Dünya Düzeninin Çöküşü Mü?
Görünen o ki Moskova, çok-kutupluluğa hazırlıklı değil; keza 19.yüzyılda Rus şansölyelerin oldukça iyi bildiği temel kuralını henüz kavramamış: Diğer güç merkezleriyle daha yakın ilişkiler geliştirmek üzere münferit konularda tavizler vermek gerekir.
Tarih: 19.6.2018 10:52:30/ 2111okunma / 0yorum

 

Hem Rusya´da hem de yurtdışında, Ukrayna krizinin 1990´lı yılların sonunda ve hatta çok daha öncesinde -1945 yılında II. Dünya Savaşı´nın bitiminin ardından- Soğuk Savaş´ın bitiminin ardından kurulan uluslararası ilişkiler sistemini zedelediğine dair yaygın bir kanı söz konusu. Bu kanı, çarpıcı benzerliklerle destekleniyor.

Ardından, ihtilaf konusu; Sovyetler Birliği ile ABD arasında savaş sonrası Avrupa´nın bölüşülmesi oldu. Şimdilerse, Sovyet-sonrası bölgede ve Rusya´dan sonra ikinci en büyük ülke olan Ukrayna´da nüfuz mücadelesi söz konusu. Geçmişte jeopolitik çatışma, komünizm ile kapitalizm arasında uzlaşmaz ideolojik çatışma ortasında gerçekleşmişti. Şimdiyse, yirmi yıllık unutuşun ardından, ideolojik hizipleşme yeniden gündeme geldi – bu kez Rus muhafazakarlığın ruhani değerleri ile Batı liberalizmi arasında (aynı cinsiyetten evliliklerle, uyuşturucu ve fahişeliğin yasallaşması ve esnafça bireyselcilikle bağlantılı olarak). Bu birliktelik, büyük güç duygusunun daha önce eşi benzeri görülmemiş şekilde artması ve Rusya´da Stalinciliğin kötücül bir şekilde yaygınlaşmasıyla daha da güçleniyor. ABD´nin kapitalizm-öncesi ülkelere Amerikan tarzı özgürlük ve demokrasi değerlerini ihraç ederken güttüğü sorumsuzca politika da buna eklemleniyor.

Bugün, küreselleşme ve bilgi devriminin belirleyici olduğu 21.yüzyılın başlangıcında dünyanın 20.yüzyılın ilk yarısı ve hatta 19.yüzyıla özgü jeopolitik savaşlara ve toprak gasplarına geri döndüğü net bir şekilde görülüyor. Gerçekten de şu anda paramparça olan dünya düzeni mükemmel olmaktan çok uzak. Rusya´nın ise, diğer birçok ülke gibi bu konudan sızlanmak için haklı gerekçeleri var. Bununla birlikte, bundan sonraki dünya düzeninin daha iyi olacağı da net değil. Ve şu anda yok olan dünya düzeninin özünün ne olduğu ve niçin yeni bir Soğuk Savaş biçiminin mümkün olduğu da net olmaktan uzak.

BİR SOĞUK SAVAŞ DÜNYASI VE DÜZENİ Mİ?

Uluslararası ilişkiler sistemi, uluslararası hukuk ve kurumları temel almıyor; büyük uluslar, onların ittifakları ve ortak çıkarları arasında bir güç dağılımı ve dengesine dayanıyor. Uluslararası hukuk ve mekanizmalarının ne kadar etkin ve uygulanabilir olduğunu belirleyen de tam olarak bu durum… İkinci Dünya Savaşı´nın bitiminin ardından gelen dönem, bunun en canlı örneği oldu.

O dönemlerdeki dünya düzeni, Yalta, Potsdam ve San Francisco´da 1945 yılında muzaffer olan ülkelerin vardığı anlaşmaları temel aldı. Anlaşmalar, Alman, İtalyan ve Japon imparatorlukların çöktüğü Avrupa ve Uzak Doğu´daki sınırları çizdi; Birleşmiş Milletler´i kurdu ve birçok savaş sonrası meseleyi çözdü. Buradaki ana fikir; büyük güçlerin barışı birlikte koruyacakları ve uluslararası anlaşmazlıkları ve çatışmaları, yeni bir dünya savaşını önlemek üzere BM Şartı temelinde çözecekleriydi. Ancak, bu dünya düzeni hiçbir zaman inşa edilmedi –SSCB ile ABD arasında Avrupa´da, ardından da dünya çapında bir çatışma ortamında derhal paramparça oldu.

