Hayatta kalmanın anahtarı tarım

Sabine Kinkartz

Deutsche Bank`ın Yönetim Kurulu Başkanı Jürgen Fitschen`in Berlin`deki Yeşil Hafta fuarını ziyaret etmesinin nedeni şüphesiz fuar alanındaki lezzetli yiyecekleri tatmak değildi. Gıda maddeleri Fitschen için her zaman bankasına para kazandıran bir meta oldu. Hammadde spekülasyonu, Deutsche Bank`ın sermaye piyasasında büyüme gösterdiği alanlar arasında yer alıyor.

Deutsche Bank geçen yıl vadeli tarım işlemlerini durdurmuştu. Ancak yönetim kurulu başkanı Fitschen, tarıma endeksli fonları borsada işleme sokmakla kâr vadeden bu piyasaya geri döndüklerini söyledi: 'Spekülâsyonun fiyatları etkilediğine dair hiçbir kanıt bulamadık. Belirli koşullarda spekülatif yatırımların fiyat değişkenliğine yol açabileceğinin imkânsız olmadığı belirtiliyor ancak bu ürünlerin yokluğu da fiyat değişkenliğine yol açabilir.“

Deutsche Bank, dünya genelindeki çiftçi, tüccar ve gıda maddesi üreticilerine de kredi veriyor. Kısa bir süre önce Afrika tarım sektörüne yatırımları teşvik amacıyla 135 milyon dolarlık fon serbest bırakıldı. Alman kalkınma yardımından bir miktar para da bu fona aktarılıyor. Fitschen, sermayeye erişim olmadan ne tarımsal üretimin yaygınlaşabileceğini ne de iyileştirilebileceğini söylüyor.

850 milyon insan aç

Yeşil Hafta kapsamında düzenlenen Uluslararası Tarım Forumu`nda “Welthungerhilfe“ adlı Alman açlıkla mücadele kuruluşunun başkanı Bärbel Diekmann da yer aldı. Ancak Diekmann, Fitschen`dan farklı olarak spekülasyonun fiyat değişkenliğine yol açarak kritik anlarda açlığı daha da körüklediği görüşünde.

Diekmann, 'Dünya genelinde 850 milyon insan açlık çekerken, çocuklar yetersiz beslenirken, yeterli gıda maddesi üretilse de, gıda maddeleri ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamıyor ve açlığın yüksek olduğu ülkelerde yatırımlar küçük çiftçiye yaramıyorsa, o zaman duygusal davranmak durumundayım' ifadelerini kullanıyor. Diekmann, toprağın satılarak küçük çiftçinin elinden alınmasının ve ürünün ihraç edilmesinin tarım sektörüne yapılmış yatırımdan ziyade kâr amacıyla yapılmış ticari işlem olduğu görüşünde.

Yılda 83 milyar dolar gerekli

Diekmann, gıda firması Nestle`nin izlediği bir ticaret modeline ise daha sempatiyle yaklaşıyor. Firma, kahveyi şu anda dünya genelindeki 680 bin küçük çiftçiden elde ediyor. Gelecek 10 yıl içinde kahve üretiminden elde ettiği ciroyu iki katına çıkarmak isteyen Nestle, kahvenin verimliliğini artırmak için 500 milyon dolar yatırım yapmayı planlıyor. Nestle Denetleme Kurulu`nun Başkanı Peter Brabeck-Letmathe, firma çıkarlarıyla küçük çiftçinin çıkarlarını birleştirmenin başarının anahtarı olduğunu söylüyor:

'Afrika, Çin, Vietnam ve Güney Amerika`daki küçük çiftçilere daha yüksek kaliteye sahip ve daha fazla hâsılat getirebilecek 220 milyon yeni bitki veriyoruz. Onları eğitip, daha az suyla nasıl daha çok üretim yapabileceklerini gösteriyoruz. Onlara arazilerini kayıt ettirmelerinde de yardımcı oluyoruz.“

Geçen onlarca yılda diğer sektörlere kıyasla tarım sektörüne yapılan yatırımlar azaldı. Kalkınmakta olan ülkelerde sadece küçük çiftçiler yatırım yapıyor ancak onlar da yılda 114 euro kaynak ayırabiliyor. Dünya Gıda Örgütü, 2050 yılında 9 milyarı geçmesi beklenen dünya nüfusunun beslenme ihtiyacını karşılayabilmek için yılda 83 milyar dolarlık yatırım yapılmasının gerekli olduğunu bildiriyor. Gerekli altyapı, depolama tesisleri, piyasa gelişimi, eğitim, araştırma ve geliştirmeye yönelik yatırımlar bu miktarın dışında kalıyor. (dw)