Mardin Life Gazetesi
Sanat tarihi ve arkeoloji bilimi açısından çok önemli bir yer olan Anıtlı köyünde yer alan ve Süryanilerin Mor Gabriel Manastırı´ndan sonra 9 asır boyunca Metropolitlik merkezi olarak kullandığı Mor Sobo Katedrali ile 2 bin yıllık anıtın üzerine kurulan Meryem Ana Kilisesi görenleri adeta büyülüyor. Köyde yer alan 2 bin yıllık anıtın üzerine kurulmuş Meryem Ana Kilisesi´nin muhteşem bir yapıya sahip olduğunu ifade eden uzmanlar, Meryem Ana Kilisesi´nin bölgenin ilk portatif yapılarından biri olduğunu bildirdi. Bazı kaynaklarda, köydeki Meryem Ana Kilisesi´nin MS I. yüzyılda yapıldığının yer aldığı bildiriliyor.
Meryem Ana Kilisesi 2 bin yıllık anıtın üzerine kurulmuş bir kilise Hıristiyan âleminde Meryem Ana Kilisesi´nin başka bir örneği yok. Meryem Ana Kilisesi´nde haçın üzerinde İsa´nın ruhunu betimleyen güvercin figürü var. Bu, sadece buradaki Meryem Ana Kilisesi´nde var. Bu bölgede ve dünyadaki kiliselerde şu ana kadar benzerini görmedik. Mor Sobo Kilisesi olarak bilinen merkezi katedralin bir bilim merkezi olmuş. O dönemlerde bu köye Orta Doğu´dan gelen öğrencilere eğitim verilirdi.
Turist Bekliyorlar
İnanç turizmi bakımından çok zengin potansiyele sahip köyün turizme kazandırılması gerektiğini belirten köylüler, bölgenin siyasi, dini ve kültür tarihi açısından çok önemli bir yere sahip olan ve Turabdin bölgesinde istisnai bir şekilde korunabilmiş olan Anıtlı köyüne turistleri beklediklerini ifade ettiler. Köyü, halka, bilim dünyasına, yöneticilere, sanatçılara ve turizm sektörüne tanıtmak ve disiplinler arası çalışmalara teşvik etmek için yetkililerden destek beklediklerini ifade eden köylüler, "Buradaki mimari yapıların, mozaiklerin herkesi çok etkileyeceğine inanıyoruz. Birçok sanatçının özel olarak burada çalışması, esinlenmesi gerekiyor. Türkiye´de sanat yapan insanların bu tür yerleri gezerek, bu zengin kaynağı kullanarak çok daha iyi sanatsal ürünler ortaya çıkarabileceklerini düşünüyoruz.' dediler.
40 Kilisesi Var
Anıtlı Köyü Muhtarı Habib Doğan da köyün bölgedeki Hristiyanların önemli yaşam alanı olduğunu, hâlihazırda köyde 18 Süryani ve 1 Müslüman aile bulunduğunu belirtti.
9 Asır Metropolitlik Merkezi Olarak Kullanıldı
Eski Anıtlı köyünün tamamen toprak altında ve arkeologlar tarafından keşfedilmesi gereken bir yer olduğunu ifade eden Doğan, şöyle dedi: 'Köydeki Mor Sobo Kilisesi olarak bilinen merkezi katedral 9 asır boyunca Turabdin bölgesinde metropolitlik merkezi olarak kullanılmış. Timurlenk döneminde yıkıldıktan sonra o özelliğini yitiriyor. Mardin Müze Müdürlüğü tarafından geçen aylarda Mor Sobo Katedrali´nde bir kazı çalışması yapıldı. İç tarafı iç kısmı temizleniyor. Zannedersem bir dönem sonra her şey açığa çıktığı zaman çok önemli bir yer olacak. Turizm açısından çok önemli bir yer. Hatta mutlaka herkesin gelip görmesi gereken bir yer."
Delik Deşik Edilmiş
Bu arada bölgede yaz mevsiminin gelmesi ile definecilerin akınına uğrayan mağaraların içi köstebek yuvasına çevrilerek, hazine avcılarına yenilmiş durumda. Tarihe ışık tutacak kazıları bekleyen tarihi mekânlar kaymakamlık ve ilçe belediyesi tarafından az da olsa tanıtımda kullanılarak dikkat çekilmek istense de yapılan çabalar sonuçsuz kalıyor. İlçedeki az sayıda duyarlı insan tarafından koruma altına alınmaya çalışan tarihi mekânlar, Kültür ve Turizm Bakanlığının sahip çıkması ve yapılacak kazıları bekliyor. (Mardin Life Gazetesi-26.05.2016)