Bosna Türkiye`ye Göz Kırpıyor

Andreas Ernst

Erdoğan’a Büyük Övgü... Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olması Bosna-Hersek’te dikkatli biçimde kaydedildi. Boşnak eliti Erdoğan’a yakından bağlı.

Türkiye’de seçim mücadelesinin sonunda, Bosna Hersek Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Bakir İzzetbegoviç videoyla Erdoğan’ın Ankara’daki mitingine bağlandı. Erdoğan’ın en az iki kez Cumhurbaşkanı seçilmesini istediğini söyledi. Erdoğan’ın liderleri olduğunu, sadece Türkiye’yi güçlü hâle getirmediğini, aynı zamanda özellikle Boşnaklar olmak üzere Müslümanları da gururlandırdığını ifade etti. Erdoğan’ın daha önce Aliya İzzetbegoviç’in kanlı Bosna savaşında taşıdığı bayrağı yükselttiğini vurguladı. Zaferinin Kahire’den Saraybosna’ya kadar bir milyar Müslüman’ın zaferi olacağını ifade etti.

Ortak Miras

Türk Cumhurbaşkanı’nın teşekkür konuşması da bu doğrultudaydı: Kendisinin kazanmadığını, bütün Türkiye’nin ve bunun yanında, Kabil, Beyrut, Saraybosna, Üsküp, Şam, Ramallah, Gazze ve Kudüs’ün kazandığını ifade etti. İzzetbegoviç, tebriklerini sadece Erdoğan’ın seçim mücadelesi için değil kendi seçim mücadelesini düşünerek de iletti. Sonbaharda, Bosna’da genel seçimler yapılacak. Üç halk grubu Boşnak, Sırp ve Hırvatların siyasetçilerinin hamil ülkelerinin desteğini garanti altına almaları alışıldık bir olay.

Türkiye’nin Bosna için önemi son yıllarda arttı. Bu, Ankara’nın soft power (yumuşak güç) stratejisi çerçevesinde dağılmış Osmanlı İmparatorluğu’nun ülkelerinde ekonomik ilişkileri güçlendirmek istemesinden kaynaklanıyor. Ancak neredeyse her yerde gerçekleşen devrimler ve iç savaşlar projeyi başarısızlığa uğrattı. Bosna, Kosova, Arnavutluk ve Sırp Sancak’ta olmak üzere Balkanlardaki Müslümanlarla sıkı ilişkiler oluşturuldu. Temeli ortak tarihsel miras ve İslam’a dayanıyor. Türkiye özellikle eğitim alanı, din dersi ve Osmanlı Kültür anıtlarının korunmasına önem veriyor.

Saraybosna’da son yıllarda iki Türk üniversitesi kuruldu ve Mostar, Visegrad ve Konjiç’teki şık köprüler Türkiye tarafından dikkatli biçimde onarıldı. Türkiye’nin ekonomik önemi de artıyor. On yıldan bu yana ticaret hacmi genişliyor. Bu büyüme düşük derecede seyrediyor. Bosna’nın Slovenya ya da İsviçre’den ithalatı şu anda Türkiye’den üç dört kat daha fazla. Türk şirketlerinin doğrudan yatırımları da son yıllarda yabancı yatırımların yüzde üçünden fazla değil. Türk şirketlerinin gösterdikleri sempati ve kültürel yakınlığa rağmen ülkenin zorlu yatırım atmosferine takılmasının işareti olarak görülebilir.

İstanbul’dan Yardım

İlişkiler sadece Türk Devleti’nin katkısıyla gelişmiyor. Baharda gerçekleşen sel felaketinin ardından Türk belediyeler Bosna için yardım organizasyonları gerçekleştirdi. Komşuluk ilişkileri de rol oynuyor: Çok sayıda Balkanlar’dan gelen göçmenin yaşadığı Bayrampaşa Ramazan’da kardeşlik konvoyunu oluşturdu ve bu konvoy Balkanlardan geçerek birçok vatandaşı ortak iftara davet etti. (İsviçre, Neue Zürcher Zeitung - 14 Ağustos 2014)