İnsanlığın 46 bin yıllık mirasını havaya uçuran madencilik devi Rio Tinto: Verdiğimiz rahatsızlık için üzgünüz

Avustralya´da yerliler için kutsal olan ve 46 bin yıl öncesine dek uzanan insan yerleşimlerinin kalıntılarını taşıyan mağaraları maden genişletme çalışmasında havaya uçuran en büyük ikinci madencilik şirketi, 'Verdiğimiz rahatsızlık için üzgünüz' açıklamasını yaptı.

Küresel çapta tartışılan madencilik faaliyetlerine yeni bir skandal eklendi. Dünyanın en büyük ikinci madencilik ve metal şirketi Rio Tinto, Avustralya´da yerlilerin 46 bin yıllık kutsal alanını havaya uçurduğunu açıkladı.

On binlerce yıllık kesintisiz yerleşimi alanı

Britanya-Avustralya merkezli çok uluslu şirket, demir cevheri madenini genişletme çalışmaları sırasında adanın yerlilerinin on binlerce yıllık kesintisiz yerleşimlerinin izlerini havaya uçurduğunu kabul edip ´üzüntüsünü´ dile getirdi.

Batı Avustralya eyaletinin yeraltı kaynakları açısından zengin Pilbara bölgesinde yer alan Juukan Gorge kaya mağaralarında yaklaşık 7 bin kalıntı bulunmuştu. Aralarında biley taşları, yontularak alet aline getirilmiş kemik, 4 bin yıllık örülmüş saç da vardı.

Juukan Gorge mağaralarını içeren toprakların vasileri Puutu Kunti Kurrama ve Pinikura kabileleri, kutsal alanı korumak için 7 yıldır hukuk mücadelesi yürütüyordu.

Yargı sürecine rağmen 24 Mayıs´ta yıkımı gerçekleştiren Rio Tinto Grubu´nun CEO´larından Chris Salisbury, pazar günü açıklama yayımladı.

'Puutu Kunti Kurrama ve Pinikura (PKKP) Halklarına saygımızı sunuyoruz. Verdiğimiz rahatsızlık için üzgünüz' denilen açıklamada şöyle devam edildi:

'Uzun yıllardır birlikte çalıştığımız PKKP ile ilişkimiz Rio Tinto için oldukça önemli. Olan bitenden ders çıkarmak için PKKP ile çalışmaya devam edeceğiz. Öncelikli olarak Juukan Gorge´daki diğer tüm alanlarla ilgili planlarımızı gözden geçireceğiz.'

IŞİD ve Taliban´ın yıkımlarıyla kıyaslandı

Newcastle Üniversitesi´nde UNESCO´nun Kültürel Varlıkların Korunması ve Barış konusunda bölüm başkanı olan Prof. Peter G. Stone, patlamanın yarattığı yıkımı ´trajedi´ diye niteledi. Dünyaca ünlü kültür tarihi uzmanı, Buz Çağı´ndan kalma Aborijin mağaralarının madencilik için dinamitlenmesini, ´IŞİD´in Suriye´de Palmira antik kentini, Taliban´ın Afganistan´daki Bamiyan´da Buddha heykellerini yıkmasıyla´ kıyasladı.

Şirket dinamitlemeyi yerlilerden saklamış

Mağaralarda bulunanların atalarının kalıntıları olduğu DNA ile kanıtlanmış PKKP, Rio Tinto´nun taraflar arasındaki görüşmelerde ´alanın korunmasının istendiğinin kendilerine iletilmediği´ iddiasını reddetti.

PKKP Sözcüsü Burchell Hayes, iddiayı ´skandal´ diye niteleyerek, ´alanın önemi konusunda ekimde uyardıklarında Rio´dan sözkonusu madeni genişletme planlarının olmadığını yanıtını aldıklarını, martta bir kez daha buranın önemini şirkete ilettiklerini, ama Rio´nun alanı dinamitleme niyetinden söz etmediğini, ancak 15 Mayıs´ta alana girmek istediklerinde durumdan tesadüfen haberdar olduklarını´ belirtti.

Federal Yerli İşleri Bakanı Ken Wyatt 'Yıkım gerçekleşmemiş olmalıydı. Bunun tekrarlanmaması büyük önem taşıyor. Eyaley yönetimi ve yasaları yerli kültürel mirasını korumakta başarısız olmuştur' dedi. Ancak Başbakan Scott Morrison´dan herhangi bir kınama gelmemesini, 2007-2010 yılları arasında başbakanlık yapmış Kevin Rudd eleştirdi.

Stonehenge´den 9 kat eski

Rudd 'Rio Tinto´nun büyük şirket küstahlığı tüm Avustralyalıların (mirasını) gasp etmiştir. Juukan Gorge mağaraları, Stonehenge´den 9, Kolezyum´dan 23 ve Machu Picchu´dan 75 kat daha eski' dedi.