İsrail`den `Savaş Suçu` İncelemesine Tepki

Benyamin Netanyahu

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin kendi ülkesi aleyhine başlattığı savaş suçu incelemesini kınadı. Mahkeme İsrail’in Filistinliler’e karşı savaş suçu işlemiş olabileceği iddialarını inceliyor, ancak bu tam bir soruşturma değil.

Televizyonda açıklama yapan Netanyahu, girişimi “saçma” diye niteledi ve “İsrail gibi bir demokrasinin, terörle mücadelede dünya lideri bir ülkenin” Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından incelenmesinin bir “delilik” olduğunu savundu. Netanyahu aynı şekilde “Hamas gibi bir terör örgütünün” suç duyurusunda bulunuyor olmasının saçma olduğunu belirtti.

Netanyahu, Hamas’ın ardından IŞİD, el Kaide ve Hizbullah’ın ülkesi hakkında dava açmasının kendisini şaşırtmayacağını söyledi.

Reuters haber ajansı, UCM’nin İsrail hakkında inceleme başlatma kararının Hamas tarafından memnunlukla karşılandığını duyurdu.

Mahkemenin başlattığı inceleme, İsrail’in savaş suçu işlediği iddialarını değerlendirerek, tam kapsamlı bir soruşturma başlatılmasına zemin hazırlayacak bilgi toplamayı amaçlıyor.

UCM savcısı Fatou Bensouda, incelemeyi “bağımsız ve tarafsız” biçimde yürüteceklerini bildirdi.

UCM kararı Amerika tarafından da kınandı. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Jeff Rathken, “Sivil nüfusunu ve yerleşim birimlerini hedef alan binlerce terörist füzesini göğüsleyen İsrail hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin soruşturma yürütmesi trajik bir çelişkidir” diye konuştu.

Mahkeme eğer kapsamlı soruşturma açmaya karar verirse, bu durumda yalnızca İsrail değil, Filistinli yetkililer hakkında da suç duyurusunda bulunulabilir.

Filistin Yönetimi geçtiğimiz günlerde Birleşmiş Milletler’e UCM’e katılma başvurusunda bulunmuştu. BM’nin Filistin Büyükelçisi Riyad Mansur, kararın kendilerini hedef alan suçlara yönelik adalet arayan Filistin halkı açısından “çok önemli bir adım” olduğunu bildirdi.

Mansur ayrıca Filistinliler’in, geçen yılki Gazze operasyonuyla bağlantılı olarak UCM’in geriye dönük soruşturma başlatması arayışında olduklarını da bildirdi. Geçen yaz İsrail’in düzenlediği Gazze operasyonunda önemli çoğunluğu çocuklar olmak üzere 2 bin 200 Filistinli ve büyük çoğunluğu asker, 73 İsrailli ölmüştü.

Filistin’in UCM üyeliği başvurusunun değerlendirilmesi için en az 60 gün beklenecek.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, İsrail’in 1967 savaşında işgal ettiği topraklar üzerinde Filistin devleti kurulması için en geç üç yıl süre tanınmasını öngören bir kararı reddetmesinin ardından Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne üyelik başvurusunda bulunmuştu.

İsrail bu kararın ardından Filistinliler’e vermekle yükümlü olduğu 125 milyon dolarlık vergi iadesinin ödemesini askıya aldı. Para kamu sektörüne çalışan Filistinliler’in maaşlarının ödenmesi açısından oldukça önemli. İsrail’in ödemeyi durdurma kararı, gerek Avrupa Birliği, gerekse Amerika’nın eleştirilerine hedef oldu.

Ancak UCM üyesi olmak, Filistinli yetkilileri de savaş suçu soruşturmalarına muhatap edecek.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 1998’de BM tarafından kurulmasına rağmen BM’nin kontrolu altında değil ve bağımsız bir yargı kurumu olarak hareket ediyor. Mahkeme, soykırım, savaş suçu ve insanlığa karşı suç işleyen kişiler hakkında suç duyurusunda bulunuyor. UCM’ın tutuklama yetkisi bulunmuyor, ancak tutuklama kararı çıkartabiliyor. Bu da hakkında uluslararası tutuklama kararı bulunan kişilerin UCM’e üye devletlere seyahatlerini kısıtlama açısından önemli bir etken.