İsveç'ten Türkiye'yi ikna adımı... Terör yasası sertleşti

İsveç’in Türkiye’yi ikna etmeyi umduğu yeni terör yasası dün yürürlüğe girdi. Peki ne, nasıl değişti? Hürriyet, konuyu İsveç polisi ve Adalet Bakanlığı’na sordu. İşte Stockholm’ün yeni terör yasasıyla ilgili bilinmesi gerekenler.

Yasama süreci Türkiye’de yakından takip edilen yeni terör kanunu dün yürürlüğe girdi. Böylece, Türkiye’den NATO vizesi almak isteyen İsveç, mevzuatını sıkılaştırma yönünde peş peşe üçüncü adımı atmış oldu. “Üstlerine düşeni yaptıkları” görüşündeki İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, sıranın Ankara’da olduğunu savundu.

ÖNCEKİLERDEN FARKI NE

* Dün yürürlüğe giren yasanın önceki ikisinden farkı, Stockholm’ün NATO adaylığı sonrası hazırlanmış olması. Bundan önceki bir yasa ve bir anayasa değişikliği, İsveç’in NATO adaylığını tetikleyen Ukrayna işgalinden çok önce hazırlanmış, ancak meclis oylaması NATO tartışmalarına denk gelmişti. Eski Başbakan Magdalena Andersson döneminde hazırlanan, terör tanımını ve cezaları geliştiren kanun Temmuz 2022’de, kolluk kuvvetlerine esneklik sağlayan anayasa değişikliği ise Ocak 2023’te yürürlüğe girmişti.

* Yeni ceza yasası ise Şubat 2023’te Kristersson hükümetince teklif edildi, mayısta İsveç parlamentosu Riksdag’dan geçti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğine veto sinyalini Mayıs 2022’de vermişti. Üç ülke arasında Ankara’nın itirazlarına işaret eden mutabakat metni ise Haziran 2022’de Madrid’de imzalanmıştı. Yani son değişiklik, Ankara etkisi altında hazırlandı ve kabul edildi.

NE GETİRİYOR

* Temelde terör cezalarının sürelerini yeniden düzenliyor. Ayrıca terörün finansmanı ve yurtdışında işlenen suçlarla ilgili yeni tanımlar yapıyor. Yasa, terör faaliyetlerine katılan kişilere 4 yıl, ağırlaştırıcı nedenler varsa 8 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Terör örgütü liderliğine ise en çok 18 yıl hapis getiriyor. Terörü finanse eden kişileri gözaltına alma ve yargılama konusunda yetkileri genişletiyor. Ankara’nın teröre destek vermekle suçladığı Sol Parti, hapis sürelerinin uzunluğu ve ifade özgürlüğüne olası olumsuz etkileri yüzünden düzenlemeye itiraz etmişti.

POSTER YASAK MI

Ankara, terör örgütü PKK sempatizanlarının başkent Stockholm’de zaman zaman yaptıkları flamalı-posterli yürüyüşlere tepki gösteriyor. Yeni düzenlemenin bu tür eylemleri önleyip önlemeyeceği belirsiz. İsveç Adalet Bakanı Gunnar Strömmer, bir gösteri ya da toplantıya katılmanın “ceza gerektirecek suç olmadığını” söylerken, polisin kafası karışık.

İsveç Güvenlik Servisi sözcüsü Fredrik Hultgren-Friberg, değişikliğin “emsalsiz” olduğuna dikkat çekerek, hangi eylemlerin suç olduğunun gelecekteki yargı kararları ile netleşeceğini söyledi. Friberg, polisin bir gösteriye müdahale edip etmemesinin, hukuki yaptırım açısından bağlayıcı olmadığını ancak artık müdahale imkânı olduğunu söyledi. Friberg “memnuniyetle” karşıladıklarını vurguladıkları düzenleme ile terörizm ve şiddet içeren aşırılıkla mücadeleye ağırlık vereceklerini kaydetti. İsveç polisinin hazırladığı bir rapora göre ülkede silah eğitimi ve şiddet geçmişi olan yaklaşık 2 bin kişi yaşıyor.