Ermenistan`dan göç: Köylerdeki kadınlar

Damien McGuinness *

Ermenistan`ın Dzoragyugh köyünde tarlalara baktığınızda kadınları ve çocukları çalışırken görüyorsunuz. Erkekler, ailelerini geçindirmek için gereken parayı ancak Rusya`da kazanabiliyor, çünkü. Geride kalan kadınlardan biri henüz 20`li yaşlarında, iki çocuk annesi Milena Kazaryan. Kocasının, aynı babası, büyükbabası ve tüm erkek kardeşleri gibi Moskova`ya çalışmaya gittiğini anlatıyor. Ailedeki tüm erkekler gitmiş.

İkinci bir aile korkusu
Kendisini ve arkadaşlarını asıl kaygılandıran ise kocalarının Rusya`da yeni birer aile kurmaları. 'Bu sıkça yaşanan bir şey' diyor.

'Tüm kadınlar korkuyor. Sabah akşam arıyor, kocalarımız ne yapıyor anlamaya çalışıyoruz. Geri gelecek mi gelmeyecek mi diye düşünmek çok sıkıntı veriyor. Rus kızlar çok güzeller.'

'Erkeklerin çoğu küçük çocukları olsa bile eşlerini terkedip Rus kız arkadaşlar ediniyorlar, yaşlanıp çalışamayacak hale gelince de köye dönüyorlar.'

Kazaryan ile kocası beş yıl önce evlenmişler. Ama o zamandan bu yana Noellerde geliyor, Mart ayında dönüyormuş.

Uluslararası Göç Örgütü`nün Ermenistan şubesinin başında bulunan İlona Ter-Minasyan, kadınların sırtına psikolojik bir yük de bindiğini, zira eşleri yokken tüm kararları kendileri almak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

Bir diğer sorun da HİV`in yaygınlaşması. Ermenistan`da HİV pozitif olan insanların sayısı fazla değil. Ama son dönemde yapılan araştırmalar, bu kişilerin büyük bölümünün göçmen işçi olarak Rusya Federasyonu`na gidenlerden oluştuğunu gösteriyor.

Bunlardan bazıları köylerine dönünce hastalığı eşlerine de bulaştırabiliyorlar. İnsan hakları örgütleri, hükümeti göç sorunuyla baş edememekle suçluyor.

Ermenistan`da göçten sorumlu dairenin başkanı Gagik Yeganyan`a göre tek çözüm bu tür köylerde yaşayanlar için özel bir program başlatılmasından çok istihdamın artırılmasından geçiyor. Resmi rakamlara göre işsizlik yüzde 7 civarında. Ancak Uluslararası Göç Örgütü, işsizlik yardımlarının çok düşük olması sebebiyle halkın kayda geçirilmediğini söylüyor. Buna göre asıl işsiz sayısının yüzde 30 civarında olduğu tahmin ediliyor.

İnsan hakları örgütleri ve muhalefet partilerine göre bu da her yıl çoğu erkek 100 bin kişinin evlerinden ayrılıp Rusya`ya çalışmaya gitmesi anlamına geliyor. Hükümet rakamların bu kadar yüksek olduğu yolundaki iddiaları reddetse de genel kanı, ortalama bir milyon Ermeninin Rusya`da yaşadığı yönünde. Ermenistan`ın nüfusu ise üç milyon civarında bulunuyor.

* BBC muhabiri, Dzoragyugh