Erdoğan-Obama Görüşmesinde Gündem Suriye Ve Gülen

Son dönemde ABD ile Türkiye arasında ilişkiler gergin. Geçen hafta Amerikan Başkan Yardımcısı Joe Biden´ın Türkiye ziyaretinde Ankara Vali Yardımcısı tarafından karşılanması da bu soğukluğun göstergesi olarak yorumlandı.

En önemli sorunlardan biri, 15 Temmuz´daki darbe girişimini gerçekleştirdiği savunulan ve Pennsylvania´da yaşayan Fethullah Gülen´in Türkiye iade sürecinin bir türlü başlamamış olması.

Türkiye, Beyaz Saray´ın bu konuda müdahil olmasını talep ediyor. Ancak Türkiye ziyareti öncesi Milliyet gazetesi için bir yazı kaleme alan Biden, iade konusunda karar merci olarak yargıyı göstermişti.

Biden yazısında, “Başkan Obama´nın ve benim, Fethullah Gülen´in Türkiye´ye hemen iade edilmesi yönünde basit bir hüküm verebileceğimizi ileri süren sesler de aynı ölçüde zarar vericidir. Yürütme ve yargı organlarının birbirinden ayrı ve bağımsız rollere sahip olduğu ABD´deki yönetim sistemi çerçevesinde, bu açıkça mümkün değildir.Aslında, bu yönde herhangi bir girişimde bulunmak yasalara aykırı olacaktır” ifadelerini kullanmıştı.

'ABD, Gülen´i iade edemeyeceği için Türkiye´yi hoş tutmaya çalışıyor'

Yine de Erdoğan´ın Obama´dan Fethullah Gülen´in iadesi konusunda talepte bulunması sürpriz olmayacak. Cumhuriyet gazetesi dış politika yazarı Aslı Aydıntaşbaş, Gülen´in iadesi konusunda bir gelişme beklemiyor.

Aydıntaşbaş, “Görüştüğüm tüm Amerikalı yetkililer, Gülen´in iadesi konusunun uzun bir mahkeme sürecinin sonunda netleşeceği konusunda hemfikir. Gülen´in Türkiye´nin istediği gibi bir anda paketlenip Türkiye´ye iadesi söz konusu değil. En iyi ihtimalle, bir yıla yayılan bir mahkeme süreci yaşanacak. Ancak bunun sonucunda iade kararı çıkması da çantada keklik değil. Olay siyasallaştıkça, iade zorlaşıyor. Gülen´in ABD´deki avukatları hukuken iade kararına karşı çıkıp davayı kazanabilir” diye yazdı.

Aydıntaşbaş´a göre, ABD, yakın zamanda Türkiye´nin Fethullah Gülen´i iade talebini karşılamayacağı için Suriye bağlamında Türkiye´yi hoş tutmaya çalışıyor.

ABD´nin verdiği HIMARS füze sistemi devreye girdi

Suriye konusunda da Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler limoni. Bunun da nedeni, 24 Ağustos´ta koalisyon güçlerinin de hava desteğiyle Fırat Kalkanı Harekatı´nı başlatan Türkiye´nin, PKK´nın Suriye kolu olarak tanımladığı ve ABD´nin destek verdiği PYD.

Ankara, Suriye Demokratik Güçleri içerisinde yer alan PYD ve YPG´nin Menbiç´i terk ederek Fırat´ın doğusuna talep ediyor. Hem Pentagon hem de ABD Dışişleri Bakanlığı bu talebin yerine getirildiğini söylerken, TSK ve MİT bölgedeki istihbaratları kapsamında bunu inkar ediyor.

Ancak Türkiye´ in uzun süredir talep ettiği 'HIMARS' adlı füze sisteminin dün devreye girmesi, askeri alandaki işbirliğinin sürdüğünün de göstergesi.

Görüşme öncesi ABD Başkanı Barack Obama´nın IŞİD´le Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “ABD güçleri, yeni gönderilen HIMARS sistemiyle dün gece Suriye´de Türkiye sınırı yakınındaki IŞİD hedeflerini vurdu” dedi.

'ABD´nin konsantrasyonu ´birbirinizle değil IŞİD´le uğraşın´ yönünde'

İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü´nden Hakan Güneş, görüşmede ABD Başkanı´nın Türk muhatabına PYD ile değil IŞİD ile mücadele edilmesi gerektiğini hatırlatacağı görüşünde.

Hakan Güneş, “Menbiç konusunda ben yeni bir gelişme beklemiyorum. ABD Türkiye´nin ısrarıyla Suriye Demokratik Güçleri içerisinde yer alan YPG güçlerinin Fırat´ın doğusuna çekilmesini sağladı. Ancak PYD, SDG içinde Arapların öne çıktığı bir formülasyonu geliştirdi ve bunda da başarılı oldu. Bugün SGD´nin başında Esad Ordusu´nda görev yapmış Sünni Türkmen bir albay var. Bu da PYD´nin elini güçlendiriyor. ABD´nin konsantrasyonu birbirinizle uğraşmayın IŞİD´le uğraşın yönünde olacaktır” dedi.

'Türkiye El Bab´a yürürse ABD´den destek alır'

ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden´ın Ankara ziyaret edeceği günün sabahında Cerablus´u giren Türk Silahlı Kuvvetleri, Erdoğan-Obama görüşmesinden bir gün önce de Kilis´in Elbeyli ilçesinden Suriye´ye yürüyerek IŞİD´e karşı yeni bir harekata başladı.

ABD´nin bu harekatı memnuniyetle karşılayacağı görüşünde olan Güneş, “Türkiye, şu anda IŞİD´e karşı gerçek bir muharebeye girişmiş değil. Ama Çobanbey´den El Bab´a yürürse bence daha fazla destek alır, daha az itirazla karşılaşır. Bunun elbette bir bedeli olur ama karşılığında Suriye´de ana aktörlerden biri haline gelir. Üstelik Almanya ve Fransa´dan da güçlü destek alacağının altını çizmek gerekir. Ama ben yine de Türkiye´nin Suriye´de o kadar derine ineceğini zannetmiyorum” yorumunu yaptı.

Görüşmenin pozitif ve sürprizsiz geçmesini bekleyen uzman isim de, Gülen´in iadesi konusunda bir gelişme olmayacağı kanaatinde.

Çavuşoğlu ve Kerry Çin´de görüştü

Obama ve Erdoğan´ın görüşmesi öncesi Türk ve ABD dışişleri bakanları Huangzhou´da bir araya geldi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry´yle yaptığı görüşme sonrası sosyal medya hesabında, “Hörüşmemizde FETÖ ve iade süreci ile Suriye ve Irak´taki gelişmeleri ele aldık” mesajını paylaştı.