Putin, Erdoğan`la Dayanışma Arayışında

Gerd Höhler

Rus Cumhurbaşkanı ve Türk Devlet Lideri Önemli Çıkarları ve Otoriter Tavırları Paylaşıyor.

Pazartesi günü Ankara’da Vladimir Putin’in, Türk ev sahibi Recep Tayyip Erdoğan tarafından samimi şekilde karşılanması bile bu iki cumhurbaşkanının birbiriyle anlaştığını ortaya koyuyordu. Türkiye ile Rusya arasında görüş ayrılıkları olduğu biliniyor. Suriye politikasında görüşler birbirinden epey ayrılıyor. Erdoğan, Esad’ın devrilmesi yönünde çalışıyor, Putin ise Şam despotunun en yakın müttefiki. Bir başka tartışma konusu ise Kırım’ın ilhakı konusu zira Türkiye, kendini Müslüman Kırım Tatarlarının koruyucu gücü olarak görüyor.

Ama Erdoğan ile Putin, bu görüş ayrılıklarını bir tarafa bırakmakta kararlı. Bu iki iktidardaki politikacıyı birbirine bağlayan sadece siyasi yapı benzerliği değil, aynı zamanda sağlam çıkarlar söz konusu. Rusya, Türkiye’nin en büyük enerji tedarikçisi. Türkler, ithal edilen doğal gazın yaklaşık yüzde 65’ini Rusya’dan alıyor. Böylece Türkiye, devlet şirketi olan Gazprom için Almanya’nın ardından ikinci en büyük Batılı alıcıdır.

Gerçi Ankara enerji ithalatında bağımsızlığını artırmak istiyor, ama bu hususta da Rusya bir engel teşkil ediyor. Devlet şirketi Rosatom, şu anda yaklaşık 20 milyar dolar karşılığında Akdeniz kıyısındaki Akkuyu’ya ilk Türk nükleer santralini inşa ediyor. Rosatom aynı zamanda enerji santralini işletecek. Geçen yıl Türkiye ile Rusya arasındaki ikilli ticaret hacmi yaklaşık 33 milyar dolar seviyesindeydi. Putin ve Erdoğan, hedefleri konusunda hırslı. 2020 yılına kadar ticaretin üç kat artarak 100 milyar dolara ulaşması bekleniyor. İhracatta da canlılık yaşanıyor.

Türkiye, AB üyesi olmamaktan ve bu sayede Brüksel’in Ukrayna ihtilafı nedeniyle Kremlin’e uyguladığı yaptırımlara uymak zorunda kalmamaktan faydalanıyor.

Türkiye’nin ihracatının hissedilir derecede azalmasına neden olan Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki ihtilaflar göz önünde bulundurulduğunda, Rusya ile ticari ilişkiler daha fazla önem kazanıyor. Ama siyasi açıdan da Putin ile Erdoğan, ortak yönlerini keşfediyor. İki politikacı da uluslararası alanda artık fazla dosta sahip değil ve ülkeleri dış politikada giderek yalnızlaşıyor. Bu bağlamda Putin’ın bakış açısına göre Türkiye’nin 2015’te G-20 devletler grubunun dönem başkanlığını devralması ve zirve toplantısını düzenlemesi isabet oldu. Erdoğan, dostu Putin’in dışarıda kalmaması için kesinlikle çabalayacaktır.