Sovyet ordusundan özgürleşen Orta ve Doğu Avrupa´da, Sovyetler Birliği birkaç yıl içerisinde sosyalist bir rejim kurdu ve kitlesel baskılara başladı. Bu durum, karşılığında birçok Batı Avrupalı ülkedeki komünist hareketin bastırılmasına yardımcı olan ABD´yi öfkelendirdi. Almanya´daki işgal bölgeleri, devletlere dönüştü – Federal Almanya Cumhuriyeti ve Alman Demokratik Cumhuriyeti. NATO´nun kurulması ve Batı Almanya´nın NATO´ya alınması karşılığında Varşova Paktı kuruldu. Zaman içerisinde çatışan taraflar barış dönemleri için benzersiz güçte kuvvetler konuşlandırdılar ve Alman sınırının içine her iki tarafa binlerce nükleer savaş başlığı yerleştirdiler.

Alman Demokratik Cumhuriyeti ile Polonya (Oder-Neisse hattı), Batı ve Doğu Almanya, Sovyetler Birliği´nin Baltık devletleri etrafındaki sınırları arasında Avrupa´nın önemli sınırları Batı´da yasal

olarak tanınmadı: ilk durumda, 1970 anlaşmalarına kadar, ikinci durumda 1973 yılına kadar, üçüncü durumda da asla tanınmadı. Batı Berlin´in statüsü, birçok tehlikeli krizin kaynağı oldu (1948, 1953 ve 1958 yıllarında). 1961 yılı Ağustos ayındaki Berlin krizi sırasında Sovyet ve ABD´li tanklar birbirlerine oldukça yakın bir noktaya geldiler ve bu durum neredeyse SSCB ve ABD arasında silahlı bir çatışmaya yol açtı. Berlin meselesi, ancak 1971 yılındaki anlaşmalarla çözülebildi. Soğuk Savaş, BM Güvenlik Konseyi´ni felce uğrattı ve kurumu uluslararası barış ve güvenliği koruyan bir kurum olmaktan propaganda polemiklerine yönelik bir foruma dönüştürdü.

