‘Almanya´da Türkçe Eriyor´

Türkiye´den işçi göçü, başta Almanya olmak üzere dünyanın dört bir yanına 1960´lı yıllarda başladı. Politik ve ekonomik gelişmelere paralel, ilk baştaki işgücü nitelemesi zamanla konuk işçiliğe, sonra yabancı hemşehriliğe, göçmenliğe ve bugünlerde yurttaşlığa dönüştü. Dışişleri Bakanlığı´nın verilerine göre yurtdışındaki 5 milyonu aşkın Türk toplumunun 3 milyonla büyük bir bölümü Almanya´da yaşamakta.

Heidelberg Üniversitesi´nin araştırması

Almanyalı Türklerin en önemli sorunlarından biri, çocukların anadili meselesi. Almanya´da Türkçe´yi konuşanların sayısı her geçen gün azalıyor ve yapılan araştırmalar Türkçe´nin mirasının nesilden nesle eridiği gösteriyor. Konuya ilişkin Heidelberg Üniversitesi´ne bağlı Göç Araştırmaları ve Kültürlerarası Pedagoji Merkezi´nin yaptığı araştırmada ortaya çıkan en önemli sonuç Türkçe konuşan çocukların oranının hızla azaldığı ve okullarda ders olarak okutulmazsa Türkçe´nin orta vadede Almanya´da yok olmayla karşı karşıya kalacağı. Araştırmaya göre, anne-babasıyla sadece Türkçe konuşan çocukların oranı yarı yarıya düşmüş durumda. Kardeşler ise kendi aralarında ağırlıklı olarak Almanca´yı tercih ediyor. 6 bin 125 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre, öğrencilerin yüzde 27,8´i ailede sadece Türkçe, yüzde 7,9´u da sadece Almanca konuşuyor. Öğrencilerin yüzde 56´sı anneleriyle, yüzde 49,7´si de babalarıyla sadece Türkçe konuşuyor. Öğrenciler evde yüzde 83,5 oranla en çok büyükanne ve büyükbabalarıyla Türkçe konuşuyor. Kardeşlerin kendi aralarında konuştukları dil ise çoğunlukla Almanca. Anketten çıkan sonuca göre, öğrencilerin yüzde 51,5‘u kardeşleriyle sadece Almanca konuşuyor. Kardeşler arasında hem Almanca´yı hem de Türkçe´yi kullanan öğrenci oranı yüzde 22,6. Kardeşler arasında sadece Türkçe konuşanlar yüzde 16,1´de kalıyor. Öğrencilerin Türkçe dil düzeyine bakıldığında ise konunun ne kadar aciliyet arz ettiği ortaya çıkıyor. Üçüncü nesilde Türkçe´sinin iyi olduğunu düşünenlerin oranını yüzde 49,4. Bu da okul çağındaki Türk öğrencilerinin yarısından fazlasının Türkçe bilgisine güvenmediğini ortaya koyuyor. İkinci nesle mensup olup Türkçesinin iyi olduğunu düşünenlerin oranı ise yüzde 63,6 ile hayli ileride. Birinci nesilde bu oran yüzde 72,8. Almancayı iyi bilme söz konusu olduğunda ise anket tam tersi bir tablo ortaya koyuyor. Buna göre üçüncü neslin okul çağındaki mensuplarının yüzde 85,4´ü Almanca bilgisinin iyi olduğunu düşünüyor. İkinci nesilde bu oran yüzde 77,8 ile bir miktar geride. Birinci neslin yüzde 72,8´i Almancasına güveniyor. Araştırmada öğrencilerin devam ettikleri okul modellerine göre dil kullanma alışkanlıklarını da incelenmiş. Buna göre okulun eğitim düzeyi arttıkça aile içinde Türkçe konuşanların oranı önemli ölçüde düşüyor. Alman okullarında 500 bin Türkiye kökenli öğrenci olduğunu hatırlatan eğitim uzmanları, Türkçe´nin İngilizce ve Fransa ile birlikte müfredata alınmasını talep ediyor.

Engin: Yeterli ilgi gösterilmemesi durumunda Türkçe Almanya´da unutulur

Türkçenin birinci ve ikinci nesilde hala birinci iletişim dili olduğunu söyleyen Heidelberg Göç Araştırmaları ve Kültürlerarası Pedagoji Merkezi Direktörü Prof. Havva Engin, yeterli ilginin gösterilmemesi durumunda Türkçe´nin Almanya´da orta vadede unutulan diller arasına gireceğini ifade ediyor. Havva Engin ‘İki dillilik büyük bir zenginlik. Almanya´da insanlar en az iki dili günlük hayatta kullanıyor. Türkçe´nin de okullarda ikinci veya üçüncü yabancı dil statüsü kazanması gerekir´ şeklinde görüş belirtiyor.