Rusya-Türkiye Güzergahı

Volkan Özdemir, Stanislav Jiznin

Son 30 yıl içinde Rusya ile Türkiye arasında aktif bir enerji işbirliği yaşanıyor. Enerji ticareti, ikili ilişkilerin en önemli kısmını oluşturuyor. İki ülke arasındaki yıllık ticaret hacmi 33 milyar Dolara ulaşıyor, 26 milyarı ise büyük kısmı enerji kaynakları olan Rusya’nın ihracatı oluşturuyor. Taraflar, doğal gaz dışında Türkiye pazarının enerji kaynaklarına ihtiyacını karşılamak için kömür ve petrol konusunda işbirliğini arttırmayı arzu ediyor. Ayrıca, enerji işbirliği karşılıklı yatırımlar alanında da genişledi. Rusya, Türkiye’de ilk nükleer santralini inşa edecek. Bu bağlamda enerji kaynaklarının en büyük ihracatçılarından biri olan Rusya`nın ve hızlı artan enerji pazarlarının biri olan Türkiye`nin, birbirini daha iyi anlaması ve ulusal çıkarlarını hesaba alması için kurumsal ve entelektüel platformun yani enerji diyalogunun kurulması gerekiyor.

Rusya-Türkiye enerji diyalogu, hem ekonomik hem de en ciddi enerji problemlerini içeren politik sorunları da kapsıyor. İşbirliğinin devam etmesine yönelik bu diyalog, iki ülke arasındaki ilişkilerin genişlemesini sağlayacak. Rusya ile Türkiye arasında enerji diyalogu resmi olarak hala başlamadı. Ancak ekonomik ve jeopolitik durum bu diyalogun zamanında ve önemli olduğunu gösteriyor. İki ülkenin, bu diyalogu, Avrupa enerji birliğinin kurulmasını ve çok kutuplu dünya düzeninin oluşturulmasını göz önünde bulundurarak ele alması gerekiyor.

Bu diyalogu kurmak için, Rusya-Türkiye enerji forumunun oluşturulması gerekiyor. Bu forum, enerji diyalogunun kavramsal ve pratik temelinin geliştirilmesine ve ülke yönetiminin, işadamlarının ve bilim adamlarını dâhil olacağı uzmanlar grubunun oluşturulmasına katkıda bulunabilir. Bu forumun yılda iki defa düzenlenmesi önerilebilir. Bu forumun, fikir değişimi için gereken analitik temel ve diyalogun hayata geçirilmesi için pratik öneriler sunabileceğini düşünüyoruz. Forum, hükümet temsilcileri, bilim adamları ve işadamlarından oluşan katılımcıların, enerji sorunlarını forum çerçevesinde ele almasını sağlayacak. Rusya ile Türkiye arasındaki forumda, doğal gaz, petrol, petrol ürünleri, elektrik ve nükleer enerji ve enerji diplomasisi sorunları ele alınabilecek.

Doğal gaz

“Güney Akım” projesi iptal edildikten sonra Rusya ve Türkiye, yeni doğal gaz boru hattının inşa edilmesiyle Avrupa’nın enerji pazarında stratejik ortaklar haline gelebilecek. Yeni doğal gaz boru hattı “Avrasya akımı' diye de adlandırabiliyor. İki yıl önce gerçekleşmesi mümkün olmayan tahminler şu an hayata geçiriliyor. Bu gelişmelerin, stratejik ortaklığın genişlemesi için ayrıntılı olarak ele alınması gerekiyor.

Petrol

Samsun-Ceyhan projesini, LUKOİL şirketinin Türkiye`deki downstream projelerine yatırım yapmasını ve Türkiye Petrolleri Anonim Şirketinin Rusya’ya yatırımlarını göz önünde bulundurarak, petrol sektörü ile ilgili sorunların söz konusu forum çerçevesinde ele alınması gerektiğini düşünüyoruz.

Nükleer enerji

Türkiye ekonomisi için büyük önem taşıyan “Akkuyu” nükleer santral projesi, iki ülke arasındaki nükleer işbirliği çerçevesinde teknik işbirliğinin de gelişmesini olumlu etkileyebilir.

Enerji makine ve tesisleri üretimi

Rusya ve Türkiye ekonomileri, birbirlerini tamamladığını için, Türkiye girişimciliğinin ve Rusya teknolojilerinin, Rusya ve Türkiye`de sanayi üretiminin arttırılması için kullanılmasının önemli olduğunu düşünüyoruz.

Söz konusu sorunların, Rusya-Türkiye enerji forumunda ele alınması iki ülke arasında enerji diyalogunu hızlandırabilir. Kurumlarımız, düşünce merkezleri rolünü üstlenerek forumu yönetmeye ve forumun konseptlerini belirleyebilir. (Rusya, Ng.ru - 16 Mart 2015)