Dünya Düzeninin Çöküşü Mü?
Görünen o ki Moskova, çok-kutupluluğa hazırlıklı değil; keza 19.yüzyılda Rus şansölyelerin oldukça iyi bildiği temel kuralını henüz kavramamış: Diğer güç merkezleriyle daha yakın ilişkiler geliştirmek üzere münferit konularda tavizler vermek gerekir.
Tarih: 19.6.2018 10:52:30/ 660okunma / 0yorum

 

Hem Rusya´da hem de yurtdışında, Ukrayna krizinin 1990´lı yılların sonunda ve hatta çok daha öncesinde -1945 yılında II. Dünya Savaşı´nın bitiminin ardından- Soğuk Savaş´ın bitiminin ardından kurulan uluslararası ilişkiler sistemini zedelediğine dair yaygın bir kanı söz konusu. Bu kanı, çarpıcı benzerliklerle destekleniyor.

Ardından, ihtilaf konusu; Sovyetler Birliği ile ABD arasında savaş sonrası Avrupa´nın bölüşülmesi oldu. Şimdilerse, Sovyet-sonrası bölgede ve Rusya´dan sonra ikinci en büyük ülke olan Ukrayna´da nüfuz mücadelesi söz konusu. Geçmişte jeopolitik çatışma, komünizm ile kapitalizm arasında uzlaşmaz ideolojik çatışma ortasında gerçekleşmişti. Şimdiyse, yirmi yıllık unutuşun ardından, ideolojik hizipleşme yeniden gündeme geldi – bu kez Rus muhafazakarlığın ruhani değerleri ile Batı liberalizmi arasında (aynı cinsiyetten evliliklerle, uyuşturucu ve fahişeliğin yasallaşması ve esnafça bireyselcilikle bağlantılı olarak). Bu birliktelik, büyük güç duygusunun daha önce eşi benzeri görülmemiş şekilde artması ve Rusya´da Stalinciliğin kötücül bir şekilde yaygınlaşmasıyla daha da güçleniyor. ABD´nin kapitalizm-öncesi ülkelere Amerikan tarzı özgürlük ve demokrasi değerlerini ihraç ederken güttüğü sorumsuzca politika da buna eklemleniyor.

Bugün, küreselleşme ve bilgi devriminin belirleyici olduğu 21.yüzyılın başlangıcında dünyanın 20.yüzyılın ilk yarısı ve hatta 19.yüzyıla özgü jeopolitik savaşlara ve toprak gasplarına geri döndüğü net bir şekilde görülüyor. Gerçekten de şu anda paramparça olan dünya düzeni mükemmel olmaktan çok uzak. Rusya´nın ise, diğer birçok ülke gibi bu konudan sızlanmak için haklı gerekçeleri var. Bununla birlikte, bundan sonraki dünya düzeninin daha iyi olacağı da net değil. Ve şu anda yok olan dünya düzeninin özünün ne olduğu ve niçin yeni bir Soğuk Savaş biçiminin mümkün olduğu da net olmaktan uzak.

BİR SOĞUK SAVAŞ DÜNYASI VE DÜZENİ Mİ?

Uluslararası ilişkiler sistemi, uluslararası hukuk ve kurumları temel almıyor; büyük uluslar, onların ittifakları ve ortak çıkarları arasında bir güç dağılımı ve dengesine dayanıyor. Uluslararası hukuk ve mekanizmalarının ne kadar etkin ve uygulanabilir olduğunu belirleyen de tam olarak bu durum… İkinci Dünya Savaşı´nın bitiminin ardından gelen dönem, bunun en canlı örneği oldu.

O dönemlerdeki dünya düzeni, Yalta, Potsdam ve San Francisco´da 1945 yılında muzaffer olan ülkelerin vardığı anlaşmaları temel aldı. Anlaşmalar, Alman, İtalyan ve Japon imparatorlukların çöktüğü Avrupa ve Uzak Doğu´daki sınırları çizdi; Birleşmiş Milletler´i kurdu ve birçok savaş sonrası meseleyi çözdü. Buradaki ana fikir; büyük güçlerin barışı birlikte koruyacakları ve uluslararası anlaşmazlıkları ve çatışmaları, yeni bir dünya savaşını önlemek üzere BM Şartı temelinde çözecekleriydi. Ancak, bu dünya düzeni hiçbir zaman inşa edilmedi –SSCB ile ABD arasında Avrupa´da, ardından da dünya çapında bir çatışma ortamında derhal paramparça oldu.

