Paris’te Karabağ Zirvesi

Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, Azerbaycan ve Ermenistan arasında 20 yıldır süren Karabağ sorununun çözümü için Azerbaycan ve Ermenistan cumhurbaşkanları İlham Aliyev ile Serj Serkisyan’ı doğrudan görüşmeler için Paris’te bir araya getirdi. Elysee Sarayı’nda gerçekleşen Dağlık Karabağ Zirvesi’nde bir anlaşma sağlanamadı ancak taraflar, 2015’te BM Genel Kurulu’nda yeniden bir araya gelme kararı aldı.

Hollande, Elysee Sarayı’nda önce Aliyev, ardından Sarkisyan ile ayrı ayrı görüştü. Ardından taraflar çalışma akşam yemeğinde bir araya geldi. Mini zirveye, Karabağ sorununun çözümü için Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) çatısı altında oluşturulan Minsk Grubu`nun Fransız, Amerikalı ve Rus üç eşbaşkanı da katıldı.

Aliyev ve Sarkisyan, Karabağ çatışmasında kaybolanlar hakkında, Uluslararası Kızılhaç Komitesi şemsiyesi altında bilgi alışverişi üzerinde anlaştı. Hollande, taraflardan bölgede tansiyonun düşmesi için gereken adımları atmasını isteyerek, “Dağlık Karabağ’da mevcut durum sürdürülemez. Bu çok tehlikeli” dedi. Hollande, konuk cumhurbaşkanlarına anlaşmazlıkların aşılması ve halkların barışa hazırlanması için gerekli siyasi çabayı göstermeleri çağrısında da bulundu. François Hollande her iki lidere de 2015’te BM Genel Kurulu toplantısı vesilesile yeniden bir araya gelmeyi de teklif etti. Aliyev ve Sarkisyan da bu teklifi kabul etti.

Elysee kaynakları, “İki liderin katıldığı görüşmenin son derece yapıcı bir atmosferde geçtiğini” kaydetti. Yine Hollande’ın ekibinden verilen bilgiye göre, Hollande, Aliyev ile başbaşa görüşmesinde, Azerbaycan polisinin ‘Ermeni ajanı’ olmakla suçladığı ve Temmuz ayında cezaevine giren İnsan Hakları savunucusu Leyla Yunus konusunu gündeme getirdi.

Toplantının ardından Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamada Hollande`ın Aliyev ve Sarkisyan’ı “sorunun uluslararası hukuk çerçevesinde, kalıcı çözümü için gerekli çabaları yoğunlaştırmaları yönünde teşvik ettiği” belirtildi.

Fransa ve Almanya devrede

Hollande, geçtiğimiz Mayıs ayında gerçekleştirdiği Kafkasya ziyaretinin ardından her iki lideri Paris’e çağırmış, iki lider de bu teklife sıcak baktıklarını dile getirmişti. Paris’te gerçekleşen bu mini zirve öncesi, Alman Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier de geçtiğimiz hafta iki ülkeye gerçekleştirdiği ziyarette tarafları, zaten derin çatışmalara sahne olan bölgenin istikrarını tehdit eden Dağlık Karabağ sorununa son verme çağrısı yapmıştı.

20 yıldır süren kriz

Eski Sovyetler Birliği’nden ayrılan iki ülke Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki ilişkiler 20 yılı aşkın bir süredir devam eden Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle tıkanmış durumda. Azerbaycan topraklarını tam ortadan ikiye bölen Ermeni nüfusunun yoğun yaşadığı Dağlık Karabağ bölgesi, 1990’lı yıllarda 30 binin üzerinde kişinin ölümüne yol açan savaşın ardından, Erivan’ın da desteğiyle Ermeni nüfusun yönetimine geçti. Karabağ’ın yönetimini yeniden almak isteyen Bakü ile Erivan arasında ateşkesin ardından devam eden arabuluculuk girişimlerine rağmen krizin çözümünde ilerleme sağlanamadı.

Kafkaslarda yükselen tansiyon

Ukrayna ile Rusya arasındaki kriz, Kafkaslar’da da tansiyonun yükselmesine neden oluyor. Ordusunu tümüyle yenileyen ve yalnızca orduya ayırdığı bütçesi Ermenistan’ın tüm bütçesini geçen Azerbaycan, Ermenistan ile bir sonuca ulaşılmaması durumunda Karabağ sorununu yeniden askeri yoldan çözeceğini açıkladı. Ancak Rusya tarafından desteklenen Ermenistan da ordusunun tüm saldırıları geri püskürtme gücüne sahip olduğu karşılığını verdi. Ağustos ayında iki ülke sınırında yükselen tansiyonun ardından yaşanan çatışmalarda iki taraftan 20 asker yaşamını yitirmişti.