Nasır Zidan
Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, 25 Ekim’de Ankara’daydı. İran Dışişleri Bakanı Muhammet Cevat Zarif 1 Kasım’da İstanbul’daydı. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 22 Kasım’da Moskova’yı ziyaret etmesi bekleniyor. Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Irak’a ziyarette bulundu. Diğer yandan Türkiye Savunma Bakanı uçaksavar füze sistemi alımı için Çin ile masaya oturuyor. Bütün bu gelişmeler, Türkiye’nin bölgedeki sıcak dosyalara -özellikle de Suriye krizine- yönelik neredeyse sessiz olduğu bir ortamda gerçekleşiyor. Bunun yanı sıra yetkili Türk makamlarıyla Suriyeli muhalifler arasında açıkça görülen bir karışıklık söz konusu.
Türkiye’nin, temmuz ayından itibaren, Mısır’da yaşanan ve İhvancı Cumhurbaşkanı Muhammet Mursi’nin görevinden azledilmesine neden olan devrime yönelik tavırlarında açık bir tereddüt ve karışıklık görülmeye başlandı. Mısır’daki gelişmeleri darbe olarak niteleyen Türkiye’nin, Mısır devrimini destekleyenlere karşı, karışıklık içerisinde olduğu açıktı. Bu karışıklık, diğer dosyalara yaklaşımına da yansıdı. Ancak Türkiye’de istikrar var ve ekonomik kalkınmada en iyi zamanları yaşıyor.
Öte yandan Türkiye’nin öbür cepheye kayarak tutumunda görülen müthiş dönüşümler, Erdoğan’ın yeni eğilimiyle ilgili net bir portre çizdi. Pekin ile imzalanması planlanan füze alım anlaşması, Washington’da öfke uyandırdı.
Peki, Ankara, bu dönüşüm ve değişimlerini sürdürecek mi, yoksa bunlar sadece protesto mesajlarından mı ibaret?
Washington, Moskova ile anlaşmayı imzaladıktan sonra Orta Doğu’daki bölgesel ittifakların çözülmesinde katkısı oldu. Türkiye’nin karmaşık tutumları da bölgedeki çözüm girişimlerinde büyük yaralar açtı. Ancak bu aynı zamanda bu durum artan mezhepsel tıkanıklığı da sakinleştirecek.
Türkiye’nin İran’a yönelmesi, önemli anlamlar barındırmakla birlikte olayların seyrine de büyük siyasi etkileri olacak. Zira -Davutoğlu’nun açıkladığı gibi- her iki taraf, Suriye krizine barışçıl çözüm bulmak gerektiği konusunda anlaştılar. Bu husus, Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari’nin Ankara ziyareti sırasında da vurgulandı. Barışçıl çabalar ister Cenevre 2 Konferansı aracılığıyla ister başka bir yolla olsun Suriye’de çatışan taraflar, Türkiye ve İran’ın desteği olmadan savaşlarını sürdüremezler. Zira Suriye rejimi, İran’ın askerî ve mali desteğiyle ayakta; Suriyeli muhalifler de eylemlerinde bir yere kadar Türkiye’ye güveniyor.
Türkiye’nin değişiminde bir nebze taktik veya müttefiklere mesaj gönderme var.Bu mesaj, bölgede nüfuz ve rollerin uluslararası mercilerce dağılımının, kendi onayı olmadan gerçekleşmeyeceği şeklinde. Türkiye’nin değişiminde biraz stratejik düşünce de var. Bu husus, Ankara’nın büyük ülkeler arasında önemli bir konum elde etmek istediği sonucuna varmamıza neden olur. Ancak Türkiye’nin bu değişimleri, çok sayıda dostunu kaybetmesine neden olabilir. (Birleşik Arap Emirlikleri`nde yayınlanan El Halic gazetesi, 12 Kasım 2013 )