`Çin, Dünyaya Kirli Hava İhraç Ediyor`

Steve Baragona

Çin dünyanın ayakkabı, oyuncak, elektronik ve diğer ihtiyaçlarını karşılayan en büyük üretici olarak bilinir. Yeni bir araştırma, Çin’i sık sık etkisi altına alan kirli havaya üretim yapan fabrikaların da katkıda bulunduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, Çin ürettiği mallarla birlikte kirli hava da ihraç ediyor.

Hava kirliliği Çin’de hayatın bir gerçeği haline geldi. Arabalar, kamyonlar, elektrik santralları hava kirliliğine katkıda bulunuyor. Ancak, Skype üzerinden konuştuğumuz California Üniversitesi araştırmacısı Steve Davis’e göre dikkate alınması gereken başka bir etken daha var: “Çin’de halkı maskeyle dolaşmaya zorlayan hava kirliliğinin dörtte biri dünyadaki diğer ülkelere mal üreten fabrikalardan kaynaklanıyor.”

Dünya ülkeleri üretimin büyük kısmını Çin’e devretti. Davis ve ekibi, yaptıkları araştırmada, dünyanın elektronik, oyuncak ve diğer ihtiyaçlarını karşılayan fabrikaların ülkede dumanlı sis oluşturan nitrojen oksitlerin dörtte birini ve astımı tetikleyen sülfat dioksitlerin de üçte birini ürettiği sonucuna vardı.

Çin’deki üretimin hava kirliliğine katkısının yüzde 21’i Amerika için üretim yapan fabrikalardan kaynaklanıyor.

Kirli havanın bir kısmı üretilen mallarla birlikte Büyük Okyanus’u geçerek Amerika’ya ulaşıyor. Davis’e göre Amerika’daki hava kalitesi bundan kötü etkileniyor: “Batı kıyılarındaki bazı bölgelerde görülen hava kirliliğinin dörtte biri Çin’le yapılan ticaretten kaynaklanıyor.”

Skype üzerinden görüştüğümüz Texas A&M Üniversitesi uzmanı Renyi Zhang’e göre yapılan araştırma, Amerika ve Çin arasındaki ticaretin, mal ve hizmet alışverişinin ötesinde olduğunu gösteriyor: “Bu araştırma Çin’in Amerika’daki hava kirliliğinde rol oynadığını gösteriyor. Ancak havanın kirlenmesinde Amerika da rol oynuyor, çünkü Çin’le ticaret yapıyor.”

Davis, Çin’deki hava kirliliğinden Amerika ve Çin malları satın alan diğer ülkelerin de kısmen sorumlu olduğunu söylüyor.