İstanbul… İhtişamlı Hayallerinin Kalbinde

Claire Corrion

Pek çok yıldır İstanbul`da büyük şehir projeleri canlanıyor: Üçüncü köprü, üçüncü havaalanı, Kanal İstanbul... Türkiye`de iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) eski Konstantinopolis’i Türkiye’nin canlılık, güç sembolü ve bir vitrin hâline getirmek istiyor. Ancak bu ihtişam hayalleri 7 Haziran’da, 13 yıldır süren kesintisiz seçim başarısını sona erdiren seçmenleri ikna etmedi.

AK Parti İstanbul şehrini siyasetinin kalbine oturttu. Cumhurbaşkanı Erdoğan küreselleşmenin kalbindeki şehri, uluslararası saflarda bir metropol yapmayı arzuluyor. Eski İstanbul Belediye Başkanı (1994-1998) büyük düşünüyor. Mayıs 2013’te dünyanın en yükseğini, üçüncü köprünün inşasını başlattı. Boğaziçi’nin kuzeyinde Karadeniz’e açılan yerde Avrupa ve Asya kıyılarını bağlayacak 260 kilometreden uzun, yeni bir otoyol yapılacak. Bununla birlikte 150 milyon yolcu kapasiteli üçüncü havaalanı da yapım aşamasında. Hükûmet ayrıca Şubat 2015’te, Boğaz’ın altında üçüncü bir karayolu tüneli ve demiryolu inşa edileceğini duyurdu. Demiryolu Marmaray 2013’te açıldı, diğerinin 2016’da açılması bekleniyor. Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan Boğaz’a paralel bir kanal açmak istiyor. Karadeniz’i Marmara Denizi`ne bağlayan yaklaşık 50 kilometrelik bu kanalın dünyanın en yoğunlarından biri olan Boğaz trafiğine çözüm olması bekleniyor. Bu devasa projenin detayları henüz belirlenmese de Cumhurbaşkanı, hükûmetine hızlandırılması tal
imatını verdi.

Avrupa ile Asya kıyılarını bağlayan ulaşım altyapısının inşası yoluyla AK Parti, “kıtaların buluşması” imajına oynuyor ve 'medeniyetlerin diyaloğu” temasına bolca değiniyor. 30 Mayıs’ta şehrin Osmanlılar tarafından fethedilmesinin 562. yılı işte bu bağlamda kutlandı. Cumhurbaşkanı ve Başbakan`ın katılımıyla gerçekleşen kutlamaya seçimlere birkaç gün kala yüz binlerce İstanbullu katıldı.

Ulusal İhtişam

AK Parti Kasım 2002’de oyların yüzde 35’ini alarak iktidara geldi. Parti, 13 yıl boyunca sadece seçim başarısı yaşadı. Onlarca şirket yöneticisine, seçilmişe ve aralarında dört eski bakanın da bulunduğu iktidara yakın olanlara bulaşan Aralık 2013’teki yolsuzluk skandalı, AK Parti’nin Mart 2014’teki yerel seçimleri kazanmasını engellemedi. Beş ay sonra Türkler yüzde 52 oyla ilk kez doğrudan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seçti.

“Ampul partisinin” (AK Parti’nin sembolü ve logosu) uzun süre iktidarda kalması özellikle ekonomik başarıyla açıklanıyor. Büyüme, 10 yıla yakın bir süre durmaksızın devam etti ve 2010 yılında yüzde 9,2’ye kadar ulaştı. Bu, AK Parti’nin markası hâline gelen büyük şehircilik projeleri ve kısmen de inşaat sektörüne üzerine kurulu. 10 yılda bu sektörde, çalışan sayısı iki katını geçti ve 2004 yılında bir milyondan 2014 yılında iki milyon`u aştı. Ekonomist ve gazeteci Mustafa Sönmez’e göre bu tür iş olanakları göz ardı edilemez şekilde seçmenlerin siyasi tercihlerini etkiliyor.

Üçüncü köprünün, yeni otoyolun ve üçüncü havaalanının inşasıyla İstanbul’un kuzeyindeki alanlar, “sıklıkla iktidar partisine yakınlar tarafından yönetilen, hatta doğrudan hükûmet üyelerine bağlı” büyük grupları çekerek değer kazandı.

Boğaziçi Üniversitesinde ekonomi ve ekonomi tarihi profesörü Ekonomist Şevket Pamuk’a göre 2007’den sonra AK Parti, kendisine yakın bir sınıf oluşturmak istiyor. Böylece Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın partisi için “uzun vadeli planlardansa iki yıllık bir vadede seçimleri düşünmek daha rasyonel” olurdu. ( Fransa, Orient XXI – 15 Haziran 2015 )