Olga Kuznetsova
ABD ve Türkiye, İslam Devleti (İD) ve Beşar Esad’a Karşı ve İki Cephe Açıyor
Türkiye’ye gelen ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD başkanlığındaki uluslararası koalisyon çerçevesinde, Türkiye’nin İD’ye karşı geniş mücadeleye katılması konusunda görüşmeler yaptı. Görüşmelerde Ankara’nın ısrar ettiği Suriye rejiminin iktidardan düşürülmesi de ele alındı.
Bir haftalık yurt dışı turne çerçevesinde Kiev’den Türkiye’ye gelen Joe Biden, üç günlük İstanbul ziyaretini tamamladı. Biden, Erdoğan Cumhurbaşkanlığına seçildikten sonra Türkiye’yi ziyaret eden ilk ABD üst düzey temsilcisidir.
Biden’ın İstanbul ziyareti aktif bir şekilde geçti. Türkiye Başbakanı başta olmak üzere Türk yönetimi ile görüşmeler yapan Biden, Atlantik Konseyi Enerji ve Ekonomi Zirvesine de katıldı. Biden, Atlantik Konseyine Avrupa’dan katılanların, enerji kaynaklarını çeşitlendirmesi çağrısında bulunarak, “Tek kaynaklı enerjinin sorun teşkil ettiğini uzun zamandır biliyoruz. Ancak Avrupa’nın, Rusya’ya ithalatını tamamen durdurması gerekir demiyorum. Rusya yine burada bir oyuncu olmaya devam etmeli ama tabii ki oyunun kurallarına uygun bir şekilde devam etmeli.' ifadesini kullandı.
ABD Başkan Yardımcısı ve Türkiye yönetiminin yaptığı görüşmelerde, Suriye’deki durum gündeme geldi. Türkiye, Meclis yetkisini aldıktan sonra, ekim ayı sonunda uluslararası koalisyona resmen katılmıştı ancak Ankara’nın hangi şekilde operasyonlara katılacağı henüz belli değil.
Birincisi, Suriye sınırına yakın İncirlik’teki üssün, İD’ye karşı hava saldırılarında bulunan Washington ve müttefikleri tarafından kullanılmasına izin verilmedi. Bunun için müttefikler, Ürdün ve Körfez ülkelerinde alternatif aramak zorunda kaldı. İkincisi, Suriye’deki ılımlı muhalefet militanlarının, Türkiye’de askerî eğitim alması konusundaki uzlaşma, yerine getirilmedi. ABD, bu durumu benimsemiyor.
Türkiye ise durumu kendi açısından değerlendiriyor. Türkiye yönetimi, Suriye krizinin çözümüne Türkiye’nin yaptığı katkının büyük olduğundan emin, en azından, Türkiye 1,6 milyon Suriyeli sığınmacıyı kabul etti. Ankara, bu yükü hafifletmek için Suriye’de tampon bölge oluşturulmasını teklif etmişti ancak ABD bu teklifi soğuk karşıladı.
İki ülkenin Suriye rejimine karşı tutumu, çelişkili bir sürece girdi. TOBB Üniversitesi öğretim görevlisi İsmail Toğrul konuyla ilgili değerlendirmelerinde, “Türkiye için öncelik, Beşar Esad rejiminin iktidardan düşürülmesi. Washington için ise İD’ye karşı mücadele. Ankara, Beşar Esad’ın ordusunun Halep’i işgal edeceği ve yeni mülteci akınından endişe ediyor.” dedi.
Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmeler sonucunda Joe Biden, Suriye’ye insani yardım için 135 milyon dolar ayrılacağını ve bu paranın yarısının mülteci kamplarının desteklenmesi için Türkiye’ye verileceğini açıkladı.
“Eski dostu” Erdoğan ile görüşmelerin, yapıcı geçtiğini belirten Joe Biden, Suriye’deki ılımlı muhalefet konusunda ortaklaşa çalışacaklarını ve Suriye rejiminin değiştirilmesini ele aldıklarını anlattı. AFP haberine göre somut uzlaşmaya varılmadı.(Rusya, Kommersant.ru - 24 Kasım 2014)