Lübnanlı Sünniler ve Türkiye

Oytun ORHAN - ORSAM Araştırmacısı

Lübnan, zayıf merkezi otorite ile yönetilmesi, kendi içinde etnik ve mezhepsel olarak parçalı bir yapıya sahip olması gibi nedenlerden dolayı kuruluşundan bu yana dış etki ve müdahalelere her zaman açık bir ülke olmuştur. Lübnanlı kimliği tam anlamıyla gelişememiş, toplumsal kesimler kendilerini daha çok alt kimlikleri üzerinden tanımlamıştır. Her toplumsal kesim kendilerini güvende hissetmek, çıkarlarını maksimize edebilmek için bir dış gücün desteğini aramıştır. Bu nedenlerle Lübnan, Ortadoğu’da rekabet eden aktörlerin başta gelen oyun alanlarından biri olmuştur.

Lübnan ve Suriye İç Savaşı Bölgesel gelişmelere bu denli duyarlı Lübnan’ın Suriye iç savaşından kritik düzeyde etkilenmemesi kaçınılmazdı. Lübnan özellikle Suriye’nin doğrudan etki alanında yer alması nedeniyle de krizin etkilerini en fazla hisseden ülke konumundadır.

Suriye krizinin Lübnan’da yarattığı etkilerin başında zaten kutuplaşmış olan Sünni ve Şii kesimler arasındaki güven bunalı mını derinleştirmesi gelmektedir. Artan güvenlik endişesi Lübnanlı aktörlerin bölgesel destekçileri ile işbirliğini artırması sonucunu da doğurmuştur.

Lübnan’da Suriye krizinin de etkisiyle son dönemde yükselen güç; Şiiler, siyasal temsilcileri Hizbullah ve dış aktör olarak İran’dır. Bu eğilimin nedeni, Hizbullah’ın toplumsal tabanının genişlemesi değildir. Hizbullah’ın siyasal gücünün arkasına silah gücünü alması, onu Lübnan siyasetinin belirleyici gücü haline getirmiştir. Irak’ta Şiilerin Bağdat’ı kontrol etmesi

Suriye’de Esad rejiminin ayakta kalmayı başarması ve son olarak Yemen’de Husilerin Sana’da kontrolü ele geçirmesi de bu süreci güçlendirmiştir. Bütün bu gelişmeler, Ortadoğu’da İran etkisinin arttığına ve Şii aktörlerin güçlendiğine işaret etmektedir. Buna karşılık Lübnan’da Sünnilere öncülük edecek güçlü bir lider, siyasal hareket veya silahlı hareket bulunmamaktadır. Tüm bunlar Lübnanlı Sünniler arasında güvenlik kaygısını körüklemektedir. Lübnanlı Sünniler merkezi otorite ile olan bağlarının zayıfladığı ve kendi çıkarlarının korunmadığı hissi içindedirler.

Analizin devamı: http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/2015324_2oytunorhan.pdf

ORSAM`ın diğer analizleri için: http://www.orsam.org.tr/tr/Yayinlar/OrtadoguAnalizMakaleler.aspx?ID=68