İran-Türkiye... İkili İlişkilerde Vites Yükseltildi

Xinhua

Türkiye ile İran arasındaki üst düzey karşılıklı ziyaretlerin, yapılması düşünülen yeni bir ortak kabine toplantısıyla birlikte, ikili ilişkilerin geliştirilmesine ivme kazandırması bekleniyor.

İlişkilerdeki yeni ivme, cumartesi günü İran Dışişleri Bakanı Muhammet Cevad Zarif’in Türkiye ziyareti sırasında duyuruldu.

Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, iki ülkenin bir Üst Düzey İş Birliği Konseyi mekanizması oluşturmaya karar verdiğini söyledi.

Davutoğlu, “Umuyoruz ki bu mekanizma için hazırlıklarımızı Başbakan’ımızın İran ziyareti öncesi tamamlayacağız.” dedi.

Üst Düzey İş Birliği Konseyi, iş birliği takibini hızlandırmak ve ilgili ülkelerde bürokratik işlemleri azaltmak için yapılan bir hükûmetler arası ortak toplantıdır. Türkiye’nin onun üzerinde ülkeyle benzer mekanizmaları bulunuyor.

Ankara İpek Üniversitesinde uluslararası ilişkiler bölümü öğretim üyesi Gökhan Bacık, “Ankara, Suriye ve Irak gibi ülkelerle ilişkilerindeki gerilimi azaltmadıkça İran, Türkiye’nin bazı bölgesel meselelere birlikte yaklaşabileceği tek alternatif ortak olacak. (…) Diğer bir ifadeyle İran olmadan Ankara, çeşitli bölgesel meselelerde kendisini yalnız hissedebilir.” dedi.

Davutoğlu ayrıca Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ocak ayı sonunda İran’ı ziyaret edeceğini ve bunu, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Türkiye ziyaretinin takip edeceğini duyurdu.

Davutoğlu, “Ruhani İran Cumhurbaşkanı olduğunda Türkiye ve İran, karşılıklı gündemimizi görüşmek ve fikir alışverişinde bulunmak için sık sık ve mümkünse her ay iletişim hâlinde olmaya karar verdi. Bunu, son beş ayda gerçekleştirdiğimizi söyleyebilirim.” dedi.

Heves Var Ancak Ticaret Hacmi Düşüyor

İki ülkenin ekonomi Bakanlarının, ortak bir ekonomik komisyon toplantısı için gelecek hafta İran’da bir araya gelmesi bekleniyor. Türkiye ve İran Enerji Bakanları da fikir alışverişinde bulunmak için gelecek ay görüşecek.

Türkiye, gelecek iki yılda İran’la ticaret hacmini artırmak istiyor ve 30 milyar dolar hedefliyor. Davutoğlu, yasal meselelerin çözülmesi durumunda ticaret hacminin 50 milyar dolara bile çıkabileceğini sözlerine ekledi.

İran`a, nükleer enerji programı nedeniyle uluslararası yaptırımlar uygulanıyor.

Geçen yılın ilk 11 ayında, İran ile Türkiye arasında, 2012’de 20,9 milyar dolar olan ticaret hacmi; yüzde 35 azalarak 13,5 milyar dolara düştü. 2012’deki emsalsiz artışın nedeni, büyük ölçüde, İran’a yapılan altın satışlarıydı.

Türkiye-İran İş Konseyi Başkanı Ali Osman Ulusoy; Türkiye, İran açısından Batı’ya açılan kapı, İran da Türkiye’nin doğu kapısı olduğundan iki ülkenin birbirlerine ihtiyacı olduğunu söyledi.

Ulusoy, bu iki bölgesel güç arasındaki yakın ilişkilerin, yalnızca ortak çıkarları açısından meyve vermekle kalmayıp bölgenin tamamında zenginlik ve refahın oluşturulması ve artırılmasına da büyük katkılar sağlayacağını belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Zarif, 30 milyar dolarlık ticaret hacminin erişilebilir bir hedef olduğunu söyleyerek her iki ülkenin de enerji, ulaşım, ticaret ve ekonomi alanlarında daha iyi ilişkiler geliştirmek istediğini ekledi.

İki ülke ayrıca konsolosluk işlerindeki koşulların karşılıklı olarak hafifletilmesini kabul etti.

2012’de İran’ın Türkiye’deki yatırımları 2002’dekinin 10 katına ulaşırken bu süre zarfında Türkiye’de kurulan İranlı şirketlerin sayısında da büyük artış görüldü.

İran’da 200 Türk şirket bulunuyor ve bu ülkedeki toplam yatırım stokları 1 milyar dolar.

Suriye Konusunda Fikir Ayrılıkları Devam Ediyor

Zarif, Tahran’ın Türkiye ile Suriye konusundaki fikir ayrılıklarını çözmeye çalıştığını söylese de bu ayrılıkların üstesinden gelinmesinin zor olduğu görülüyor.

Zarif, “İran ve Türkiye, bölgesel sorunlara ve ihtilaflara savaş ve kardeş kavgalarını önleyerek aşırılığa karşı mücadele ederek ve bölge halklarının iradesine saygı duyarak çözüm bulunması konusunda ortak fikirlere sahip.” dedi. (Çin Haber Ajansı Xinhua - 6 Ocak 2014)