Yazının devamı için  http://asam.org.tr/dunya-duzeninin-cokusu-mu/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Dünya Düzeninin Çöküşü
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
ABD müttefiklerini çok kolay ‘ele vermeye´ başladı´
ABD müttefiklerini çok kolay ‘ele vermeye´ başladı´
Kaşıkçı cinayetinden Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman´ı sorumlu tutan ABD Senatosu´nun karar tasarısını değerlendiren Rus siyaset uzmanı Yuriy Poçta, bu kararın Rusya ile ne şekilde alakalı olduğuna da açıklık getirdi.
´ABD müttefiklerini çok kolay ‘ele vermeye´ başladı´
´ABD müttefiklerini çok kolay ‘ele vermeye´ başladı´
Kaşıkçı cinayetinden Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman´ı sorumlu tutan ABD Senatosu´nun karar tasarısını değerlendiren Rus siyaset uzmanı Yuriy Poçta, bu kararın Rusya ile ne şekilde alakalı olduğuna da açıklık getirdi.
´Rusya ve Çin, ABD ile NATO´ya karşı koymak için Doğu Antantı kurdu´
´Rusya ve Çin, ABD ile NATO´ya karşı koymak için Doğu Antantı kurdu´
Batı´nın oyunlarının kurbanı olduklarını düşündüğü belirtilen Rusya ve Çin´in ABD ile NATO´ya karşı koymak için Doğu Antantı kurduğu ifade edildi.
´Ortak Avrupa ordusu fikri tam bir felaket´
´Ortak Avrupa ordusu fikri tam bir felaket´
The National Interest, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından önerilen Avrupa ordusu oluşturmak fikrinin ciddi sorunlara yol açacağını yazdı.
Elveda yeşil: Avrupa, doları reddediyor
Elveda yeşil: Avrupa, doları reddediyor
Avrupa Komisyonu, avronun enerji ve hammade alımı gibi ekonominin stratejik sektörlerindeki kullanım alanını genişletmek için bir önlem paketi hazırladı.
´Baba Bush´u anlatan Gorbaçov: Dünya yeni bir cepheleşme ve silahlanma yarışının eşiğinde
´Baba Bush´u anlatan Gorbaçov: Dünya yeni bir cepheleşme ve silahlanma yarışının eşiğinde
Aralık ayı başında hayatını kaybeden ABD´nin 41. Başkanı George H. W. Bush´la birlikte ABD ve SSCB arasında ortaklığın temelini atmayı başardıklarını söyleyen Sovyetler Birliği´nin son lideri Mihail Gorbaçov, dünya yeni bir cepheleşme ve silahlanma yarışının eşiğinde olduğu için geçmişteki kazanımların da risk altında olduğunu kaydetti.
Trump, Moskova´yı sevindirmemek için ´Prensin yavru köpeği´ oldu
Trump, Moskova´yı sevindirmemek için ´Prensin yavru köpeği´ oldu
ABD Başkanı Donald Trump´ın belki de tüm dünyaya ne kadar güçlü, akil, pragmatik ve vatansever bir kişi olduğunu göstermek için gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetine ilişkin yaptığı bir dizi açıklama gerçekte tam aksine bir etki yarattı.
Rus gazı kimleri korkutuyor?
Rus gazı kimleri korkutuyor?
Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki´nin, Kuzey Akımı 2 doğalgaz boru hattının devreye girmesinden sonra Rusya´nın Ukrayna´ya saldırıya geçebileceği yönündeki açıklamasını değerlendiren Rus gazeteci Ardayev, “Avrupa, Rus gazına muhtaç. Ama bu durumdan rahatsız olanlar var” dedi.
ABD medyası: Veliaht Selman´ı zayıflatmak Suudi Arabistan ve Ortadoğu´da istikrarı arttıracaktır
ABD medyası: Veliaht Selman´ı zayıflatmak Suudi Arabistan ve Ortadoğu´da istikrarı arttıracaktır
ABD´nin Washington Post gazetesinde yayımlanan makalede, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman´ın pozisyonunun zayıflamasının Suudi Arabistan´da ve Ortadoğu´da istikrarı artıracağı değerlendirmesi yapıldı.
‘Türk Akımı, güven güçlendirmede yeni bir seviye´
‘Türk Akımı, güven güçlendirmede yeni bir seviye´
Rus parlamentosunun alt kanadı Duma´da Dış İlişkiler Komitesi üyesi Sergey Jeleznyak, Türk Akımı yapımında takvimin ilerisinde olunmasının Rus doğalgazı sevkiyat sisteminin oluşturulmasında önemli bir adım olduğunu belirtti.
ABD basını Rusya´yla savaşta hangi tarafın, neden yenik düşeceğini yazdı
ABD basını Rusya´yla savaşta hangi tarafın, neden yenik düşeceğini yazdı
ABD´de yayınlanan National Interest dergisi, ABD´nin, asker sayısının yeterli olmaması ve kaynaklarının az olması yüzünden savaş çıkması halinde Rusya ya da Çin´e karşı yenilgiye uğrayacağını yazdı.
ABD sınırındaki Tijuana´da göçmen kazanı kaynıyor
ABD sınırındaki Tijuana´da göçmen kazanı kaynıyor
ABD Başkanı Donald Trump´ın haftalardır ´bir numaralı ulusal güvenlik tehdidi´ ilan ettiği göçmen kervanının ilk dalgası, Meksika´nın Tijuna kentinde ABD sınırına vardı.
