Erdoğan ve Putin´den Trump´ın ´Kudüs´ Kararına Ortak Tepki

Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Türkiye ziyaretinde yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump´ın Kudüs kararıyla bölgeyi istikrarsızlaştırdığını ve bunun İsraillilerle Filistinliler arasında doğrudan diyalogla çözülmesi gerektiğini söyledi.

Putin, Pazartesi akşamı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan´la 2017 yılı içerisindeki 8´nci görüşmesini yapmak üzere Ankara´yı ziyaret etti. Putin, Türkiye ziyareti öncesinde Suriye´de Beşar Esat´la görüşmüş, ardından da Mısır´ı ziyaret etmişti.

Türkiye´nin hem Suriye´deki Esat rejimiyle hem de Mısır´daki mevcut yönetimle ilişkileri kopuk olduğundan Putin´in gün içerisindeki görüşme trafiği dikkat çekti. Türkiye´de uzun süredir Rusya aracılığıyla Esat yönetimiyle diplomatik ilişkiler kurulup-kurulmayacağı tartışılıyordu ancak ne Putin ne de Erdoğan bu konuda herhangi bir sinyal verdi.

Putin ve Erdoğan, yaklaşık bir saat süren ikili görüşmeleri ve sonrasındaki heyetlerarası görüşmelerin ardından ortak basın açıklaması için kameralar karşısına geçti. Putin, sözlerine başlarken Erdoğan´a “Dostum” diyerek hitap etti ve yeniden Ankara´da olmaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Trump´ın Kudüs kararını eleştirdiler

Putin, Türkiye´nin son günlerdeki en önemli dış politika gündem maddelerinden birisi olan ABD Başkanı Trump´ın Kudüs kentini İsrail´in başkenti olarak tanıma kararını da değerlendirdi. Putin, özetle, “Kudüs kararı bölgeyi daha da istikrarsızlaştırmaktır. Barış süreci BM kararları çerçevesinde devam etmelidir. Kudüs´e ilişkin karar, İsraillilerle Filistinler arasında direkt temaslarla alınmalıdır” mesajını verdi.

Kudüs meselesinde Erdoğan ise, ABD´nin Kudüs´ü başkent olarak tanıma kararının tüm dünyada büyük bir infial uyandırdığını belirterek, “Aklı selim sahibi Yahudileri bile hayal kırıklığına uğrattı. ABD´nin attığı adım nedeniyle yaşanan çatışmalar ortada. Hafta sonu 4 Filistinli şehit edildi. Son aldığım bilgiye göre 2 bine yakın yaralı söz konusu. Gazze adeta İsrail uçaklarınca bombalandı. İsrail son süreci Filistinlilere yönelik baskı ve şiddet yöntemleri arttırmak için fırsat olarak görüyor. İstanbul´da 13´ünde toplayacağımız İslam İşbirliği Teşkilatı´ndan güçlü mesaj vereceğimizi umut ediyorum. Sayın Putin´le Kudüs konusunda benzer yaklaşımlar içerisinde olduğumuzu gördüm. Bu konuda temas içerisinde kalacağımız konusunda mutabıkız” dedi.

Erdoğan, Rusya´yla siyasi düzeyde ahenkli bir görüşme imkanına sahip olduklarını söyledi. 

Putin PYD konusunda sinyal vermedi

Türkiye´yle Rusya arasındaki ilişkilerde önemli bir gündem maddesi ise, Suriye´deki Kürt yapılanması PYD-YPG´nin yeni anayasa görüşmelerine katılması meselesiydi. Rusya, 18 Kasım´da Soçi kentinde düzenleyeceğini açıkladığını “Suriye Ulusal Diyalog Kongresi”ne PYD´yi davet etmişti. Ancak Türkiye´nin tepkisi nedeniyle Rusya, söz konusu kongreyi ileri bir tarihe ertelediğini duyurmuştu.

Rusya Cumhurbaşkanı Putin, bugün Ankara´daki açıklamasında, “Suriye Ulusal Diyalog Kongresi”nin Soçi´de gelecek yılın başında toplanacağını duyurdu. Putin, Ankara´nın terörist grup olarak nitelendirdiği ve terör örgütü PKK´nın uzantısı olduğunu söylediği PYD-YPG´nin toplantının katılımcılarından olup-olmayacağı konusunda açıklama yapmadı. Ancak Putin´in, kongreye katılacak taraflarca Suriye´nin geleceği ve yeni anayasası üzerine görüşmeler yapılacağını söylemesi dikkat çekti.

Putin, Ankara´ya gelişi öncesinde Beşar Esat´la görüştüğünü de anımsatarak, Erdoğan´la Astana Süreci´nin garantörleri olarak ateşkes rejimine devam edilmesi için atılacak adımları değerlendirdiklerini söyledi. “Suriye topraklarının neredeyse tamamı teröristlerden temizlenmiş durumda. Herhangi bir terörist direnişi olacaksa biz gerekli karşılığı veririz” diyen Putin, 22 Kasım´da İran Cumhurbaşkanı´nın da katılımıyla yapılan üçlü zirvede alınan kararları uygulamaya devam edeceklerini ifade etti.

Putin, ayrıca Erdoğan´a Türkiye´nin Suriyelilere insani yardım konusundaki çabaları nedeniyle teşekkür etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise, Putin´le birlikte Suriye konusunda Astana Süreci´ni de değerlendirme fırsatı bulduklarını ve en kısa zamanda Soçi´de ikinci kez liderler olarak bulaşacaklarını açıkladı. Erdoğan, “Astana garantörleri olarak Suriye ihtilafına kalıcı çözüm bulunması amacıyla Cenevre´de yürütülen sürece önemli katkı sağlayacağız” ifadesini kullandı.

“S-400 savunma füzesi anlaşması imzalanacak” mesajı

Bu arada her iki lider de Rusya´yla Türkiye arasında ekonomik işbirliğine vurgu yaptı. Her ikisi de Moskova–Ankara hattında her alandaki işbirliğini arttırma mesajı verirken; NATO üyesi Türkiye´nin askeri alanda Rusya´dan askeri teknoloji alımındaki tavrı da yeniden gündemdeydi. Erdoğan, Türkiye´nin Rusya´dan almayı planladığı S-400 hava savunma füze sistemi konusunda bu hafta içerisinde anlaşma sağlanacağını açıkladı. Putin de, çok yakında anlaşmayı imzalayacaklarını dile getirdi.

Putin, Türkiye´yle geçen yılki kriz dönemini atlattıklarını işaret ederek, geçen sene sadece 866 bin Rus turist Türkiye´ye gelirken bu yıl bu sayının 4 milyona çıktığını aktardı. Putin, özetle, “Ticaret hacmimiz sadece ilk 10 ayda 15 milyar dolar, dolayısıyla geçen yılki rakamı aşacağız. Ticari ve ekonomik alandaki engeller kalktı. İlk 8 ay Türk tarım ürünlerinin Rusya´ya ihracatı yüzde 8 oranında artmış bulunuyor. Enerji alanında önemli olan şu ki Türkiye´nin ilk nükleer santral projesi Akkuyu´yu da tamamlayacağız. Karadeniz altından geçecek olan Türk Akımı da planlı bir şekilde döşenmektedir. Her biri 15 milyar metreküp olan iki boru hattı kurulacaktır bu proje çerçevesinde” diye konuştu.

Erdoğan da, bu yılın ilk 10 ayında karşılıklı ticaret hacminde yüzde 30 artış sağlandığını belirterek, ikili ilişkilerde yakalanan bu ivmeyi önümüzdeki dönemde de muhafaza edeceklerini ifade etti.