ABD´yi bir telaş aldı: Afrika, para uğruna egemenliğini Çin´e teslim etmemeli

Çin, Afrika´nın en çok ticaret yaptığı ülke konumuna gelirken 13 ayı aşkın süredir ABD Başkanı koltuğunda oturan Donald Trump´ın Afrika ülkelerinden ´b.k çukuru´ diye söz ettiği iddialarının dışında kıtaya yönelik bir icraatı olmadı. 

ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson kıtadan Trump´a yükselen tepkileri yatıştırma misyonuyla ilk Afrika turuna çıktı.

ÇİN´İN İNŞA ETTİĞİ MERKEZDE

Etiyopya´nın başkenti Adis Ababa´da Afrika Birliği´nin Çin tarafından inşa edilmiş merkezini ziyaretinin ardından basın toplantısı düzenleyen Tillerson ´´Katiyen Çin dolarlarını Afrika´dan uzak tutma çabası içinde değiliz. Ancak Afrika ülkelerinin Çin´le yaptıkları anlaşmaları dikkatle incelemeleri ve bunların bedelini egemenliklerini kaybederek ödememeleri önemli´´ dedi. 

Çin yatırımlarının yerel istihdama önemli bir katkıda bulunmadığını öne süren Tillerson, Pekin´in Afrika ülkelerine verdiği borçları yapılandırma şeklini eleştirdi.

´ÇİN´DEN BORÇ ALANIN BEŞI BELADA´ 

´´Bir hükümet Çin´den borç alırsa başı belaya giriyor´´ ifadesini kullanan ABD´li bakan ´´Sözkonusu hükümet borcumu geriye ödeyemediğinde kendi altyapısı ya da kaynakları üzerinde kontrolünü kaybedebilir´´ iddiasında bulundu. Ancak bu iddiasını destekleyen bir örnek sunmadı.

´ÇİN´E BAĞIMLILIK TUZAĞI´

Afrika ülkelerine büyükelçilik açmasına izin verdikleri Kuzey Kore ile ilişkileri kesmeleri çağrısında da bulunan Tillerson, geçen hafta da ´Çin´in şeffaf olmayan sözleşmeler ve yağmacı kredi anlaşmalarıyla Afrika´yı kendine bağımlı hale getirdiği´ eleştirilerini sıralamıştı. 

Zimbabve´yi ziyaret eden Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise ´Tillerson´ın konuk olarak gittiği Afrika´da evsahiplerinin Çin´le ilişkilerini eleştirmesinin uygunsuz olduğunu´ söyledi.

KENYA: KENDİ ÇIKARIMIZA, KENDİ DEĞERLERİMİZE BAKARIZ 

ABD hala Afrika´ya en çok bağış yapan ülke ama en çok ticaret yapan ülke ünvanını 2009´da Çin´e kaptırdı. Pekin Afrika´daki altyapı projelerine milyarlarca dolarlık kredi açtı. Örneğin ABD´den her yıl 100 milyon dolarlık güvenlik yardımı alan Kenya, diğer yandan geçen yıl Çin´in finanse ettiği 3.2 milyar dolarlık bir demiryolunun açılışını yaptı.

Kenya Dışişleri Bakanı Monica Juma, ABD´li mevkidaşının Çin´le ilgili eleştirileri sorulduğunda ´´Biz kendi çıkarlarımız ve kendi değerlerimiz doğrultusunda tüm dünyadan partnerlerle iş yapıyoruz´´ yanıtını verdi. 

WASHINGTON´DA ´CİBUTİ ELDEN GİDİYOR´ ENDİŞESİ

Çin´in finansmanıyla geçen yıl Etiyopya´dan Cibuti´ye demiryolu hattı da açılırken Tillerson´ın sonraki durağı Cibuti oldu. ABD, Çin, Japonya, Fransa ve İtalya´nın askeri üslerine evsahipliği yapan, 4 bin Amerikan askeri personelini ağırlayan Cibuti, Kızıldeniz´in güneyden giriş kapısında yer alması, dolayısıyla Süveyş Kanalı´na uzanan hat üzerine bulunması yüzünden stratejik öneme sahip.

Cibuti´nin Doraleh limanı ise bir süredir ABD Kongresi ve ABD ordusunun gündeminde. Cibuti´nin geçen ay Dubai´nin DP World şirketinin Doraleh Konteyner Terminali´ndeki işletmecilik konratını iptal etmesiyle iki taraf mahkemelik oldu. 

ABD´Lİ KOMUTAN: LİMAN ÇİN´İN KONTROLÜNE GEÇMEMELİ

Salı günü ABD Kongresi´nde Cibuti´nin ´Doraleh limanının kontrolünü hediye olarak Çin´e vereceği´ iddiası tartışıldı. Hızını alamayan Cumhuriyetçi vekil Bradley Byrne, ABD Savunma Bakanı Jim Mattis´e Cibuti´de Çin´in nüfuzunu artırmasının ABD´nin askeri ve istihbarat varlıklarını olumsuz etkileyeceğine dair endişelerini içeren bir mektup gönderdi. 

ABD´nin Afrika´daki askeri güçlerini komuta eden Deniz Piyadeleri Generali Thomas Waldhauser de Cibuti´deki limanın kullanımına Çin´in kısıtlama getirmesi halinde ABD´nin üslerine tedarik ve donanma gemilerine yakıt ikmali yapılmasının engelleneceğini söyledi. 

Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu´nda soruları yanıtlayan General Waldhauser ´´Çin´in limanı devralmasının ciddi sonuçları olur´´ dedi. 

´ÖNLENMEZSE ARKASI GELİR´

Çin´in özellikle Afrika´nın doğu kıyısında ek tesisler edinmeye çalıştığına dair işaretler olduğunu söyleyip ´´Cibuti´de istediklerini elde ederlerse bunun başka yerlerde arkası gelir´´ uyarısı yapan ABD´li komutan, Pekin´in Afrika´da hükümet binalarından AVM ve stadyum inşaatına kadar pek çok inşaata girdiğine dikkat çekip şöyle devam etti:

´´ABD, Çin´in Afrika´daki yatırımlarına karşılık vermeli, Çin´le başa baş gitmeli, ama biz onların harcamalarını hiç geride bırakamadık.´´