Amerikalı´ ayrıcalığını kaybetti: Trump doların mezarını kazıyor

Doların güçlenmesi, Trump´ın politikanın bir sonucu. Amerikan para birimi, ekonomik büyümenin hızlandırılması, yaygın vergi indirimleri ve artan savunma harcamaları ile besleniyor. 

Ancak, Kaliforniya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Profesörü Benjamin Cohen´in de belirttiği gibi, şu anki ABD başkanının ekonomide uyguladığı siyaset, doların önemli ölçüde zayıflamasına yol açacak.

DOLARDAKİ YÜKSELİŞİN SEBEBİ ARTAN FAİZ

Cohen´e göre, dolar temel nedenlerden ötürü değil, esas olarak ekonomideki yüksek faiz oranları nedeniyle güçleniyor. Enflasyonu durduran Federal Rezerv Sistemi, bu yıl iki kez faiz oranlarını artırdı. Yıl sonununa kadar faiz oranları iki kez daha yükseltilecek, Morgan Stanley´nin tahminlerine göre faizin 2019 yılında en az iki kez artacağı belirtiliyor.

Oranlardaki artış, yatırımcıları parayı dolara yatırmalarını teşvik ediyor ve dolara olan talebin artmasını sağlıyor. Böylelikle dünyanın her köşesinden ülke ekonomisine yatırım sermayesi akmış oluyor.

BÜTÇE AÇIĞI BÜYÜYOR

Ancak madalyonun bir de diğer yüzü var: Bütçe açığındaki artış. Böylece finansal sistemdeki 'ucuz para' daha da azalıyor, bu durumda devletin daha fazla borç alması gerekiyor. 21 trilyonluk devasa borcun ödenmesi için ödenekler artıyor. 

Trump´ın vergi reformu durumu sadece daha da kötüleştirdi; şirketlerin ve işletmelerin işlerini kolaylaştırdı, ancak bütçe gelirlerini önemli ölçüde azalttı.

Cumhuriyetçi senatör Andy Biggs, daha önce yaptığı bir açıklamada, hükümetin orantısız yüksek harcamalarının borç yangınına benzin döktüğünü söyledi. Biggs, bütçe tahsisatlarının 700 milyar doları geçmemesi gerektiğini ancak 2018´de bunun 1.3 trilyona ulaştığına dikkat çekti:

'Ülke aldığı paradan daha fazla para harcıyor ve borçlanmaya zorlanıyor. Yapısal açık bir kırılma etkisi yaratıyor. Sanırım uçuruma doğru ilerliyoruz.'

TİCARET AÇIĞININ BÜYÜMESİ

Ticaret açığı sebebiyle Trump, çelik, alüminyum ve Çin´den geniş bir ürün yelpazesinde gümrük vergilerini arttırdı.

Cohen´e göre, daha pahalı bir ithalat iç enflasyona baskı uygular ve Fed´in faiz oranlarını planlanandan daha hızlı yükseltmesine neden olur. Bu da, Reagan ve Bush dönemlerinde olduğu gibi, doları daha da güçlenmesine ve ticaret açığının artmasına yol açar.

Ocak ayında, ABD dış ticaret dengesi açığına Haziran ayında on iki milyar daha eklenmesiyle birlikte rakam, on yılın (56.6 milyar dolar) azami seviyesine ulaştı.

DOLARA BAĞIMLILIK AZALIYOR

Cohen, finansal piyasalardaki kısa vadeli hareketlerin gerçek durumu değerlendirmeye izin vermediğine işaret ediyor. Önemli olanın uluslararası düzeyde para biriminin uzun vadeli görünümü olduğunu belirtiyor. 

Çin, Rusya´yı yuan´ı doğalgaz için ödeme olarak kabul etmeye ikna etti ve petrolün ulusal para birimiyle ödenmesi için gereken zemini hazırladı. Diğer ülkeler, İran´a karşı ABD´nin yaptırımlarını atlatmak için seçenekler arıyor. Örneğin, Hindistan İran´dan aldığı petrolün bir kısmını dolarla değil, eşya ile ödüyor.

Paralel olarak, Rusya ve Çin aktif olarak uluslararası rezervlerde altın biriktirerek ABD para birimine bağımlılığı azaltıyor. Bu iki ülke, dünya pazarındaki tüm altınların yaklaşık yüzde on kadarına sahip.

Cohen, 'Sonuçta, dolar kan kaybedecek, haksız ayrıcalıklar ve ABD´nin küresel etkisi buharlaşacak ve uzun vadede ülkeyi bekleyen şey, paranın sürekli zayıflaması ve ekonomik durgunluk olacak' yorumunda buludu.

Trump, Ağustos ayı sonunda Reuters´e verdiği röportajda, Çin ve Avrupa Birliği´ni kendi paralarını manipüle etmekle suçlamış, Fed´in faiz artırımınından memnun olmadığını söylemişti.