38 Asker ve Bir Türbe

Frank Nordhausen

Türk Silahlı Kuvvetlerinin Harekâtı Süleyman Şah’ın Naaşını Suriye`den Kurtarıyor.

Türkiye, Suriye`de iç savaş başladığından bu yana komşu ülkede ilk kez bir askerî eylem gerçekleştirdi. Cumartesi gecesi 39 tank ile 51 zırhlı araç ve 572 asker Suriye`nin Kürt şehri Kobani`den sınırı geçti.

Silahlı güçler, Bir Osmanlı türbesini koruyan askerlerin terör milisi İslam Devleti (İD) tarafından kuşatılmasını engellemek için askerî helikopterler, insansız hava araçları ve bir AWACS keşif uçağının gözetiminde 37 kilometre Suriye`nin içine girdi. Güvenlik güçleri tarafından pazar günü yapılan açıklamada, karakoldaki 38 asker ile bütün 'sandukaların' herhangi bir şiddet olayı yaşanmadan tahliye edildiği ancak operasyon esnasında yaşanan bir kazada bir askerin hayatını kaybettiği belirtildi.

Esad Öfkeden Kuduruyor.

Esad rejimi devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, müdahaleyi 'aleni saldırganlık' olarak tanımlayarak 'bu saldırgan eylemin sonuçlarından' Türkiye`nin sorumlu olacağını belirtti. Ankara ile Şam, tahliye eyleminden önceden Türkiye`nin İstanbul`daki Suriye Konsolosluğunu haberdar ettiğini ancak onay verilmesini beklemediğini teyit etti.

13. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nun kurucusu I. Osman`ın dedesi olan Süleyman Şah`ın türbesi, Kobani ile Halep arasındaki İD`nin bir yılı aşkın bir süredir kontrol ettiği Türkiye dışındaki Türkiye`ye ait topraklar üzerinde bulunuyor. Türk topraklarının işgal edilebileceği endişesi sürekli artmaktaydı. Anlaşılan cihatçılar Türkiye`ye ait bu bölgeyi koz olarak görüyordu.

Geçen hafta Türk medyasında, muhafızların aylardır kuşatma altında oldukları yönünde haberler çoğalmıştı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu daha cumartesi günü bu haberleri 'kesinlikle doğru değil' diyerek geri çevirmişti. Bununla birlikte Ankara`daki hükûmet sürekli olarak anıt mezarın bulunduğu alana ilişkin bir saldırının Türkiye`ye yönelik bir saldırı olarak algılanacağı ve yanıt verileceğini çok net bir şekilde ortaya koymuştu. Meclis 2014 yılında hükûmete Suriye ve Irak`taki teröristlere askerî müdahale yetkisi vermişti.

Başbakan Ahmet Davutoğlu, operasyonun ardından son dönemde türbe etrafında çatışmalar arttığı için muhafızların güvenliğinin sağlandığı ve naaşın geçici olarak Türkiye`ye getirildiğini belirterek İD`nin eline geçmemesi için anıt mezarın bulunduğu binanın havaya uçurulduğunu belirtti. Ayrıca Davutoğlu’nun ofisi pazar günü, ordunun anıt mezar için sınırın hemen yanındaki Suriye`nin Eşme köyünde küçük bir birliğin konuşlandırılmasının öngörüldüğü yeni bir yer işgal ettiğini teyit etti. Türk medyası, askerlerin orada Türk bayrağını göndere çektiklerinin fotoğraflarını yayımladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 'Türk bayrağı artık ecdadımızın hatırasını yaşatmaya devam etmek için bu yeni yerde dalgalanacak.” açıklamasında bulundu.

Eşme, Suriye`deki Kürt Kantonu Kobani`de bulunuyor. Bu kanton bir buçuk yıl önce Suriye`deki diğer iki Kürt bölgesiyle birlikte bağımsızlığını ilan etmişti. Bu bölge daha kısa bir süre önce Kürtlerin İD`yi ABD`nin havadan desteğiyle ocak ayında Kobani şehrinden sürmelerinin ardından Kürt birlikleri tarafından İD`nin elinden geri alınmıştı. Başbakan Davutoğlu pazar günü Twitter üzerinden peş peşe yaptığı açıklamada, Süleyman Şah`ın naşının 'daha sonra' Eşme`ye götürüleceğini bildirmişti.

Kürtlerle Uzlaşı

Türkiye ile Beşar el Esad rejimi arasındaki ilişkiler 2011 yılından bu yana oldukça gergin. Ankara`daki hükûmet Esad`ın devrilmesi yönünde çaba harcadığını defalarca vurgulamıştı. Suriye ile 911 kilometrelik sınırı nedeniyle Türkiye, sınırın yaklaşık üçte birini kontrol eden İD`ye karşı savaşta önemli bir rol oynayabilirdi ancak Suriyeli Kürt Demokratik Birlik Partisini (PYD) Türkiye`de faaliyet gösteren Kürt gerilla PKK ile eşit gördüğü için Türk hükûmeti, Kobani`nin Kürt savunmacılarını her türlü yardımdan mahrum bırakmıştı.

Süleyman Şah harekâtı Ankara ile Suriyeli Kürtler arasındaki ilişkileri hareketlendirebilir zira bu harekâtın PYD`nin onayı olmadan gerçekleşmesi mümkün değildi. Anlaşıldığı kadarıyla Kobani Kantonu Eş Başkanı Enver Müslim`in perşembe günü Ankara`da olması da buna uyuyor. İlginç olan soru Kürtlerin bunun karşılığında bir şey alıp almayacağı. Suriyeli Kürtler uzun süredir Türkiye`den Kobani`ye bir yardım koridoru açılmasını talep ediyor.(Almanya, Frankfurter Rundschau - 23 Şubat 2015)