ABD ile Afganistan arasında anlaşmazlıklar

Çin Devlet Radyosu

Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai, 12 Ekim`de ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile görüştü. İki taraf, tam bir gün süren görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında, 'İkili Güvenlik Anlaşması'nın bazı konularında fikir birliğine vardıklarını belirttiler. Ancak ABD ordusunun önümüzdeki dönem Afganistan`daki askeri üs sayısı, yerleşim tarzı ve yargı muafiyeti hakkı dahil temel konulara ilişkin, basın toplantısında bilgi verilmedi.

Taliban: ABD`nin yerleşmesi kabul edilemez!

Taliban lideri Molla Muhammed Ömer, 13 Ekim`de yaptığı açıklamada Afganistan hükümetini eleştirerek, ABD ordusunun 2014 yılından sonra ülkede kalmaya devam etmesini kabul etmesinin 'ciddi sonuçlar' getireceği uyarısında bulundu. Ömer, ABD ordusunun Afganistan`a yerleşmesinin 'kabul edilemeyeceğini, orduya yönelik olarak eskisinden daha büyük çaplı İslami cihat düzenleyecekleri'ni belirtti. NATO ordusunun 2014 yılında yapılacak genel seçimler sırasında Afganistan`dan çekileceğini hatırlatan Ömer, yabancı güçlerin kontolü altında yapılacak bu seçimi de reddedeceklerini belirterek Afgan halkına seçimlere katılmamaları çağrısında bulundu.

ABD`nin tehdidi

ABD ile Afganistan arasında yapılan 'İkili Güvenlik Anlaşması' görüşmeleri bir yıl sürdü. Anlaşmanın imzalanmasına iyimser yaklaşan ABD, 'ordusunun yarısının yıl sonundan önce çekilmesi' planının yerine getirilmesi için anlaşmanın bu ayın sonundan önce imzalanmasını istedi. Ancak iki taraf arasında yargı muafiyeti hakkı gibi konularda büyük anlaşmazlık yaşandı. ABD, anlaşmazlığın devam etmesi halinde, ordusunun önümüzdeki günlerde Afganistan`da kanunlara tabi olmayacaklarını bildirdi. Afganistan ise bu talebin kabul edilemeyeceğini savundu.

ABD, Afganistan ve Pakistan, Taliban`ı kandırdı

Analistler, Taliban`ın bugünkü durumunu araştırdı.

ABD, Afganistan hükümeti ve Pakistan; El Kaide gibi aşırı güçlere karşı tutumlarından farklı olarak, Taliban`ı yanlarına çekmeye çalıştı. ABD, görüşme yoluyla, Taliban`ın El Kaide Örgütü ile ilişkileri kesmesini, Afganistan`da çatışma faaliyetini durdurmasını ve Afganistan Anayasası`nı tanımasını sağlamaya çalıştı. Afganistan hükümeti, yasal statüsünü pekiştirebilmesi için Taliban`ın barış anlaşması sürecine katılmasını istedi. Pakistan ise ABD ile Taliban arasında barış görüşmesini gerçekleştirmek için çaba harcadı.

'Taliban`ın yeniden büyüme imkanı az'

Ancak analistler, Taliban`ın, NATO ordusunun çekilmesinin ardından Afganistan`da yeniden büyüme imkanının az olduğunu belirtiyor. Taliban`ın harcamaları, uyuşturucu gelirleri ile Körfez ülkelerindeki ABD`ye karşı olan işadamları tarafından karşılanıyor. Taliban, askeri güç ve harcamalar bakımından, ABD tarafından desteklenen Afganistan hükümetine göre büyük eksiklik yaşıyor.

'İkili Güvenlik Anlaşması'nın imzalanması durumunda ABD ordusu Afganistan`da uzun vadeli olarak yerleşecek. Bu, Taliban`ın büyümesinin önünde büyük engel oluşturacak.

'Afganistan hükümetiyle yetki paylaşmalı'

NATO ordusu, bütün savunma ve güvenlik işlerini Afgan güvenlik güçlerine devretti. Ancak Taliban devirden sonra da büyük bir askeri operasyon düzenlemedi. Barış görüşmesi yoluyla Afganistan hükümetiyle yetki paylaşmanın, para sıkıntısının yanı sıra örgüt üyelerinin yaşlanması nedeniyle sorunlar yaşayan Taliban için en iyi seçenek olacağı savunuluyor.