Sovyet ordusundan özgürleşen Orta ve Doğu Avrupa´da, Sovyetler Birliği birkaç yıl içerisinde sosyalist bir rejim kurdu ve kitlesel baskılara başladı. Bu durum, karşılığında birçok Batı Avrupalı ülkedeki komünist hareketin bastırılmasına yardımcı olan ABD´yi öfkelendirdi. Almanya´daki işgal bölgeleri, devletlere dönüştü – Federal Almanya Cumhuriyeti ve Alman Demokratik Cumhuriyeti. NATO´nun kurulması ve Batı Almanya´nın NATO´ya alınması karşılığında Varşova Paktı kuruldu. Zaman içerisinde çatışan taraflar barış dönemleri için benzersiz güçte kuvvetler konuşlandırdılar ve Alman sınırının içine her iki tarafa binlerce nükleer savaş başlığı yerleştirdiler.

Alman Demokratik Cumhuriyeti ile Polonya (Oder-Neisse hattı), Batı ve Doğu Almanya, Sovyetler Birliği´nin Baltık devletleri etrafındaki sınırları arasında Avrupa´nın önemli sınırları Batı´da yasal

olarak tanınmadı: ilk durumda, 1970 anlaşmalarına kadar, ikinci durumda 1973 yılına kadar, üçüncü durumda da asla tanınmadı. Batı Berlin´in statüsü, birçok tehlikeli krizin kaynağı oldu (1948, 1953 ve 1958 yıllarında). 1961 yılı Ağustos ayındaki Berlin krizi sırasında Sovyet ve ABD´li tanklar birbirlerine oldukça yakın bir noktaya geldiler ve bu durum neredeyse SSCB ve ABD arasında silahlı bir çatışmaya yol açtı. Berlin meselesi, ancak 1971 yılındaki anlaşmalarla çözülebildi. Soğuk Savaş, BM Güvenlik Konseyi´ni felce uğrattı ve kurumu uluslararası barış ve güvenliği koruyan bir kurum olmaktan propaganda polemiklerine yönelik bir foruma dönüştürdü.

