Saha Gözlemleri Işığında Kerkük´te Son Durum ve IKBY İç Siyaseti

Nisan ayı içerisinde ORSAM´dan bir ekip Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ve Kerkük´te bir saha çalışması yürütmüştür. Yapılan saha çalışmasında IKBY ve Kerkük´teki güncel siyasi gelişmeler konusunda da gözlem yapma imkanı elde edilmiştir. Bu yazı saha gözlemlerine dayanarak temel tartışmaları konu almaktadır.

Kerkük Valisi Necmettin Kerim´in talimatı doğrultusunda Kerkük Vilayet Meclisi´nin Kürt üyeleri tarafından Kerkük´teki resmi dairelere Irak bayrağının yanında IKBY bayrağının asılması kararının alınmasının ardından Kerkük´te yükselen tansiyon sıcaklığını korumaktadır. Bağdat´ın da itirazına rağmen başta Kerkük Vilayet Meclisi olmak üzere valilik, kaymakamlık, hastane ve hizmet müdürlükleri gibi pek çok resmi binanın üzerinden Irak bayrağının yanına IKBY bayrağını görmek mümkündür. Özellikle Türkmen bu duruma ciddi bir karşı çıkış sergilemektedir. Hatta 2003 sonrası Kürt grupların baskısına maruz kalan Kerkük´te, IŞİD sonrası süreçte Irak ordusunun da Kerkük´ten çekimesiyle, kontrolün tamamen Kürt grupların eline geçmesi nedeniyle içine kapanan Türkmenlerin bayrak krizi ile yeniden canlandığını ve Türkmen kimliğinin bir uyanış içerisinde olduğunu söylemek mümkündür. Nitekim Türkmenler “binalar sizin, sokaklar bizim” şiarıyla, Kerkük´te bayrak seferberliği başlatmış ve Kerkük´ün cadde ve sokakları “beyaz şeritli, ay yıldızlı gök bayraklarla” donatılmıştır. Önce Türkmen kurum ve kuruluşların çağrısı ile başlayan hareketliliğin son dönemde bir halk hareketine dönmeye başladığı görülmektedir. Türkmenler daha bilinçli bir biçimde “vatana” ve “kimliğe” sahip çıkmaktadır. Türkmen kurum ve kuruluşların da bu süreçte işbirliği ve dayanışma içerisinde hareket ettiği görülmektedir. Türkmenler, çatışma ve gerginlik ortamı içerisinde yaşamak yerine barışçıl ve uzlaşı yöntemlerinin benimsenerek Kerkük´teki refahın arttırılması yönünde bir siyaset izlenmesi taraftarı olduklarını belirtmektedir. Türkmen siyasetçileri ve Türkmen halkı her fırsatta eşitlik ve uzlaşıyı savunan hiçbir tarafa karşı olmadıklarını, Necmettin Kerim´in kararına rağmen Türkmen kimliğinin Kerkük´te bitirilemeyeceğinin son olaylarda net bir biçimde görüldüğü savunulmaktadır.

Kerkük´te yaşananların Kürt partiler arasındaki çekişmenin bir parçası olarak da değerlendirilmektedir. KDP ve KYB arasındaki mücadelenin yanı sıra KYB´nin Süleymaniye´de Goran´a karşı kaptırdığı üstünlüğü ve IKBY iç siyasetinde kaybettiği zemini yeniden kazanma çabası içerisinde olduğuna yönelik genel bir kanı bulunmaktadır. Öte yandan KYB içerisindeki liderlik mücadelesinin de Kerkük´teki gelişmelerde payı olduğu düşünülmektedir. Nitekim KYB polit büro üyesi olan Kerkük Valisi Necmettin Kerim ve Celal Talabani´nin eşi Hero Talabani´nin, KYB içerisinde gittikçe güçlenen KYB Genel Sekreter Yardımcısı Kosrat Resul ve KYB´nin Kerkük-Germiyan SorumlusuAsoMamand´ın Kerkük´te hakimiyet sağlaması ve KYB içerisindeki yükselen gücünün engellenmesi konusunda işbirliği yaptığı konuşulmaktadır. Necmettin Kerim tarafından atılan Kerkük hamlesinin, Necmettin Kerim´in sadece KYB içerisinde pozisyonunu güçlendirmediği, IKBY iç siyasetinde de popülaritesini arttırdığını söylenebilir. Zira Kürtler tarafından “Kudüs” olarak ifade edilen ve bu anlamıyla “kutsanan” Kerkük´te Mesut Barzani´nin yıllardır yapamadığını Necmettin Kerim´in 2 yıl içerisinde başardığı ve Kerkük´ün IKBY´ye katılımı konusunda en somut adımı attığı konuşulmaktadır. Bu nedenle Necmettin Kerim ve KYB´nin, Irak´taki Kürt iç siyasetinde etkisini arttırdığı görülmektedir. KDP, Necmettin Kerim tarafından bu adımı çok fazla sahiplenmese de tabanını olumsuz yönde etkilememek için karşı bir duruş da sergilememiştir.

Haberin devamı : http://www.orsam.org.tr/index.php/Content/Analiz/5103?s=orsam|turkish