‘Palermo´daki Libya konferansı işe yaramadı´
‘Palermo´daki Libya konferansı işe yaramadı´
Mısırlı uluslararası ilişkiler uzmanı Nizar Müftü, konferansın başarılı olması için Libyalı politik güçler ve küresel aktörler arasında anlaşmanın sağlanması gerektiğini belirtti.
WSJ: Rusya, dolara darbe vuran ülkeler arasında yer alıyor
WSJ: Rusya, dolara darbe vuran ülkeler arasında yer alıyor
Rusya´nın küresel ticarette doların hegemonyasına darbe vuran ülkeler arasında yer aldığı ve bu alanda ilk başarılı sonuçları elde etmeye başladığı belirtildi.
WSJ: ABD´nin İran yaptırımları, Rusya´nın küresel enerji pazarındaki konumunu güçlendirdi
WSJ: ABD´nin İran yaptırımları, Rusya´nın küresel enerji pazarındaki konumunu güçlendirdi
ABD´nin İran´a uyguladığı yaptırımların Rusya´nın küresel enerji pazarındaki konumunu güçlendirdiği belirtildi. Ayrıca Rusya´nın petrol üretiminde son 30 yılın en yüksek seviyesini gördüğü kaydedildi.
Çin medyası: Trump´ın politikası ABD´nin küresel hegemonyasını bitirecek
Çin medyası: Trump´ın politikası ABD´nin küresel hegemonyasını bitirecek
Hong Kong merkezli Asia Times, ABD Başkanı Donald Trump´ın ekonomik başarısının süper gücün çöküşüne neden olabileceğini ve Mihail Gorbaçov´un Sovyetler´in dağılmasına yol açan başarısız politikasının akıbetini tekrarlayabileceğini belirtti.
Uluslararası Riyakarlık
Uluslararası Riyakarlık
Son günlerde tüm uluslararası medya kaynakları, gazeteler, dergiler, TV kanalları ve İnternet sosyal medyası, Suudi muhabir Cemal Kaşıkçı´nın tüyler ürpertici ölümü hakkında yayınlar yapmakla meşgul. Kaşıkçı, Muhamad bin Salman´a (MBS) ve onun baskıcı politikalarına muhalefet etmeye başlayana dek rejime sadık biriydi.
Çin´de Din
Çin´de Din
Çin´de dini kuralların yerine getirilme oranı arttıkça Çin Komünist Partisi, denetimlerini sıkılaştırmaya, din üzerinde zulmü artırmaya ve devletin izin verdiği din kurumlarını asimile etme girişimlerine devam ediyor.
´Suudi Arabistan petrol ekonomisinden yatırım ekonomisine geçiyor´
´Suudi Arabistan petrol ekonomisinden yatırım ekonomisine geçiyor´
Suudi Arabistan´ın başkenti Riyad´da sona eren Geleceğe Yatırım Girişimi (FII) forumunu değerlendiren Suudi ekonomistler, Riyad´ın petrolü temel gelir kaynağı olarak reddetme stratejisini uyguladığını ve ülkeye uzun vadeli yatırımları teşvik ettiğini belirtti.
ABD, batık bir gemiyle 6 yıl önce kapanan bankayı da yaptırım listesine aldı
ABD, batık bir gemiyle 6 yıl önce kapanan bankayı da yaptırım listesine aldı
ABD, İran´a yönelik yaptırım listesine 6 Ocak´ta Çin kıyılarında batan Sançi petrol tankeri ile 6 yıl önce kapanan bir bankayı da ekledi.
Dolardan vazgeçme planının Rusya için sonuçları ne olacak?
Dolardan vazgeçme planının Rusya için sonuçları ne olacak?
Doların Rus ekonomisindeki payını azaltma planını değerlendiren Rus uzmanlar, bunun bankaların zorunlu döviz rezervlerinde değişiklik yapmasına ve bankaların döviz bazlı kredi vermekten vazgeçmesine neden olabileceğini belirtti.
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.3429
EURO
6.0908
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Röportaj Tüm Roportajlar
1736 Buharlı makinayı bularak Sanayi Devrimi´nin başlamasında rol oynayan İskoç mucit James Watt.
1798 Sosyaolojinin ve pozitivizmin kurucusu Kabul edilen Fransız filozof Auguste Comte.
1945 Türkiye´de Deutsche Bank ve Deutsche Orient Bank faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye hazırlıklarına başladı.
1950 Çin önderi Mao Zedong, Ho Şi Minh´in önderliğindeki Kuzey Vietnam´ı tanıdı.
1950 Türkiye´de İş Mahkemeleri kurulması kararı alındı.
1959 Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan İstimlak ve Müsadere Garantisi Anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi´nde onaylandı. Anlaşma basında kapitülasyonlara dönüş olarak nitelendi.
1960 İskandinav Havayollarına ait bir yolcu uçağı Esenboğa yakınlarında düştü; 42 yolcu öldü.
1961 İstanbul´da atlı arabalara plaka verilmemesi kararlaştırıldı.
1966 Hindistan´da Nehru´nun kızı İndra Gandhi başbakan oldu.
1970 Eski çalışma bakanlarından ve İstanbul valilerinden Mümtaz Tarhan.
Yemeğiniz çok tuzlu olduysa 1 orta boy patatesi oval doğrayın ve yemeğin üstüne yerleştirin. Tuzu çekecektir.

Püf noktası
12 arının tüm hayatları boyunca ürettiği bal sadece bir yemek kaşığını doldurur.

İlginç bilgiler