Michel Cabirol
Türkiye ile NATO arasında gerilim artıyor. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan çarşamba günü bir kez daha, Türkiye`nin uzun menzilli füzeleri için Çinli bir savunma şirketini seçeceğini doğruladı. Bu karar, ABD`yi olduğu kadar NATO`yu da kızdırdı.
Bununla birlikte Recep Tayyip Erdoğan kesin kararın yakında açıklanacağını da belirtti. Türkiye, ilk uzun menzilli füze savunma sistemi donanımına sahip olmak için Çin ile müzakere hâlinde.
Recep Tayyip Erdoğan, Ankara`da basına yaptığı bir açıklamada, 'Şimdilik en iyi koşulları Çin sağlıyor.' şeklinde konuştu. Ambargo altında olan İran ve Suriye`ye silah tedarik ettiği gerekçesiyle yaptırım yağmuruna tutulan China Precision Machinery Import-Export Coprporation (CPMIEC) şirketi füzeler için Türkiye`ye ortak üretim taahhüdünde bulunuyor ki bu Türkiye için olmazsa olmaz bir şart.
NATO`ya Göre Sistemler 'Uyum' İçerisinde Çalışmalıdır
NATO Genel Sekreteri Anders Rasmussen salı günü yaptığı bir açıklamada, füze alımı konusunda Çin ile anlaşması durumunda Türkiye`nin, NATO`nun da düşüncelerini dikkate almasını umduğunu ifade etti. Brüksel`de, Kuzey Atlantik Paktı savunma bakanları toplantısı sırasında basına yaptığı açıklamada Rasmussen, 'NATO açısından en önemli şey, üye ülkelerin satın almayı düşündüğü sistemlerinin, Pakt`a üye diğer ülkelerdeki mevcut sistemlerle uyum içinde çalışmasıdır.' dedi.
Rasmussen, 'Türkiye, NATO`nun bu tutumundan haberdar ve nihai kararı almadan bunu dikkate alacağından eminim.' şeklinde konuştu. NATO`nun en önemli endişelerinden biri ise satın alınacak olan bu sistemin Türkiye`nin müttefikleri tarafından kullanılan sistemler ve radarlarla uyum problemi yaşaması. ABD, konu hakkındaki 'derin endişelerini' daha önce dile getirmişti. Öte yandan Çin, ABD ve NATO tarafından füze kalkanlarının kaldırılmasına karşı tepki gösterdi. Ekim ayı başında Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Hua Chunying, batılı ülkelerin endişelerinin yersiz ve mantıksız olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye Başbakanı hiç kimsenin Türkiye`nin 'bağımsız kararlarına müdahale etme hakkının olmadığını' dile getirdi. Nitekim Rasmussen de benzer bir açıklamada bulundu: 'Bizim tutumumuz net. Bir ülkenin satın almak istediği askerî ekipmanları seçme hakkı, kendi ulusal bağımsızlığı ile ilgilidir.'
NATO üyesi Türkiye, ABD`nin kilit müttefiklerinden biri ve Suriye ile olan sınırına, bu ülkeden gelebilecek saldırılar karşısında caydırıcı olabilmesi açısından Amerikan PATRIOT füze sistemlerini konuşlandırmıştı.
Ankara ile Pekin Arasında Müzakereler
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türk ve Çinli yetkililerin, imzalanması muhtemel 3 milyar dolarlık bir proje için sıkı bir müzakere hâlinde olduklarını söyledi. Bununla birlikte Erdoğan, anlaşmayı somutlaştırmak için içerisinde kendisinin, Genelkurmay Başkanı`nın ve Savunma Bakanı`nın da yer aldığı bir heyetin, henüz tarihi kesin olmayan bir zamanda 'nihai kararı' vereceğini açıkladı.
Geçen ay Türk yetkililer CPMIEC ile görüşmelerin başladığını duyurmuştu. Ankara 2009 yılında 12 bataryalık bir pazar için ihale açmıştı.
Silah Alımlarında Çeşitlilik
NATO üyesi Türkiye, hem hava ve füze saldırılarına karşı savunmasını güçlendirmek hem de ekipmanlarını çeşitlendirmek ve silah üretimi konusunda yeni ortaklar bulmak istiyor. Ankara, diğer ülkelerin verdiği fiyatlardan açık ara düşük olan CPMIEC şirketinin ekipmanlarını seçmekten yana. Türkiye savunma Bakanı İsmet yılmaz Ekim ayı başında Vatan gazetesine yaptığı açıklamada 'Çinlilerin en iyi fiyatı' verdiğini söylemişti.
CPMIEC dışında ihaleye, Rus firması Rosoboronexport, Amerikan şirketi Lockheed Martin Raytheon ve Avrupalı Eurosam firması da katılmıştı. Ancak Çin firmasının farklı olarak, konuyla ilgili teknolojisinin de transferini yapma teklifinde bulunduğu söyleniyor. (Fransa`da yayınlanan Haftalık Dergi La Tribune - 24 Ekim 2013)