Amerika´dan İsrail´e Uyarı

Trump yönetimi İsrail´i açıkça uyararak Batı Şeria´nın ilhakının iki yakın müttefik arasında ciddi bir krize neden olacağı uyarısında bulundu. Açıklama İsrail savunma bakanından geldi.

Bu, Trump´ın gelenekçi Amerika politikasına dönmekte olduğunun işareti olarak yorumlanıyor.

Parlamentoda konuşan Savunma Bakanı Avigdor Lieberman, Amerikalı yetkililerin İsrail´in Batı Şeria´yı ilhak etmesindeki muhalefetini açıkça gösterdiğini belirtti.

Lieberman Amerika ziyaretinden önce yaptığı açıklamada “Amerika´dan dorğudan mesaj aldık, dolaylı değil, Judea ve Samaria´da İsrail hakimiyetinin yeni yönetim ile kriz anlamına geleceğini belirttiler” dedi. 

Judea ve Samaria Batı Şeria´nın İncil´deki isimleri. İsrail Batı Şeria´yı 1967´de ele geçirmişti. Filistinliler gelecekteki devletlerinin Batı Şeria´da kurulmasını arzuluyor. Bu görüş büyük oranda uluslararası toplumdan da destek görüyor.

Amerika´nın tepkisinin nedeni Başbakan Benyamin Netanyahu´nun Likud Partisi milletvekili Miki Zohar´ın yorumları.

Zohar Batı Şeria´nın ilhak edilmesini savunan, artan sayıdaki koalisyon üyelerinden biri.

Başbakan Netanyahu, tek devletli çözümü tercih etmiş değil.

Zohar, i24NEWS adlı İsrail televizyonuna verdiği demeçte, “İki devletli çözüm öldü, geriye tek devletli çözüm kaldı, Araplar burada tamamen vatandaş olmayacaklar, çünkü tam vatandaşlık Knesset´te oy kullanmaları anlamına geliyor” dedi.

Dünyanın dört bir yanından gelen telefonlarda Savunma Bakanı Lieberman´a, Zohar´ın önerilerinin devletin duruşunu yansıtıp yansıtmadığı soruldu.

Lieberman da koalisyona yaptığı çağrıda, İsrail´in egemenlik alanını genişletmek istemediği konusunun vurgulanmasını istedi.

Batı Şeria´nın kısmen ilhakına destek veren Adalet Bakanı Ayelet Şaked de Trump yönetimi ile çelişkiden haberi olmadığını belirtti.

Shaked, “Muz cumhuriyeti değiliz, bağımsız bir ülkeyiz, Amerika´da destekleyici bir yönetim var, bu yönetimin İsrail´i ve yönetimin politikasını desteklemesine ihtiyacı var” dedi.

Uluslararası kamuoyu son 20 yıldır iki devletli çözümü savunuyor. İsrail ılımlı muhalefeti de bunu destekliyor.

Trump, seçim kampanyası sırasındaki tutumu nedeniyle İsrail sağında büyük umut yaratmıştı.

Trump kampanyası Filistin devletinden bahsetmemiş, Trump´ın kendisi de ayrıca Amerika Büyükelçiliği´ni Tel Aviv´den Kudüs´e taşıma sözü vermişti.

Trump Batı Şeria´daki Yahudi yerleşim hareketi ile yakın ilişkiler kurdu, hatta bir delegasyonu yemin törenine davet etti.

Fakat Amerika´nın yeni başkanı o zamandan bu yana politikasında geriye doğru gittiğinin işaretlerini gösteriyor.

Trump şimdilerde, büyükelçilik konusunda daha fazla çalışılması gerektiğini belirtiyor. Başkan ayrıca geçen ay İsrail´den yerleşimler konusunda geri adım atmasını istedi.

Yeni ABD Başkanı Filistinliler ile anlaşıldığı sürece ister iki devlet, isterse de tek devlet fikrine açık olduğunu söyledi.

Amerika´nın Birleşmiş Milletler büyükelçisi Nikki Haley ise Trump´ı kısmen yalanlayarak, Amerika´nın iki devletli çözümü desteklediğini söyledi belirtikken, İsrail´e gönderilecek büyükelçi adayı ve yerleşimcilere yakın isim olan David Friedman, böyle bir anlaşmadan mutlu olacağını kaydetti.

Karışık mesajlar İsrailliler ve Filistinliler arasında kafa karışıklığına neden olmuş görünüyor.

Filistin Devlet başkanı Mahmud Abbas´ın dış politika danışmanı Nebil Şaat yerleşimcilere yönelik Amerikan politikasının net olmadığını söyledi.

Şaat, “Amerikan yönetiminden, Trump´tan pozisyonunu doğrudan duymalıyız” dedi.

Yeşa yerleşimcilerinin dış politika temsilcisi Oded Revivi ise yerleşim inşaatı konusunda İsrail ve Beyaz Saray arasında lehte bir anlaşmayı sabırsızlıkla beklediğini söyledi.

Revivi, “Trump´ın sözüne güveniyoruz” dedi.