Karen DeYoung
Uzun bir soğukluk ve atışma döneminden sonra ABD ile Türkiye barışıp Suriye ve Irak’ta İslam Devletini yenmek ve nihayetinde Devlet Başkanı Beşar el-Esad hükûmetinin sonunu görmek için yakın işbirliği yönünde ilerlediklerini açıkladı.
Cumartesi günü dört saat boyunca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşen Başkan Yardımcısı Biden ikili ilişkileri 'hiçbir zaman olmadığı kadar güçlü' olarak nitelendirdi. Erdoğan da Biden’ın üç günlük ziyaretini 'çok anlamlı' olarak tanımladı.
Ziyaret, Türkiye’nin Suriye içinde Türk sınırı boyunca korumalı tampon bölgeler çağrısı yahut ABD’nin Suriye ve Irak’ta İslam Devletine karşı bombalama misyonlarında İncirlik Hava Üssünü kullanma talepleri gibi hassas konularda herhangi bir yeni anlaşmayla sonuçlanmadı. Ancak her iki hükûmetten de yetkililer işbirliklerinin hızla büyüdüğünü ve her ikisinin de birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamayı reddetmediğini söylediler.
Üst düzey ABD’li ve Türk yetkililer yakınlaşmalarının yazdan beri bir dizi üst düzey toplantıyla yoğunlaştığını söylediler. Üst düzey ABD diplomatik ve askeri yetkililerin Biden’ın ziyareti öncesindeki haftalarda gerçekleştirdiği neredeyse sabit ziyaret akışı da buna dahil.
Biden ile birlikte seyahat eden ancak isminin verilmemesi koşuluyla konuşan ABD’li bir yetkili “Sohbet yavaş yavaş gelişti ve oldukça dinamikti” dedi ve şöyle devam etti: “Başkan Yardımcısı ve Erdoğan orada oturup satırların altına imzalarını atmadılar… buradan nereye varacağımız konusunu daha büyük bir açıklığa kavuşturdular.”
ABD`li yetkili “Bazı sorular çözülmedi ve sistemlerimizin bunların üzerinde kafa yorması gerekiyor… Ancak her iki hükûmetin ihtiyaçları ve sıkıntıları konusunda daha iyi bir anlayışa sahip olduk.” diye ekledi.
1,6 milyon Suriyeli mülteciye evsahipliği yapan Türkiye, Başkan Obama’nın Suriye’nin kuzey ve doğusunun büyük kısmını kontrolü altında bulunduran İslam Devletine karşı hava saldırıları başlatma kararının, asileri Türk topraklarına doğru iteceğine dair endişelerini dile getirdi. Aynı zamanda Erdoğan ile Türkiye Başbakanı Ahmet Davutoğlu, militanlara yönelik ABD bombardımanıyla Obama’nın Ankara’nın ılımlı Suriyeli muhalif asilerin Esad’ı kovmasına yardım etme yönündeki asıl hedefine ilgisini kaybettiği suçlamasında bulundular.
Suriye savaşı üç yıldan uzun bir süredir devam ederken Türkiye, ABD’nin Suriyeli hükûmet güçlerine karşı saldırıda bulunması çağrısı yapıyor.
ABD tampon bölgeye ve özellikle de bunların savunmasında ABD güçlerinin kullanılmasına karşı çıkıyor. Ancak Obama yönetimi gizli bir CIA programında eğitilecek asi güçlerinin sınırda Washington ile Ankara’nın yardımıyla güvenli bölgeler oluşturulmasında kullanılmasıyla ilgilendiğini ifade etti. Kongre ABD ordusunun asilerin doğuya doğru İslam Devleti elindeki toprakları alması için kendi eğitim programına başlamasına izin vermişken yönetim yakın zamanda bu programı genişletme kararı aldı.
Yönetim yetkilileri “İşbirliğini artırabileceğimiz ve Suriye muhalefetini büyütebileceğimiz bir takım başka yollar olup olamayacağını konuştuk.” dediler.
Bu yılın başında Yönetim, Türkiye’nin özellikle Avrupa’dan yabancı savaşçıların İslam Devleti saflarında yer almak için sınırından geçmesine izin vermesine ve militanların Suriye içinde ele geçirdiği petrol sahalarından kaçakçılık yapmasını görmezden gelmesine yönelik uzun süredir devam eden şikayetlerinin derecesini artırdı. Bununla birlikte son haftalarda ABD’li yetkililer Türkleri her iki konuda da ciddi ilerlemeler kaydettikleri için övdüler.
Geçen ay Iraklı Kürt savaşçıların ulaşımı ve Kobani’ye girişini kolaylaştırma yönündeki bir ABD-Türk anlaşması iki hükûmet arasındaki kısmen Biden’ın gezisiyle de sağlamlaştırılması planlanan yeni yakınlaşmaya katkıda bulundu.Ziyaretin bir parçası olarak Biden, ABD’nin Suriye’den Türkiye’ye sığınan sivillerin beslenmesine yardımcı olmak için 135 milyon dolarlık ilave insani yardım sağlanacağını duyurdu. Biden görüşmelerin ardından medyaya yaptığı açıklamada “Türkiye ağır bir insani yük taşıyor.” dedi.
Erdoğan da “ABD ile işbirliğimizi güçlendirerek devam ettirmek istiyoruz.” dedi.(ABD, The Washington Post - 22 Kasım 2014)