Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani Çin’de

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Afganistan’ın yeni Cumhurbaşkanı Eşref Gani...

Afganistan’ın yeni Cumhurbaşkanı Eşref Gani ilk uluslararası ziyaretlerinden birini Çin’e düzenledi. İki ülkenin cumhurbaşkanları birbirlerine uzun vadeli ortaklık sözü verdi. Afgan halkının çoğu Çin’in politik ve ekonomik yatırımlarının savaş yorgunu olan ülkelerine barış ve huzur getireceğini düşünüyor.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’le iki ülke ilişkilerini ve ortak konuları ele alması beklenen Eşref Gani’yi dört günlük ziyaretinde çok yoğun bir program bekliyor. Gani’ye Çin ziyaretinde Afgan işadamları heyeti eşlik edecek. Heyetin Çinli yatırımcılarla görüşmesi ve onları Afganistan’da madencilik sektörünü geliştirmek için yatırım yapmaya teşvik etmesi bekleniyor.

Afganlar, NATO askerlerinin Aralık ayında ülkelerinden çekilmesinden sonra, Çin’in yapacağı ekonomik ve diplomatik desteğin ülkelerindeki güvenlik ve ekonomik sorunların üstesinden gelmesinde yardımcı olacağına inanıyor.

Afganistan büyükelçisi Canan Mosazai, Çin’in şu anda ülkesindeki en büyük yatırımcı olduğunu ve iki ülkenin işbirliğinin birçok alanlarda genişletildiğini söyledi. Mosazai, “Son 13 yıldır Çin ile kalıcı ve uzun vadeli bir ilişkinin temellerini attık. Her iki ülke de başta Cumhurbaşkanı Eşref Gani’nin Pekine yaptığı devlet ziyaretiyle bu ilişkiyi gelecek yıllarda daha da geliştirmek ve güçlendirmek için kararlı' diye konuştu.

Gani resmi Xinhua haber ajansına verdiği demeçte, kendisinin Afganistan`ı bölgesel ticaret ve yatırım için bir merkez olarak gördüğünü ve Çin’le ilişkileri ilerletmeyi umduğunu söyledi.

Çin, Afganistan`ın jeopolitik ilişkilerine karışmaktan büyük ölçüde kaçınırken, Afganistan’la olan ikili ilişkisini, ülkenin doğal enerji kaynakları sektörüne yaptığı yatırımlarla kısıtlamaya çalışıyordu. Ayrıca Afganistan’a neredeyse 7,5 milyar dolar yatırım yapan Çin, ülkedeki ekonomik varlığını daha da arttırmak niyetinde.

Bununla beraber, Pekin son iki yılda Kabil olan siyasi ilişkilerini aktif olarak geliştirmek istediği için de Afganistan’a özel bir temsilci atadı.

Çin elçisi Sun Weidong, Afganistan’ın yeniden inşaası için siyasi istikrarın ne kadar önemli olduğunu vurguluyor.

Çin, 31 Ekim’de “Asya’nın Kalbi” konferansına ev sahipliği yapıyor. Afganistan çevresindeki bölge ülkelerinin bir araya geldiği bu konferansta, Afganistan’ın nasıl ulusal barışa ve uzlaşmaya kavuşabileceği yollar görüşülüyor.

Eşref Gani de etkinliğe katılacak. Büyükelçi Mosazai de konferansın ülkeleri bölgesel barışa teşvik edeceğini söyledi.

Mosazai, 'Sürecin kilit katılımcısı olan Çin’in, tarihi öneme sahip bu bakanlar toplantısına ev sahipliği yapması bölgede geliştirmek istediğimiz ilişkilerin ve ortak çalışmaların ne denli önemli olduğunu ortaya koyuyor” diye konuştu.

Çin, uluslararası güçlerin çekilmesinden sonra Afganistan`da bir güvenlik boşluğu oluşacağından ve bu boşluğun Doğu Türkistan’da Uygur ayrılıkçılığını körüklemesinden endişe ediyor. Bazı Çinli yetkililer, Uygur ayrılıkçıların Afgan ve Pakistan sınırında saklanan İslamcı militanlarla bağlantıları olduğundan kuşku duyuyor.

Afgan yetkililer, Çin’in uzun zamandır stratejik ortağı olan Pakistan’ı, Kabil hükümetinin Taleban’la uzlaşma sürecine destek vermesi için ikna edebileceğine inanıyorlar. Afgan yetkililer, Pakistan`da gizlenen Taleban militanlarının fırsat buldukça sınırı geçerek kendi topraklarında saldırılar düzenlediğini savunuyor.