AB´nin Apple´a kestiği vergi cezası sonrası tartışma büyüyor

Avrupa Birliği teknoloji devi Apple´a İrlanda´daki faaliyetlerinden dolayı 13 milyar Euro´luk geriye dönük vergi borcu çıkarttı.

Bu rekor rakam, İrlanda´nın sağlık sistemine harcadığı 12.9 milyar Euro´dan fazla ve ülkenin toplam vergi gelirinin yaklaşık 3´te birine tekabül ediyor. Biraz daha karşılaştırma yapacak olursak, bu aynı zamanda İrlanda´nın 4.6 milyon nüfusunda kişi başına 2 bin 830 Euro düşmesi anlamına geliyor.

Borcun ödenmesi kemer sıkma politikaları ile sıkışan İrlanda´nın yeni yatırımlar yapmasına da olanak tanıyabilir.

İrlanda ise Komisyon´un aldığı kararı düşünmek için zaman kazanmaya çalışırken, aynı zamanda karar için temyize gitmeye hazırlanıyor.

Peki İrlanda neden bu parayı istemiyor?

İrlanda´nın vergi politikası hem istihdamı hem de ekonomiyi destekliyor. Dublin yönetimi bu politikadan geri adım atılması durumunda yatırımcı kaybetmekten korkuyor.

Zira Avrupa Birliği´ndeki ülkelerin kurumlar vergisi oranlarına bakıldığında kırmızı renkli olan ülkeler en yüksek vergi oranına sahip ülkeler. Mavi renkle görünen ülkeler ise en düşük kurumlar vergisi oranına sahip ülkeler. En sonda ise Kuzey Amerika ile karşılaştırmayı bulabilirsiniz.

İrlanda Maliye Bakanı Michael Noonan, konuyla ilgili yapılan kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Karara sert tepki gösteren Noonan, “İrlanda Apple için lehte vergi uygulamasında bulunmadı. İrlanda Hükümeti vergi mükellefleri ile anlaşma yapmaz.” yorumunu yaptı. Noonan, “Geçmişte yapılanların meşru olduğunu savunuyoruz. AB Komisyonunun bağımsız ülkelerin uygulamalarına karıştığını düşünüyoruz.” derken İrlanda´nın uluslararası teknoloji şirketleri için cazibesini kaybetmesinden çekindiğini şu şekilde ortaya koydu:

“İrlanda´nın halen son derece çekici ve uzun vadeli kapsamlı yatırımlar açısından istikrarlı bir yer olduğu mesajını vermemiz son derece önemli.”

Peki bu vergi kararlarının devamı gelecek mi? Bu sorunun cevabını BDA Partners Üst Yönetim Direktörü Euan Rellie şu şekilde veriyor:

“Kesinlikle bunun devamı gelecek. SOruya mahal bırakmadan ABD hedefleri en çekici hedefler. Çünkü en derin cepler onlarda var. ABD´li firmalar Avrupa´da çok fazla vergi ödemeden etkili işler yapıyorlar. Şimdi siyasi iklim ileri gidebilmeleri için vergilerini ödemelerini istiyor.”

AB Komisyonu´nun bu kararının Avrupa Birliği açısından yansımaları sanılandan daha sert olabilir.

Yabancı yatırımcıların özellikle okyanusun öbür tarafından gelmek isteyenlerin adımlarını atarken iki kez düşünmelerine neden olabilir. Rellie konuya şu şekilde devam ediyor:

“Bence bu AB tarafından hesaplanmış bir karar. Büyük teknoloji firmaları hala Avrupa´da iş yapmak istiyor. Eğer bir yatırım kararı yapmanız gerekirse, bir Ar-Ge tesisini Asya veya ABD veya Avrupa´ya yerleştirmek isterseniz, şu andan itibaren AB dışında başka bir yerde bunu yapmak daha tercih meselesi olabilir.”

Vergi konusu Amerika Birleşik Devletleri´ndeki başkanlık yarışına da yansımız durumda. Cumhuriyetçilerin adayı Donald Trump seçilmesi durumunda kurumlar vergisini yüzde 35´den yüzde 15´e düşürmeyi vaat ediyor.

Öte yandan karar sonrası bir açıklamada Türkiye Başbakan Yardımcısı ve Maliye eski Bakanı Mehmet Şimşek´ten geldi. Şimşek Twitter´den yaptığı açıklamada Apple´ı Türkiye´ye davet etti ve vergi teşviki verebileceklerini kaydetti. Türkiye´de hali hazırda kurumlar vergisi oranı yüzde 20.