İnsansız Hava Araçları Sivil Hayatta Kullanılabilir mi?

George Putic

Washington’da yapılan uluslararası fuardaki otonom araçlar bir gösterge ise İHA denen insansız hava araçlarının da artık yaşamımızın bir parçası olmasına alışmamız gerekiyor. Ancak bu araçların ticari kullanımı bazı kural ve denetimler nedeniyle yavaş gelişiyor.

İHAların birçok avantajı var. Satın alması, kullanımı ve tamiri pilotlu taşıtlardan daha ucuz.

Bu araçları mürettabatı tehlikeye atmadan tehlikeli görevlere göndermek mümkün.

Ve İHAların potansiyeli askeri kullanımın çok ötesine gidebilir.

Doğada kaybolmuş kişileri bulabilirler, tarlaların gelişimini, yabani yaşamı izleyebilirler ve şarap bağlarını ilaçlayabilirler. Ayrıca ilaç sevkiyatı yapabilir, petrol arayabilir, yüksek gerilim hatlarını gözlemleyebilir hatta evinize yemek getirebilirler.

İHAların sivil hayatta kullanımını engelleyen tek neden, gerekli düzenlemelerin olmaması.

Ulusal Havacılık Dairesi, Amerikan hava sahasını düzenliyor ve İHAların az hava trafiği olan Alaska gibi yerlerde kullanımına izin veriyor.

İHA kullanmak isteyenlerin Deneysel Uçabilirlik Sertifikası alması gerekiyor. Ulusal Havacılık Dairesi, Amerika’nın Sesi’ne bu sertifikanın kişi ve mal taşımayı kapsamadığını, araştırma ve geliştirmeye izin verdiğini, uçuş ve tanıtım amaçlı ya da mürettebat eğitimi için kullanılabileceğini bildirdi.

AeroVironment şirketi de başarılı İHA modeli Puma ile bunu yapmayı planlıyor. David Heidel firmanın pazarlama müdürü: “İki hafta önce açıkladığımız gibi sınırlı sınıflamada bir izin alacağız, Ulusal Havacılık Dairesi de bize Kutup bölgesinde uçuş yapma izni verecek. Biz de petrol sızıntılarını, vahşi yaşamı ve kıyıları gözlemleyeceğiz.”

Washington Konferans Merkezi’nde birçok insansız uçak ve helikopterin yanısıra uzaktan kumandalı birçok kara ve sualtı aracı da sergilendi.

Üreticiler bu araçlar askeri amaçla üretilse de sivil hayatta da kullanılabileceklerini söylüyor. Jason Rittenhour Applied Research adlı araştırma şirketinde mühendis: “Havadan izleme, polisiye kullanım, askeri kullanım, sınır güvenliği ve itfaiyeler… Şu anda ordu, sınır güvenlik ekipleri, itfaiyeler ve polisle çalışıyoruz. Polis teşkilatları çok ilgi gösteriyor. Özellikle özel timler müdahale için havadan görüntü alabilmek istiyor.

Ancak bu İHAların sivil kullanımı için süreç teknolojiden daha ağır ilerliyor çünkü Ulusal Havacılık Dairesi kişilerin özel yaşam haklarını koruyacak düzenlemeleri henüz yapmadı.

Kongre, Ulusal Havacılık Dairesi potansiyel özel yaşam hakları ihlalleri ile ilgili raporunu bitirinceye kadar kadar bu konudaki çalışmaları durdurabilir.Bu sırada üreticiler ordu ve polisle ticaret yapmaya devam etmeyi planlıyor. (Amerikanın Sesi)