Büyükelçi Ömer Önhon İle Mülakat

Marti Benach

Türkiye´nin İspanya Büyükelçisi Ömer Önhon, mültecilerle ilgili olarak AB ile Türkiye arasında yapılan anlaşmanın mevcut koşullar içinde gerekli olduğuna inanıyor ve Ankara´nın sığınmacıların haklarını güvence altına alma kapasitesinin sorgulanmasını çelişkili ve komik olarak değerlendiriyor.

MARTI BENACH: Avrupa´ya ilişkin mülteci akınını kontrol altına almak için AB ile varılan anlaşmadan memnun musunuz?

ÖMER ÖNHON: Ne Türkiye ne de başka bir ülke bu sorunla yalnız baş edebilir. Amaç Ege´deki ölümleri engellemek, yasa dışı göçmen akınını durdurmak ve insan kaçakçılarının şebekelerini çökertmek. Bu anlayış çerçevesinde iyi bir anlaşmaya vardığımızı düşünüyorum. Verimli olup olmayacağı ise uygulanmasına bağlı olacak.

BENACH: BM ve insan hakları örgütleri bu anlaşmayı yasa dışı olarak görüyor.

ÖNHON: BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, bütün iltica talepleriyle tek tek ilgilenemeyeceği için toplu sınır dışı etmelerin olma ihtimali karşısında çekincelerini ifade etti. İlgili yasal istişarelerin ardından bu çekincelerin, uluslararası mevzuatla uyumlu olan nihai anlaşmada ortadan kalktığını biliyorum.

BENACH: Türkiye, Yunanistan´dan sınır dışı edilecek olan mültecilerin haklarını nasıl güvence altına alacak?

ÖNHON: Bana göre bu soru biraz garip çünkü bu soru, mülteci krizinin iki veya üç ay önce çıktığı ve herkesin de Türkiye´nin bu sorunla nasıl baş edeceğiyle ilgili kaygı duyduğu izlenimini veriyor. Sorun beş yıl önce başladı ve biz o zamandan bu yana savaştan kaçan Suriyelilere bakıyoruz. Türkiye, 2,7 milyondan fazla Suriyeliyi barındırıyor ve onlarca uluslararası devlet adamı, Türkiye´nin yaptığı bu görkemli işi övdü. Şimdi ise aniden, Türkiye´nin onlara iyi davranıp davranmayacağını soran insanlar var. Bana göre bu, çelişkili ve gerçekten saçma.

BENACH: Türkiye mülteciler için güvenli bir ülke mi?

ÖNHON: Beş yıldan bu yana da öyleydi. Bu şu anda nasıl sorgulanabilir? Hiçbir zaman sığınmacıların dinini veya etnik kökenini sorgulamadık, hepsini kabul ettik, Müslümanlar, Hristiyanlar, Kürtler, Türkmenler, Araplar... Bunun aksine Avrupa´da birçok devlet kapasite eksiklikleri olduğunu iddia ederek veya 'Tamam 200 kişi kabul ediyoruz ancak Hristiyan olmaları gerekiyor.' diyerek onları geri çevirdi. Türkiye´de sığınmacılara karşı hiç saldırı olmadı, Avrupa´da ise onlara karşı yapılan yürüyüşleri, evlerinin yakılmalarını ve otobüslerine yapılan saldırıları gördük. O hâlde güvenli ülke hangisi? Biz mi, onlar mı?(İspanya,El Periodico-27.03.2016)