Göçmen İzleme Konusunda Anlaşma

Julian E. Barnes

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), askeri komuta kademesinin, Ege Denizi´ni geçmeye çalışan göçmenleri izleme amacıyla oluşturulan ittifak misyonunun faaliyette bulunacağı bölgeler konusunda Türkiye ve Yunanistan ile bir anlaşmaya vardığını açıkladı.

NATO, Ege Denizi´ni geçmeye çalışan göçmenleri izleme ve vazgeçirme görevine başlama kararını, savunma bakanlarının 11 Şubat´ta Brüksel´de yapılan toplantısında aldı. Kurum yetkilileri, Türkiye´nin teknik konularda soru ve itirazlarını gündeme getirmesiyle operasyonel detaylara son şeklinin verilmesinden zorlandıklarını söylediler.

Pazar günü varılan anlaşma NATO´ya yalnızca uluslararası sularda faaliyet yürütmesine değil aynı zamanda da Yunanistan ve Türkiye karasularına girmesine de imkan tanıyor. NATO yetkilileri, faaliyetlerinin Türk ve Yunan karasularına doğru genişlemesinin, göçmenler tarafından kullanılan en yaygın güzergahın izlenmesi için büyük önem arz ettiğini kaydetti.

Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü pazar günü, 19 göçmenin daha Ege Denizi´nden Yunanistan´a geçmeye çalışırken hayatını kaybettiğini bildirerek, NATO misyonunun genişlemesinin gerekliliğine vurgu yaptı.

NATO yetkilileri, Almanya idaresindeki filonun Ege Denizinde en çok etkilenen bölgelere yoğunlaşmasına imkan veren pazar günü varılan anlaşmanın önemli olduğunu belirttiler.

İltica arayışındakileri bu tehlikeli geçişten vazgeçirme konusunda misyonun ne kadar etkili olacağı bilinmiyor. NATO gemilerinin göçmen gemilerini izlemeye odaklanması ve elde edilen bilgileri Yunanistan ve Türkiye sahil güvenliğine bildirmesi bekleniyor. NATO deniz taşıtlarının göçmen botlarını durdurmak gibi öncelikli bir görevi bulunmuyor ancak batma tehlikesi bulunan göçmen botlarını kurtaracak ve botlardakileri Türkiye´ye geri gönderecek.

NATO ile Avrupa sınır ajansı Frontex de pazar günü istihbarat paylaşımına dair bir planı kabul etti. Planın bir parçası olarak NATO ve Frontex, irtibat görevlilerini değiştirecek ve geçiş yapan göçmenler hakkında bilgi paylaşacak.

NATO Sözcüsü Oana Lungescu “Bu plan, istihbarat paylaşımının yanısıra operasyon bölgesinin de genişlemesi demektir” dedi.

AB Dışilişkiler Şefi Federica Mogherini ve AB Komiseri Dimitris Avramopoulos yaptıkları açıklamada NATO misyonunun “insan kaçakçılığının önüne geçilmesine yönelik uluslararası çabalara çok önemli katkıda bulunacağını' belirtti.

NATO yetkilileri, gemilerin operasyon bölgelerinin sınırlarını tam olarak açıklamadılar ancak anlaşmanın askeri komuta kademesinin en önemli gördüğü alanları kapsadığını belirttiler. Coğrafi bölge dışında kalan diğer bölgelere girmesi gerektiğinde gemilerin Yunan ve Türk yetkililerden izin alması gerekecek.

NATO misyonunun bir parçası olarak denizde kurtarılan her göçmen Türkiye´ye geri gönderilecek. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkiliye göre Davutoğlu perşembe günü AB liderlerine Yunanistan´a ulaşan Suriyeli olmayan herkesin geri alınacağı sözünü verdi.

NATO deniz misyonunda şu an Almanya, Kanada, Yunanistan ve Türkiye´den olmak üzere dört gemi bulunuyor.

Misyonun gelecek hafta diğer müttefiklerin deniz aracı katkısıyla üç gemi daha artırılması bekleniyor. Fransa bir deniz aracıyla katkı yapacağını kaydetti. Daha önce misyonun bir parçası olan bir İtalyan gemisi gelecek hafta Ege´ye geri dönecek.

Büyük Britanya pazartesi sabahı göçmen misyonuna katılması için bir gemi ve helikopter göndereceğini açıkladı. İngiliz yetkililer, bir amfibi çıkarma gemisi olan RFA Mounts Bay isimli geminin “önümüzdeki günlerde” NATO misyonuna katılacağını bildirdi. İngiltere Kraliyet Donanması (Royal Navy) da, NATO yetkililerinin göçmen izleme misyonu için önemli bir destek olacağını ifade ettikleri bir helikopteri sahaya gönderecek.

NATO misyonunu başlatan ilk anlaşmanın parçası olarak Yunanistan ve Türkiye savaş gemileri birbirlerinin karasularına girmeyecek.(ABD,The Wall Street Journal-06.03.2016)