Yazının devamı için  http://asam.org.tr/dunya-duzeninin-cokusu-mu/








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Dünya Düzeninin Çöküşü
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
ABD, İran ‘tehdidi´ bahanesiyle Suriye´den gitmeyecek´
ABD, İran ‘tehdidi´ bahanesiyle Suriye´den gitmeyecek´
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton´un İran´ın tehdit oluşturmaya devam ettiği sürece Amerikan askerlerinin Suriye´de kalacağı açıklamasını değerlendiren Mısırlı uzmanlar, ABD´nin var gücüyle İran´ı Suriye´den uzaklaştırmak istediğini belirtti.
‘ABD, İran ‘tehdidi´ bahanesiyle Suriye´den gitmeyecek´
‘ABD, İran ‘tehdidi´ bahanesiyle Suriye´den gitmeyecek´
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton´un İran´ın tehdit oluşturmaya devam ettiği sürece Amerikan askerlerinin Suriye´de kalacağı açıklamasını değerlendiren Mısırlı uzmanlar, ABD´nin var gücüyle İran´ı Suriye´den uzaklaştırmak istediğini belirtti.
‘Suriye ordusunun, İsrail dışında da yeterince sorunu var´
‘Suriye ordusunun, İsrail dışında da yeterince sorunu var´
Rus siyaset uzmanı Andrey Suzdaltsev,Suriye´nin Humus bölgesindeki T-4 hava üssüne saldıran İsrail savaş uçağının Suriye hava savunması tarafından vurulması haberini değerlendirdi.
ABD, F-35 sırlarının açıklanmasından korkuyor ama zaten her şey açık´
ABD, F-35 sırlarının açıklanmasından korkuyor ama zaten her şey açık´
ABD ve İngiltere´nin, Rusya´nın Türkiye aracılığıyla F-35´in ‘sırlarını´ öğrenebileceğinden korktuğunu yönündeki haberleri değerlendiren Rus dış politika uzmanı Oleg Glazunov, Washington ve Londra´nın aslında neden korktuğunu Sputnik´e anlattı.
Batı´nın Putin-Trump zirvesinden korkmasının nedenleri açıklandı
Batı´nın Putin-Trump zirvesinden korkmasının nedenleri açıklandı
The Independent gazetesi, Rusya ve ABD liderlerinin anlaşmaya varması durumunda Batı´daki birçok kişinin, Moskova´nın siyasi açıdan kendilerine uygun olan ‘ebedi düşman´ imajından yoksun kalacağını ve bu nedenle Batı´da liderlerin görüşmesine engel olmak için yoğun çaba harcandığını yazdı.
Batı, Putin-Trump zirvesinden neden korkuyor?
Batı, Putin-Trump zirvesinden neden korkuyor?
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD´li mevkidaşı Donald Trump arasında yapılacak 3. zirve, Batılı bazı kesimleri endişeye sevk etti. Sputnik, bu zirveden korku duyan tarafları ve bu korkunun nedenlerini irdeledi.
Karadağ´ın ‘NATO sevgisi´ ve turizm
Karadağ´ın ‘NATO sevgisi´ ve turizm
Nebojsa Popovic, NATO´nun Karadağ ekonomine olumlu etki edip etmediği sorusunu Sputnik için cevaplandırdı.
Marx´ın Mirasından Yardım Almak
Marx´ın Mirasından Yardım Almak
2008 yılında başlayan küresel kriz, neoliberal küreselleşme çağının sonunun işaretiydi; ancak sebep olduğu süreçler sona ermedi. Bize Aydınlanma Çağı´nın büyük düşünürleri ve özgürleşme hareketinin ideologları tarafından bırakılan kuramsal mirası kullanarak ilerleyebiliriz. Beğenseniz de beğenmeseniz de Karl Marx, içlerinde en büyüğü olmaya devam etmektedir.
‘İsrail, Kıbrıs´ı Ortadoğu´nun işlerine karıştırıyor´
‘İsrail, Kıbrıs´ı Ortadoğu´nun işlerine karıştırıyor´
İsrailli gazeteci Seth Frantzman, İsrail´in abluka altında tuttuğu Gazze Şeridi´ne gidecek malları kontrol edebilmek için Kıbrıs Yönetimi´nden talep ettiği liman inşaatı projesinin ne derece uygulanabilir olduğu konusunda değerlendirmelerde bulundu.
ABD basını: Ankara ile Moskova arasındaki yakınlaşma, Montrö Boğazlar Sözleşmesi´nde değişikliğe götürebilir
ABD basını: Ankara ile Moskova arasındaki yakınlaşma, Montrö Boğazlar Sözleşmesi´nde değişikliğe götürebilir
The National Interest (NI) dergisinde yer alan bir makalede, Rusya´nın Ankara ile olan ilişkilerinin ilerlemesinin Montrö Boğazlar Sözleşmesi´nde değişiklik yapılmasıyla sonuçlanabileceği ve bu nedenle Karadeniz Filosu için dizel elektrikli denizaltı inşa etmesine gerek olmadığı değerlendirmesinde bulunuldu.
Tarihsel Perspektiften Rusya´nın Dış Politikası
Tarihsel Perspektiften Rusya´nın Dış Politikası
Herkesin eşit olduğu, ancak bazılarının diğerlerinden daha eşit olduğu yönünde George Orwell´in ifade ettiği ilke, uluslararası düzeyde benimsenmişe benziyor. Bu, Amerika´nın Orta Doğu ülkeleri ve diğer yerlere müdahalesinin sonucunda teyit edildi. Rusya, uluslararası işlerde hukuk ve adalet ilkelerini benimsemeye devam edecek.
