Körfez Emirleri`nde Endişe

Suudi Arabistan Kralı temsilcisi, Ulusal Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri ve Suudi Arabistan Genel İstihbarat Direktörü Prens Bandar Bin Sultan’ın geçen hafta Moskova’ya resmi bir ziyaretle gelmesi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesi Rusya-Arap ilişkilerinin önemli bir olayı oldu.

Rus Devlet Radyosu`na göre; Suudi Arabistan’ın BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliğini reddetmesi, Prens Bandar’ın Suudi Arabistan’ın ABD ile ilişkilerini gözden geçirebileceğine yönelik açıklaması, bir ay içerisinde Suudi Arabistan Genel İstihbarat Direktörü’nün iki kez Moskova’yı ziyaret etmesi gibi son aylarda tanık olduğunuz olaylara bakılırsa Suudi Arabistan’ın kendisi için nahoş duruma düştüğü ve şu an bundan çıkmaya çalıştığı söylenebilir.

Son zamanlarda Suudi Arabistan`ın bu endişeleri özellikle İran’ın etrafındaki gelişmelerle ilgili. İran’a karşı yaptırımlar uygulandığı sürece Suudiler kendilerini rahat hissediyorlardı. Ama İran’ın uluslararası izolasyondan hızla çıkmaya başladığı şu an Suudiler endişe içinde.

Suudileri endişelendiren ikinci konu ise Suriye’deki durum. Onlar 2011 yılında muhalafeti desteklemekte acele etmiş oldular. O zaman Suriye Devlet Başkanı’nın siyasi arenadan hızla çekileceğini hesaplayarak muhalefet güçlerini aktif şekilde desteklemeye başladılar. Burada da İran ile ilgili hesapları da vardı. Suudiler siyasi karşıtlarının destekledikleri oyuncuların kendilerin düşmanları olduğunu düşünüyorlardı. Ve şimdi Suudiler doğru çıkmamış bu tahminlerle hesaplarının tuzağına düştüler.

Körfez`de Endişe

34. Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Zirvesi 10 Aralık günü Kuveyt`te başladı. İki gün süren zirvede, KİK üyesi altı ülkenin liderleri, Suriye sorunu, İran`ın nükleer programı, ekonomik bütünleşme ve Ortadoğu`daki son gelişmeler gibi konuları ele aldı.

Bunun dışında, zirveye ev sahipliği yapan Kuveyt, Umman ile Suudi Arabistan arasındaki fikir ayrılıklarını gidermek için arabuluculuk çalışmalarında bulundu.

Suriye`de çözüm çağrısı

Kuveyt Emiri Şeyh Sabah, zirvenin açılış töreninde bir konuşma yaptı. Zirvede, Suriye krizi, İran`ın nükleer programı ve Ortadoğu barış süreci konularına öncelik verileceğine işaret eden Şeyh Sabah, uluslararası toplumu Suriye meselesinin en kısa süre içinde çözülmesi için ortak çaba göstermeye çağırdı. Kuveyt Emiri, bu konuda şunları söyledi:

'Suriye`deki insani kriz hâlâ ciddi durumda. Bu nedenle, uluslararası toplumla ve özellikle Birleşmiş Milletler`le beraber gayret harcayarak, bu insani faciaya bir an önce son vermemiz gerekiyor.'

'KİK, İran ile yapılan anlaşmadan memnun'

Konuşmasında İran nükleer sorununa da değinen Şeyh Sabah, İran ile ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Almanya`dan oluşan altı ülke arasındaki görüşmelerde varılan anlaşmayı desteklediklerini belirtti.

Anlaşmanın, Körfez bölgesindeki Arap ülkeleri ile İran arasındaki fikir ayrılıklarının azaltılmasına da katkıda bulunmasını beklediklerini söyleyen Şeyh Sabah, sözlerine şöyle devam etti:

'KİK olarak, İran nükleer sorunu hakkında kısa süre önce imzalanan anlaşmadan memnuniyet duyduk. Bu anlaşmanın kalıcı hâle gelmesi ve Körfez bölgesinin gerginlikten uzak kalmasına yardımcı olmasını umuyoruz.'

'Ekonomik bütünleşme' vurgusu

Suriye sorunu ve İran`ın nükleer programı dışında, KİK`nin bütünleşme süreci de zirvedeki önemli gündem maddelerinden biriydi.

Kuveyt Meclisi Başkanı Merzuk El-Ganim, açılış töreninde yaptığı konuşmada, KİK`in bütünleşmesi sayesinde, üye altı ülkenin eşgüdüm hâlinde çalışmasının sağlanacağına ve bu ülkelerde ekonomik gelişmenin hızlanacağına işaret etti. Marzuk El-Ganim, bu konuda şunları söyledi:

'Körfez ülkelerindeki işletmeler arasında yapılan işbirliğinin daha verimli hâle gelmesi ve işbirliği boyutunun genişletilmesi için piyasaları bütünleştirmeliyiz. Böylece, hem tüm dünya etkimizin farkına varacak, hem de kültürlerimiz çeşitlenecek.'

Umman-S. Arabistan arasında gerginlik

Zirveye ev sahipliği yapan Kuveyt, aynı zamanda zirveden istifade ederek, Umman ile Suudi Arabistan arasındaki fikir ayrılıklarını gidermeye çalıştı.

Geçen hafta düzenlenen Manama Diyalogu`nda Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nazar Medani, KİK üyesi ülkelerin müşterek tehditler karşısında dayanışma içinde bulunmaları gerektiğini kaydetmişti.

Umman Dışişleri Bakanı Yusuf bin Alevi ise hemen ardından yaptığı açıklamada, KİK`nin bütünleşme sürecine karşı çıktıklarını vurgulamıştı.

Bu gelişme, iki ülke arasında bir gerginlik doğmasına yol açtı. Bu nedenle, Umman ile Suudi Arabistan arasındaki gerginliğin bitip bitmeyeceği de KİK Zirvesi`nde dikkat çeken konulardan biriydi.