Doğu Akdeniz Krizi Bölge Çapında Bir Çerçeve Gerektiriyor

2021´in başlarından bu yana gerginlikte görece bir mola olmasına rağmen, bu ancak Doğu Akdeniz´de 2016 ve 2020 arasındaki yüksek gerilim döneminden sonra geldi . Bu gerilimlere ek olarak, krizin bu dönemde diğer tüm noktalardan daha tehlikeli olduğu tartışılabilir. Bu, bu belirli zaman zarfında krizle ilgili bu kadar özel olan şeyin ne olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

Kriz, enerji ve jeopolitikle ilgili iki jeopolitik gelişmeyle ağırlaştı ve karmaşıklaştı: Doğu Akdeniz´de gaz aramaları ve Libya çatışması. İki sistemsel değişiklik de bu dönemi daha tehlikeli hale getirdi: ABD´nin Doğu Akdeniz ve Ortadoğu´daki bölgesel rolünü küçültmesinin yarattığı güç boşluğu ve Türkiye-Avrupa/Yunan ilişkilerinde AB üyelik çerçevesinin kaybı. 

 Farklı bir şekilde ifade etmek gerekirse, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs arasındaki geleneksel sürtüşme kaynakları, artık Doğu Akdeniz´de Türkiye ile Fransa, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri´nin de aralarında bulunduğu bir grup ülke arasında birbiriyle iç içe geçmiş başka bir dizi jeopolitik gerilim ve enerji ihtilafı ile örtüşüyor. (BAE). Bu nedenle, krize dahil olan ülke sayısı artmakla kalmamış, kapsamı da Doğu Akdeniz´deki son enerji keşifleri de dahil olmak üzere yeni konuları içerecek şekilde genişletilmiştir. ve sürekli yayılan Libya karışıklığı - ve bunların hepsi ABD´nin bölgesel ayak izini küçülttüğü bir zamanda oluyor.

Ancak son zamanlarda Doğu Akdeniz krizinin yeniden yönetilebilir bir krize dönüşmesiyle en kötünün önlendiğine dair yaygın bir his var . Bu büyük ölçüde olgunlaşmamış sonucu birkaç faktör açıklamaktadır. Joe Biden´ın ABD´de seçilmesi, Avrupa ve ABD´nin Doğu Akdeniz´de yakınlaşması, Türkiye´nin derinleşen ekonomik krizi ve tartışmalı sularda arama faaliyetlerinin devam etmesi durumunda ekonomik yaptırımların ortaya çıkması ihtimali, bölgedeki gerilimi düşürmeye katkıda bulundu. 

Ancak, gerilimin azalmasına rağmen , krizin özü çözülmekten uzaktır . Herhangi bir yeni keşif faaliyeti gerilimi tırmandırabilir. Bu nedenle, krizi ele almak için özellikle AB tarafından daha fazlasının yapılması gerekiyor.

Bu aşamada, özellikle kısa bir süre içinde, krizi çözmekten bahsetmek çekici ama gerçekçi değil. Yukarıda belirtildiği gibi, çözülmesi gereken tek bir kriz değil, birden çok kriz vardır . Ancak önemli olan, krizdeki mevcut gerilimi azaltma aşamasının devam etmesidir. Gerilimin azaltılmasının en önemli unsuru tartışmalı sularda sondaj ve arama faaliyetlerinin durdurulması olmuştur. Rakip taraflar arasında ciddi bir müzakere başlatılacaksa, bunun devam etmesi gerekiyor.

Gerginliği azaltmak için bir dizi uluslararası toplantı ve konferans bu amaca hizmet edebilir. Türkiye daha önce Doğu Akdeniz´e kıyısı olan ülkeleri anlaşmazlıklarını görüşmek üzere bir konferansa çağırırken , Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel uluslararası bir konferans çağrısında bulunmuştu. Bu aşamada, Doğu Akdeniz´e komşu ülkeler ile Avrupa ve NATO´dan gelen katılımcılardan oluşan ikincisi, çok taraflı bir çerçeve içinde krizle başa çıkmak için iyi bir başlangıç ​​olabilir.

Yunanistan ve Türkiye , NATO düzeyinde bir çatışma önleme mekanizması kurma konusunda zaten anlaştılar . Bu, aralarında bir olay meydana gelme riskini önemli ölçüde azaltan - ama ortadan kaldırmayan - sevindirici bir gelişme oldu. Şu anda tartışmalı sularda herhangi bir arama faaliyeti olmamasına rağmen, bu mekanizmanın gelecekteki olaylara karşı bir güvenlik seçeneği olarak sürdürülmesi gerekmektedir .