İnsan Haklarından Sağlığa: Türkiye

Prof. Dr. Bruno Reichart

Türkiye’nin AB üyeliği Aralık 1999`da başlayan ve sonu hâlâ belirsiz olan bir hikâyeye döndü. Türkiye’nin AB’ye kabul edilmesine ilişkin şartlardan birisi sağlık konusu kapsamında insan haklarının yerine getirilmesi -ki ülke bu konuda bugünlerde övgü alıyor- ancak Türkiye diğer temel haklar konusunda başarısız. “Lancet” tıp dergisi bugüne kadar çok az bilinen Türk sağlık sistemi konusunda 20 sayfalık bir analiz yayımladı.

Artık bir E-7 (ekonomileri büyüme kaydeden, gelişmekte olan ülkeler) ülkesi olan Türkiye, kişi başına 900 dolar sağlık harcamasında bulunuyor. Bu rakam E-7 ülkeleri arasında yer alan Çin ve Rusya’nın yaptığı harcamadan daha fazla (Almanya 4.672 dolar harcama yapıyor). Türkiye’deki reformlar kapsamında beş büyük sağlık sigortası tek sağlık sigortası çatısı altında toplandı. Artık Türklerin yüzde 85’inin bir sağlık sigortası var ve sigortanın en büyük bölümünü devlet karşılıyor.

Bebek ve anne ölümleri son 10 yılda yaklaşık yüzde 50 oranında azaldı ve halkın ortalama yaşam süresi yüzde 15 arttı. Türkiye ayrıca deprem mağdurlarının ihtiyaçlarını karşılayan bir sistem kurdu. Bu sistem şimdilerde Suriye’den gelen yaklaşık 400 bin mülteciye hizmet veriyor.

Bir zamanlar bir tarım ülkesi olan Türkiye, ekonomide kaydettiği büyümeyle başarı yakaladı ancak ülkedeki siyasi sistem çok tartışılıyor. Tıp alanında da daha birçok sorunun üstesinden gelinmesi gerekiyor fakat en azından izlenen yol doğru. Yapılan araştırmalara göre Türkiye’deki hasta memnuniyeti, Avrupa ülkeleri arasında Finlandiya’dan sonra ikinci sırada yer alıyor. (Almanya`da yayınlanan Abendzeitung München gazetesi, 23 Eylül 2013)