Petrolün Gidişatı Bizim İçin İyi

Bloomberg

Latin Amerika’dan Rusya’ya kadar gelişmekte olan piyasalar düşen emtia fiyatlarından zarar görürken, Türkiye’nin Maliye Bakanı, petrol fiyatlarının iyice ayı piyasasına girmesiyle, bu talihli olaylar serisinin kutlamasını yapıyor.

Mehmet Şimşek, Londra’da yaptığı bir röportajda, “Bu iyi değil, harika, kesinlikle harika. Bundan kayda değer ölçüde fayda sağlayan birkaç tane ülke var ve Türkiye de bunlardan biri.” diye konuştu.

Şimşek, Brent petrol fiyatlarında bu yıl gerçekleşen yüzde 36’lık gerilemenin, Türkiye’yi muhtemelen birçok izlenme listesinden çıkaracağını ve ülkenin tekrar “yatırımcıların radarına” girmesini sağlayacağını söyledi. Şimşek, bu düşüşün, enerjisinin çoğunu ithal eden ülkeye cari açığı daraltarak, enflasyonu düşürerek ve büyümeyi artırarak yardımcı olacağını belirtti.

Cari açığın finansmanı için ihtiyaç duyduğu yabancı yatırımcıların paralarının kaçma riski bulunduğundan dolayı Türkiye, Morgan Stanley’nin “Kırılgan Beşli” olarak adlandırdığı grupta yer almıştı. Şimşek’e göre ölçülü bir senaryo çerçevesinde petrol fiyatları varil başına 80 dolar civarında seyretse bile söz konusu cari açık, gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 4’ünün altına inebilir. 2011 yılıyla kıyaslanacak olursa bu açık, gayri safi yurt içi hasılanın neredeyse yüzde 10’unu oluşturuyordu ve Türkiye, ABD’nin ardından dolar cinsinden en çok cari açığı olan ülke konumundaydı.

Petrolün Gerilemesi

Şimşek, dün yaptığı açıklamada petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık düşüşün cari açıkta 4.5 ila 5 milyar dolar arasında bir düşüşü getirdiğini söyledi. Şimşek, bunun ayrıca manşet enflasyonda 40 baz puanlık bir gerileme anlamına geldiğini ve fiyatlardaki gerilemenin büyümeyi artırarak GSYİH’de 20 ila 30 baz puanlık bir yükselişi beraberinde getireceğini belirtti.

Fakat Şimşek, Türk hükümetinin, bütçe dengesini korumak için emtia fiyatlarındaki gerilemeyi tüketicilere yansıtmayı planlamadıklarını söyledi.

İkiz Açık

Şimşek, “Petrol ürünleri üzerindeki vergide bir indirime gitme niyetimiz kesinlikle yok. İnsanlar ABD’deki para politikasında bir normalleşme olmasını beklerken, en son isteyeceğiniz şey büyük cari açığın bütçe açığıyla birleşmesidir. Bu nedenle şu ana kadar mali olarak çok tedbirli olduk ve bu oldukça faydalı oldu.” şeklinde konuştu.

Türkiye’de kamu borcunun GSYİH’ye oranı yüzde 33 ve bu oran Avrupa Birliği ortalamasının üçte biri civarında. Bloomberg’in 26 ekonomist arasında yaptığı anketten çıkan ortalama tahmine göre bütçe açığı gelecek sene muhtemelen GSYİH’nin yüzde 2’si civarında olacak.

Türkiye, Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ankara’ya bu hafta yapmış olduğu ziyaret sırasında iki ülkenin doğal gaz fiyatlarında yüzde 6 oranında bir indirim yapılması ve yeni boru hattı konularında anlaşarak, Avrupa ve ABD’nin Rusya’ya uyguladıkları yaptırımlardan faydalanmak istiyor. Şimşek, Rusya’nın Ukrayna’daki ilhaklarını Türkiye’nin kınamasına rağmen bu yaptırımlara katılmayacağını belirtti.

Şimşek, “BM’nin bir Güvenlik Konseyi kararı olduğunda her zaman iş birliği içerisinde oluyoruz. Tabii ki bunu yapmak zorundayız ve yapıyoruz da. Enerjiye ihtiyacımız var ve Rusya ana tedarikçilerden biri. Bu konu hakkında yeni bir şey yok.“ şeklinde konuştu ve Türkiye’nin doğal gaz tedarikinin üçte ikisinin Rusya’dan geldiğini belirtti.

Büyüme Riski

Londra’daki RBS’de kıdemli bir ekonomist olan Tatiana Orlova, 2 Aralık’ta e-mail ile yaptığı yorumda, daha düşük petrol maliyetlerinin yardımı ile tahvil getirilerinin gelecek eylül ayına kadar yüzde 5’in altına inebileceğini ve 57 gelişen piyasa ve denk gelişmiş piyasa arasında en büyük kazancı sağlayan tahvillerin bu kazançları daha da artırabileceğini belirtti.

Şimşek, yatırımcıların dünyada büyüme arayışında olmasıyla, bu durumun Türkiye için, düşük petrol fiyatlarının ABD’nin parasal daralmaya gideceğine dair endişelere ağır basacağı anlamını taşıdığını söyledi.

Şimşek, “Yaklaşık olarak son 18 ayda dünya, daralma veya küresel parasal normalizasyon vs. gibi uygulamalar karşısında likidite riskini yönetme üzerine çok yoğunlaştı. Fakat iş büyüme riskini yönetmeye geldiği zaman, ki görüşüme göre bu gelecek on senede en büyük mesele haline gelecek, kıt olacak şey büyümeyi finanse etmekten çok büyümenin kendisi olacak. Bu anlamda Türkiye’nin üstün performans göstermesi için iyi bir pozisyon aldığını düşünüyorum.” şeklinde konuştu. (ABD, Bloomberg - 03 Aralık 2014)