ABD`de Gelir Uçurumu En Üst Düzeyde

Amerikanın Sesi Radyosu

Amerikan nüfusunun en zengin yüzde 1’lik kesimi, geçen yılki hane başına düşen gelirden son 80 yılın yüksek payını aldı. Yüzde 1’lik en varlıklı kesim, en son 1928’de, yani Büyük Buhran’ı tetikleyen borsa krizinden bir yıl önce ülke genelindeki gelirin yüzde 19’unu almıştı.

Öte yandan Amerikalıların en zengin yüzde 10’luk kesimiyse 2012 yılında hane başına düşen gelirin yüzde 48’ini, yani neredeyse yarısını elde etti. Bu, konuya ilişkin istatistiklerin tutulmaya başlandığı 1917 yılından bu yana elde edilen en yüksek oran.

Bu veriler, kısaca IRS olarak bilinen Amerika İç Gelir (Vergi) Dairesi’nin istatistiklerini değerlendiren bağımsız bir kaynaktan elde edilmiş. Verileri inceleyen uzmanlardan biri de Berkeley’deki California Üniversitesi’nden iktisatçı Emmanuel Saez. Saez, en zengin Amerikalıların gelirinin geçen yıl daha da arttığını söylüyor. Bunun nedeni, geçtiğimiz Ocak ayında yürürlüğe giren ve sermaye gelirleri vergilerinin arttırılmasını öngören yasa. Saez, yatırımcıların yasadan etkilenmemek için hisse senetlerini satmayı tercih ettiğini belirtiyor.

Veriler, Amerika’da gelir adaletsizliğinin 30 yıldır arttığını gösteriyor.

İktisatçı Emmanuel Saez, 2008-2009 ekonomik krizinden sonra toparlanmanın başladığı 2009-2012 yılları arasında, Amerikan nüfusunun en çok kazanan yüzde 1’lik kesiminin, ülke genelinde elde edilen gelirin yüzde 95’ini aldığını gösteriyor.

2012’de en zengin yüzde 1‘lik kesimin gelirleri yüzde 20 oranında arttı. Geri kalan yüzde 99‘luk kesimin gelirlerindeyse yüzde 1‘lik artış bile kaydedilemedi.

Her Yedi Amerikalı’dan Biri Yoksul

Amerikan Nüfus Dairesi’nin son bir yılı kapsayan raporuna göre her yedi Amerikalı’dan biri yoksul.

Rapora göre 2011 yılından bu yana ülkedeki yüzde 15’lik yoksulluk oranında bir değişiklik olmadı. Bu, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olan Amerika’da 46 milyon kişinin yoksulluk sınırı ya da altında yaşadığı anlamına geliyor. Hesap yöntemine göre yoksulluk sınırı hane üyesi sayısına göre farklılık gösteriyor ancak 4 kişilik bir hane için sınır 23 bin 550 dolar olarak belirlendi.

Nüfus Dairesi 1970’li yıllarda belirlenen hesap yöntemine göre yoksulluk sınırını bir ailenin yeterli gıda alabilmek için yapması gereken harcamayı üçle çarparak belirliyor. Ancak ekonomide son 40 yıl içinde yaşanan değişiklikler bu hesabı da sorgulanır hale getirdi. Ortalama yiyecek fiyatlarından çok daha hızlı artan kira ve sağlık masrafları nedeniyle birçok uzman hesaplama sisteminin toplam yoksul sayısını olduğundan aşağıya çektiğini düşünüyor.

Nüfus Dairesi, 2012 yılında ortalama toplam aile gelirinin 51 bin dolar olduğunu bildirdi. Bu da bir önceki yıla göre değişim olmadığı anlamına geliyor. Rapora göre Amerika doğumlular ya da sonradan vatandaşlığa geçenlerin ortalama geliri ülkeye göç eden yabancılardan daha yüksek.

Rapor tam zamanlı çalışan kadınların ortalama 38 bin, erkeklerin ise 49 bin dolar kazandığını bildiriyor. Bir başka deyişle kadınlar erkeklerin ortalamada yüzde 77’si oranında gelire sahip. Amerika’da Medeni Haklar Hareketi sonrasında işgücüne çok daha geniş çapta katılan kadınların ortalama gelirleri yıllar içinde erkeklere yaklaştı. Ancak son yıllarda yüzde 77 oranının üzerine çıkılamadı. Bunun nedenleri arasında eski nesildeki kadınların ortalama olarak erkeklerden az eğitimli oluşu, kadınların ev işlerinde daha fazla sorumluluk almaları nedeniyle daha az mesai yapması ve çocuk yapmak için işgücünü terk eden kadınların çalışma hayatına döndüklerinde kariyerlerinde geri kalmaları gösteriliyor. Bunun dışında uzmanlar, Amerika’da kadınlara karşı ayrımcılık yasadışı olsa da işyerlerinde ayrımcılığın kültürel olarak devam ettiğini söylüyor.

Sağlık sigortası olmayan kişi sayısı ise geçen yıl yüzde 15,4’e düştü. Bu 48 milyon Amerikalı’nın sağlık sigortası olmaması anlamına geliyor. Ancak Başkan Obama’nın ilk başkanlık döneminde yasalaşan tartışmalı sağlık reformu kanunu önümüzdeki aylarda sigorta alımını zorunlu hale getiriyor. Sigorta satın almayan kişiler ise para cezası alacak. Yasa sigorta almaya gücü yetmeyenlere devlet yardımı yapılmasını da içeriyor.