AB kuraklık yüzünden tarım üretiminin düşmesine çare arıyor, GDO mevzuatı tartışmaya açılacak

AB Komisyonu, temmuz ayında GDO ile ilgili daha önceki kuralları gevşeten ve yeni üretim tekniklerine izin veren bir yasal mevzuatı gündeme getirmek için hazırlanıyor.

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri içinde küresel ısınmanın getirdiği kuraklığın gıda üretiminde yarattığı sıkıntılar yüzünden genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) ile ilgili mevzuatın yeniden gözden geçirilmesi gündemde.

Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) derlediği araştırmaya göre AB Komisyonu GDO ile ilgili yeni düzenlemeler yapmak için harekete geçti.

Ancak AB ülkeleri ve Avrupa Parlamentosu içindeki derin görüş ayrılıkları yüzünden AB Komisyonu’nun basına sızan taslak tasarısını destekleyenler olduğu gibi şiddetle karşı çıkanlar da bulunuyor.

AB Komisyonu kuraklık ve kötü giden hasat üzerine harekete geçti

Geçen yılki kuraklık yaşlı kıtanın tarım yapılan alanlarına ciddi bir şekilde darbe vururken, İspanya'daki zeytin hasadından Macaristan'ın mısır ve ayçiçeği ekinlerine, İtalya ve Romanya'daki mısır tarlalarına ve Fransa'nın süt ürünleri üretimine kadar tarım alanında bir çok ülkede şikayetler artarken, çare arayışları da hızlandı.

AB ülkeleri içinde bazıları bu sorunlara çözümün ve daha iyi mahsul üretmenin GDO’yu serbest bırakmaktan geçtiğini savunurken, karşı grup ise bu fikre şiddetle karşı çıkıyor.

GDO teknikleriyle tarımı savunanlar, kuraklığa karşı ve bu ürünlerin daha dayanıklı olduğu ve daha az suya ihtiyaç duyduğu görüşünü dile getiriyor.

AB Komisyonu, temmuz ayında GDO ile ilgili daha önceki kuralları gevşeten ve yeni üretim tekniklerine izin veren bir yasal mevzuatı gündeme getirmek için hazırlanıyor.

AB Komisyonu’nun sunacağı yeni yasa tasarısının 27 üyeli birlik içinde ciddi görüş ayrılıklarına yol açmasına şimdiden kesin gözüyle bakılırken, kuraklıktan daha fazla etkilenen ülkelerin bu yeni mevzuata daha sıcak baktığı gelen ilk haberler arasında.

Yeni mevzuat neyi içeriyor?

AFP’nin aktardığına göre AB Komisyonu’nun izin vermek istediği yeni teknikler diğer tarım ürünü türlerinin DNA’sını içeren “transjenik” GDO'ların aksine, bir bitkinin genetik yapısına yabancı genetik materyal eklemeden değiştiren genomik düzenleme araçlarının bir karışımı olarak değerlendiriliyor.

AB Komisyonu, üretim izni ve etiketleme de dahil olmak üzere GDO'larla ilgili mevcut mevzuatın bu yeni teknoloji için "amaca uygun olmadığı" görüşünde.

AB Komisyonu Sağlık Temsilcisi Stella Kyriakides geçen ay yaptığı açıklamada, “Yeni genomik tekniklerle üretilen tarım ürünleri sürdürülebilirliği destekleyebilir, bizim önereceğimiz mevzuat, çiftçilere, araştırmacılara ve endüstriye, AB'de bu yönde ilerlenmesi konusunda ciddi bir mesaj olacak.” dedi.

AFP’ye göre AB Komisyonu geleneksel tohumlara ve teoride doğal olarak meydana gelebilecek değişikliklerle, yeni teknikler kullanılarak üretilenlere aynı şekilde muamele edip edilemeyeceği konusunu özellikle mercek altına almak istiyor.

AB’de kim destekliyor, kim desteklemiyor?

AB içinde kuraklıktan en fazla etkilenen ülkelerin başında gelen Fransa’nın yeni mevzuatı destekleyenlerin başını çektiği belirtiliyor.

Fransa Tarım Bakanı Marc Fesneau nisan ayında yaptığı açıklamada, AB’nin bu konuda geç kaldığını berterek, tarımda bioteknolojilerin daha fazla kullanılması sayesinde küresel ısınmaya karşı daha dirençli tohumlar üretilmesinin gerekli olduğu görüşünü dile getirdi.

İspanya Tarım Bakanı Luis Planas, yeni tekniklerle geliştirilecek tohumların daha az suya ihtiyacı olduğu ve daha verimli olduğu için AB’deki bu girişimi destekleyenler arasında yer alıyor.

Avusturya: Yeteri kadar bilimsel araştırma yapılmadı

Avusturya ise mat ayında yaptığı açıklamada AB Komisyonu’nun teklifinin bilimsel verilere dayanmadığını sadece tahmin yürütülerek hazırlandığı gerekçesiyle eleştirmişti.

Avusturya, bu yeni teknolojilerin çevre ve insan sağlığına yönelik etkilerinin kapsamlı bir şekilde araştırılmadan bu tür bir mevzuatın hayata geçirilmesine karşı çıkıyor.

Kıbrıs Rum Kesimi, Almanya, Macaristan ve Lüksemburg, Avusturya’yı destekleyen ülkeler arasında yer alıyor.

Avrupa’da tarım alanındaki en önemli lobi grubu olarak bilinen Copa-Cogeca Başkanı Thor Gunnar Kofoed, yeni mevzuatı desteklediğini açıklayarak, "Avrupa'da topluma yiyecek sağlamamız gerekiyorsa ve kendi kendimize yetmek istiyorsak, o zaman kuralları uyarlamamız gerekir.” dedi.

Avrupa Parlamentosu (AP) üyelerinin ise önemli bir kısmı, mevzuatın gevşetilmesini destekliyor.

AP’deki en fazla sandalyeye sahip Avrupa Halk Partisi yaptığı açıklamada, pestisitleri düşürmek için herhangi bir bağlayıcı hedefe karşı çıktığını ancak "araştırma, yatırım ve istihdamı teşvik edecek, "yenilikçi teknoloji konusunda yeni kuralları destekleyeceğini” açıkladı.

AP’deki sol partiler ise yeni mevzuata karşı çıkıyor. Yeşil Grup ortaya çıkacak riskler kapsamlı bir şekilde araştırılmadan yeni mevzuata onay vermeyeceği duyurdu.