‘ABD, NATO´nun genişlemesi için Makedonya ve tüm bölgedeki istikrarı feda ediyor´
‘ABD, NATO´nun genişlemesi için Makedonya ve tüm bölgedeki istikrarı feda ediyor´
Yunanistan ve Makedonya başbakanları arasındaki ‘isim´ anlaşmasını ve bu anlaşmayla ilgili iki ülkedeki protestoları değerlendiren uzmanlar, ABD´nin NATO´yu genişletmek için Balkanların istikrarını feda ettiği kanısında.
WSJ: Macron, Fransızcayı yeniden AB´nin temel dili yapmak istiyor
WSJ: Macron, Fransızcayı yeniden AB´nin temel dili yapmak istiyor
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron´un İngiltere´nin AB´den çıkması olarak bilinen Brexit´in ardından Fransızcayı yeniden AB´nin temel dili yapmak istediği belirtildi.
National Interest, Su-35´in F-22 jeti karşısındaki üstünlük nedenlerini anlattı
National Interest, Su-35´in F-22 jeti karşısındaki üstünlük nedenlerini anlattı
ABD merkezli askeri dergi The National Interest (NI) yazarlarından David Archibald, Rusya´nın ´Super Flanker´ olarak da bilinen Su-35 savaş uçağının üretiminde kullanılan ve onun ABD yapımı F-22 Raptor jeti karşısında üstünlük kazandıran teknolojileri anlattı.
´ABD´nin nükleer silahları, yüz milyonlarca kişinin ölümüne yol açacak´
´ABD´nin nükleer silahları, yüz milyonlarca kişinin ölümüne yol açacak´
Michigan Teknoloji Üniversitesi öğretim üyeleri, ABD´nin nükleer silahlarını önleme amaçlı olarak kullanması ve düşmanın yanıt vermemesi halinde dahi milyonlarca kişinin hayatını kaybedeceği sonucuna ulaştı.
ABD kaynaklı askeri dergi, Rus S-500´ün benzersizliğini anlattı
ABD kaynaklı askeri dergi, Rus S-500´ün benzersizliğini anlattı
ABD merkezli askeri dergi The National Interest (NI), Rusya´nın yeni hava savunma füze sistemi S-500´ün dünyada benzeri bulunmadığını belirtti.
´Trump´la görüşmelerimiz sosis gibi´: ABD ile Fransa arasındaki ilişkiler nasıl bozuldu?
´Trump´la görüşmelerimiz sosis gibi´: ABD ile Fransa arasındaki ilişkiler nasıl bozuldu?
Fransa, Cumhurbaşkanı Macron´un ABD Başkanı Trump ile kurduğu samimi ilişkilere güvendi ancak Elize Sarayı, gümrük vergileri konusunda imtiyaz elde edemeyince Washington ile tonunu sertleştirdi. Beyaz Saray´ın yanıtıysa bir o kadar kaba oldu.
Newsweek, Rusya ve ABD´nin dünya genelindeki askeri varlığını kıyasladı
Newsweek, Rusya ve ABD´nin dünya genelindeki askeri varlığını kıyasladı
Rusya ve ABD´nin dünya genelindeki askeri üslerinin sayısını karşılaştıran Newsweek dergisi, Washington´un bu alanda çok daha önce olmasına rağmen Moskova´nın küresel arenada nüfuzunu gösterebildiğinin altını çizdi.
Yunanlı uzmanlardan Batı´ya ‘Rusya´yı düşman olarak görmeyi bırakın´ çağrısı
Yunanlı uzmanlardan Batı´ya ‘Rusya´yı düşman olarak görmeyi bırakın´ çağrısı
Yunanlı analistler, Batı´daki insanların Kırım´da olup biten gerçekleri bilmediklerini, yarımadada şu anda barışın hâkim olduğunu vurgulayarak, Batı Avrupa´nın Rusya´ya artık düşman gözüyle bakmaya son vermesi gerektiğini belirtti.
Rus uzman ABD´nin Türkiye´ye baskısını yorumladı: Türkiye hakkında bu şekilde konuşmak yanlış
Rus uzman ABD´nin Türkiye´ye baskısını yorumladı: Türkiye hakkında bu şekilde konuşmak yanlış
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aksoy´un, ABD Kongresi´ndeki F-35 kararına ilişkin olarak “Bu gibi adımlar halinde biz de karşılık vermeye mecbur kalırız” açıklamasını değerlendiren Rus uzman Korotçenko, ABD´nin Türkiye´ye yönelik kullandığı söylemin ültimatoma benzediğini belirtti.
Yunanlı uzmanlardan Batı´ya ‘Rusya´yı düşman olarak görmeyi bırakın´ çağrısı
Yunanlı uzmanlardan Batı´ya ‘Rusya´yı düşman olarak görmeyi bırakın´ çağrısı
Yunanlı analistler, Batı´daki insanların Kırım´da olup biten gerçekleri bilmediklerini, yarımadada şu anda barışın hâkim olduğunu vurgulayarak, Batı Avrupa´nın Rusya´ya artık düşman gözüyle bakmaya son vermesi gerektiğini belirtti.
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
4.6560
EURO
5.4274
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Röportaj Tüm Roportajlar
Soğanın sadece baş ve uç kısmını temizledikten sonra 30 sn mikrodalgaya atarsanız gözleriniz yaşarmadan doğrayabilirsiniz.

Püf noktası
Dünya´da her yıl ortalama 20 milyon çocuk fakirlik nedeniyle tedavi edilememesi sonucu hayatını kaybediyor.

İlginç bilgiler