Dünyayı Değiştiren Yazılım Dilinin 50. Yıldönümü

George Putic

Bundan 50 yıl önce sadece hükümetler, şirketler ve üniversitelerin bilgisayarları vardı. Bu bilgisayarları matematiksel formüllerle dolu sayfalarca kullanma kılavuzları yazan programcılar kullanırdı.

Darthmouth Üniversitesi’nden iki matematik profesörü John Kemeny ve Thomas Kurtz, bilgisayarların başka bölümler tarafından da kullanılması umuduyla daha basit bir kullanım kılavuzu hazırladı. Kılavuza, Türkçe’de ‘temel’ anlamına gelen BASIC adı verildi.

Amerika’nın Sesi, Kurtz’la görüştü.

“Başka yazılım dillerinde olan çok sayıda teknik ayrıntıyı özellikle dışarda bıraktığımız çok yalın bir yazılım dili yarattık.”

BASIC yazılım dili, bazı İngilizce komutları, bilgisayarların anlayacağı sayısal dile çeviriyordu.

Kurtz, programın çok yoğun ilgi gördüğünü söylüyor.

“Öğrenciler sadece istedikleri zaman hangi nedenle olursa olsun bilgisayarlara girebilmekle kalmadı, öğretim üyeleri de büyük ilgi gösterdi.”

Smithsonian Amerikan Tarihi Müzesi’nden küratör Peggy Kidwell, BASIC dilinin yaratılmasının, bilgisayarların aynı anda çok sayıda komutu yerine getirmeyi başardığı günlere rastladığını söylüyor.

“Herkesin bilgisayar kullanabileceği düşüncesi artık tüm dünyada geçerli. BASIC’in geride bıraktığı mirasın bu olduğunu söyleyemem ancak tasarımının ardında bilgisayar kullanımının herkese açık olması hedefi vardı.”

Kurtz ve Kemeny’nin ücretsiz olarak kullanıma sunduğu BASIC kısa zamanda hızla yayıldı. Kurtz, BASIC sayesinde bilgisayar kullanımıyla ilgili çok büyük bir sorunu çözdüklerini söylüyor.

“Bilgisayarlar tüm dünyada zaten son derece önemli hale gelecekti ancak kritik bilgiler uzmanların elinde olduğu için çoğu kişi bilgisayar kullanmayı bilmiyordu.”

Bilgisayarların hızla yayılmasıyla BASIC ve benzer diğer basit yazılım dillerinin çok sayıda gelişmiş versiyonu piyasaya sürüldü.

BASIC, günümüzde yalnızca yazılım müdavimleri tarafından kullanılıyor ancak kişisel bilgisayarlar, varlıklarını, bir zamanlar herkesin anlayabildiği ilk yazılım dili olan BASIC’e borçlu.