Krizler Gölgesinde NATO Zirvesi

Uçağı bir İngiliz askeri üssüne inen Obama, dün Estonya’nın başkenti Talinn’de Estonya, Letonya ve Litvanya cumhurbaşkanlarıyla bir araya gelmişti. Rusya’nın Ukrayna topraklarını kısmen işgal etmesi, artık NATO üyesi olmalarına rağmen bu üç Baltık cumhuriyetini ciddi ölçüde kaygılandırıyor. Rusya, aynı Ukrayna gibi dağılan Sovyetler Birliği’nin eski cumhuriyetleri olan bu üç Baltık ülkesini kendi arka bahçesi olarak görüyor.

Talinn’de konuşan Obama, Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesini kınadı, bir ülkenin egemenliğinin “yüzsüzce ihlal edildiğini” savundu. Üç Baltık ülkesinin liderlerine güvence veren Obama, NATO’nun bu ülkeleri olası Rus saldırganlığına karşı koruyacağını söyledi. Üç ülke NATO’ya 2004 yılında girmişti.

Obama ayrıca Baltık ülkelerine daha fazla uçak gönderme sözü verdi ve diğer NATO üyelerinin de ittifakı korumak için paylarına düşeni yapacağını kaydetti.

Tüm 28 NATO ülkesinin gayrı safi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sini ittifaka adamakla yükümlü olduğunu belirten Obama, Estonya’nın bu konuda örnek bir üye olduğunu söyledi.

Bugünkü NATO zirvesinde, ittifakın Doğu Avrupa’daki kriz bölgelerine hızla sevk edilmelerini sağlayacak ‘acil müdahale güçleri’ oluşturması planlarının ele alınması bekleniyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko da Galler’deki zirvede, üye olmayan devletlerin liderlerinin davet edildiği toplantıya katılacak. Poroşenko, zirve toplantıları dışında üye devletlerin liderleriyle bir araya gelecek.

Bu hafta başında NATO liderleri tarafından ortaya atılan ‘acil müdahale gücü’ planı Rusya’nın tepkisine yol açtı. Kendi sınırları yakınında NATO varlığı istemeyen Rusya, bu planın yürürlüğe konması durumunda Doğu Avrupa’daki askeri stratejilerini gözden geçireceği uyarısında bulundu.

NATO liderleri ayrıca Suriye ve Irak’taki IŞİD tehdidini de ele alacak. Başkan Obama, IŞİD hedeflerine karşı Amerikan hava saldırılarını onaylarken, diğer NATO ülkeleri de IŞİD’in işgal tehdidi altındaki bölgelere insani yardımlarda bulunuyor.

Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katılıyor. Erdoğan dün Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz ile birlikte Galler’in başkenti Cardiff’e gitti. Erdoğan’ın cuma günü Obama’yla özel görüşmesi bekleniyor.