Osmanlı`nın Tüm Dünyaya Örnek Yardımı

El Cezire

SUNUCU: Bir buçuk asır önce İrlanda, bir milyon kişinin ölümüne ve bir milyon kişinin ABD ve Kanada’ya göç etmesine neden olan bir kıtlığa maruz kaldı. Osmanlı Padişahı I. Abdülmecid bu haberi duyunca söz konusu kıtlığın verdiği zararı hafifletmek için İrlanda’ya 10 bin İngiliz sterlini değerinde bir yardım sunmaya karar verdi. Ancak Kraliçe Victoria, kendisinin İrlandalılara verdiği yardımlardan daha fazla olduğu için I. Abdülmecid’in verdiği söz konusu yardıma itiraz etti. Osmanlı İmparatoru bu itirazı kabul etti ancak gizlice gıda malzemeleri taşıyan gemiler gönderdi.

İrlanda’da kıtlığın yayıldığı haberi, özel doktoru vesilesiyle Osmanlı Halifesi Sultan Abdülmecid’e ulaştı. Sultan Abdülmecid, o dönemde İrlanda’ya 10 bin İngiliz sterlini yardım göndermeye karar verdi. Ancak Kraliçe Victoria`nın iki bin pound yardımda bulunduğu ve protokol kurallarının Sultan’ın sadece bin pound yardımda bulunmasını gerektirdiği bahanesiyle İrlanda halkı, bu yardımdan mahrum kaldı.

BRENDAN MATTHEWS (Drogheda Müzesinde Tarihçi ve Arşiv Uzmanı): Osmanlı Sultanı, İrlanda’ya 10 bin pound yardım göndermek istedi ancak Sultan’ın yardımcıları, Kraliçe Victoria’nın yaptığı bağıştan daha fazla bağış yapamayacağını bildirdiler. Dönemin İrlandalı ve İngiliz gazetelerin yazdıklarına göre, Sultan bu nedenle sadece bin pound bağış yapmak zorunda kaldı.

Türkiye’nin Dublin Büyükelçiliği, kıtlık yılları sırasında Sultan’ın verdiği söz konusu yardımlara karşılık olarak İrlanda halkının gönderdiği teşekkür belgesinin bir nüshasını muhafaza ediyor. Söz konusu belge, İstanbul’da tarihi bir müzede bulunmuştu.

NECİP EGÜZ (Türkiye İrlanda Büyükelçisi): Sultan, kendi doktorundan İrlanda’daki kıtlığın daha kötüye gittiğini duyunca mısır ve bakliyatla dolu gemiler göndermeye karar verdi. Bu gemilerin üçü Drogheda’da demir attı ve taşıdıkları ürünleri kıtlık kurbanlarına sundu. Sultan’ın bu davranışı, çok sayıda İrlandalı tarafından saygı ile karşılanıyor. Bazı belgeler, insani yardımlarla yüklü Osmanlı gemilerinin Drogheda Limanı`na gönderilmesinin Osmanlı Halifesi`nin üstüne düşen dinî görevinin gereği olduğunu vurguluyor. Hâlbuki o dönemde Osmanlı İmparatorluğu`nun can çekişen ülke olduğu söyleniyordu.

MARGARETH (Drogheda sakinlerinden): Özellikle kıtlık döneminin en kötü yılı olan 1847 yılında gelen bakliyat yüklü Türk gemilerinin hikâyeleriyle büyüdük.

Babalarından ve atalarından Osmanlı devletinden İrlanda’ya gelen insani yardımları öğrenen İrlandalılar, Türk bayrağını Drogheda’daki futbol sahasında olduğu gibi halk kulüplerinin ve platformlarının simgesi yaparak bu iyiliği sonsuzlaştırmaya çalıştılar. Bazıları ise Osmanlı Sultanı`nın ihtiyacı olanlara yardım etmesini anlatan bir film çekerek bu hatırayı ölümsüzleştirmek istedi.

MARK MAHON (Sinema Yönetmeni): Filmde İrlandalılar için 10 bin pound yardım sunmak için I. Abdülmecid tarafından gönderilen bir gemi kaptanının hikâyesini anlatıyorum. Söz konusu bu yardımın kabul edilmemesinin ardından gemi kaptanı İrlanda’da kalıp İrlandalılara yardım etti. (Katar, El Cezire TV - 15 Ağustos 2014)