Libya´da cumhurbaşkanlığı seçim kampanyası henüz başlamadı ve 2,5 milyon seçmenin 24 Aralık´ta yedi gün içinde sandık başına gitmesi bekleniyor. Daha da kötüsü, nihai ve resmi aday listesi, seçim tarihinden en geç on beş gün önce açıklanacak olmasına rağmen, Yüksek Ulusal Seçim Komisyonu (HNEC) tarafından hâlâ açıklanmadı. Hatta yayımı, eleştirmenlerin ateşi altında olan HNEC tarafından 11 Aralık´ta ertelendi.

2011´de Albay Kaddafi rejiminin düşüşünü takip eden on yıllık kaos ve biri Batı´da diğeri doğuda iki rakip kamp arasındaki kardeş katli mücadelelerinin ardından BM tarafından desteklenen sonu gelmez bir siyasi sürecin doruk noktası olan bir seçim söz konusu.

Hepsi bu kadar değil, seçime birkaç gün kala ülkede seçim yasası hala oybirliği ile çıkmadı. Parlamento tarafından oylanmayan, ancak ana adaylardan biri olan ve Libya´nın doğusunu ve güneyinin bir kısmını fiilen kontrol eden Mareşal Halife Haftar´ın müttefiki olan lideri Aguila Saleh tarafından doğrudan onaylanan bir metin mevcut.

Seçim yasası, onu mareşal için özel olarak hazırlanmış olmakla suçlayan bazı siyasi güçler tarafından özellikle reddediliyor, çünkü bu onun başkan adayı olmasına izin veriyor ama aynı zamanda seçilmediği takdirde askeri görevine yeniden kavuşabilmesine olanak tanıyor.

Tüm bu faktörler ülkede kafa karışıklığını körüklerken, her şey Ocak ayında (başlangıçta Aralık ayında yapılması planlanan) yasama seçimlerini de sağlayan seçim takvimine saygı duyulmayacağını gösteriyor. Libya hükümeti kendisini Pazar günü organize etmeye 'hazır' ilan etse bile, erteleme senaryosu kamu oyunda daha fazla kabul görüyor.

Ramazan AbouJnah, 'Hükümet, HNEC´i desteklemek için gereken araçlardan ve çabalardan taviz vermedi. 24 Aralık´ı tarihi bir gün yapma fırsatına sahibiz,' dedi.

'İklim rasyonel olarak seçim yapmaya elverişli değil'

Baltimore´daki Johns Hopkins Üniversitesi Dış Politika Enstitüsü´nde (FPI) araştırmacı ve Libya uzmanı Hafed al-Ghwell, 'Libya´daki siyasi, yasal ve güvenlik durumu göz önüne alındığında, bu seçimlerin çok tehlikeye atıldığı açık,' dedi. İklim böyle bir seçime rasyonel olarak elverişli değil ve önde gelen adaylar ciddi ve adil bir şekilde bir seçime katılmaya hazır görünmüyorlar.'

Ve şunun da altını çizmeliyiz: 'Uluslararası toplum bu ülkeye sanki istikrarlı bir devlet gibi davranıyormuş gibi yaklaşıyor, ancak bu bir yanılsama çünkü Libya´da bir devlet bile yok, kurum yok, sadece rakip kamplar var ve milis güçleri devamlı karşı karşıya geliyor.'

Hafed al-Ghwell´e göre iki taraf da seçimin sonuçlarını görmeye hazır değil. Bir yanda devlet içinde devlet başkanı olan bir mareşal var, kendi zaferinden başka hiçbir sonucu kabul etmeye hazır görünmeyen Halife Hafter. Öte yandan, diğer taraflar kazanırsa onu tanımayacakları konusunda kararlılar.'

Mareşal Halife Haftar ve Başbakan Abdelhamid Dbeibah´ın yanı sıra, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından 'insanlığa karşı suçlar' nedeniyle aranan eski diktatör Muammer Kaddafi´nin oğlu Seyfülislam Kaddafi de onlarca cumhurbaşkanı adayı arasında yer alıyor. Adaylığı, sonunda kabul edilmeden önce, seçim yasasına uymadığı için başlangıçta reddedildi.

Hatta Hafed al-Ghwell, Aralık ayındaki mevcut seçimlerin sürdürülmesinin Libya´yı yeniden şiddete sürükleyebileceğine inanırken, BM´nin Libya elçisi Jan Kubis cumhurbaşkanlığı seçimlerinden bir ay önce görevini terk etti

'Uluslararası toplum, son aylarda sahadaki gerçekleri hesaba katmadan seçimin programa uygun olarak yapılması için baskı yapıyor. 'Seçimin böyle bir bağlamda yapılması halinde istikrar getirmesi beklenmemeli, tam tersine ülkedeki durumu daha da karmaşık hale getirme riski taşıdığı da aşikar.'