Sultan Erdoğan İstanbul’u Fethetti

Mehmet Dursun

Geçen cumartesi günü Recep Tayyip Erdoğan İstanbul`u fethetti. Türk Cumhurbaşkanı, onun maiyeti ve büyük bir kalabalık Osmanlı İmparatorluğu`nun 1453 yılında Konstantinopolis`i fethinin 562. yıl dönümünü kutlamak için düzenlenen 'görkemli' fetih festivali için bir araya geldi.

Bu tarihî yıl dönümü şenliği, Türkler 7 Haziran`da sandık başına gitmeye hazırlanırken iktidardaki İslami Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) tarafından siyasi bir miting düzenlenmesi ile iki farklı öneme sahip oldu. Bu iki olayı bünyesinde barındıran gösteri, üzerinde hilal olan al bayraklar ve Müslüman inancını ya da kelimeişehadeti ifade eden pankartların da dâhil olduğu milliyetçi semboller ve dinî söylemler ile süslü bir hâle geldi.

Sahil esintisiyle dalgalanan flamaların arasında kalabalığın toplanmasıyla bir kaç savaş jeti İstanbul`un tarihî yarımadası üzerinde göze çarpar bir biçimde Ayasofya semalarında uçtu.

Hristiyanlığın bu değerli mimari abidesi, 1453`te Konstantinopolis`in Osmanlılar tarafından fethi ile derhâl şehri fetheden Mehmet (Fatih) tarafından camiye dönüştürülmüştü. Ayasofya`ya 1930`larda müze hâline getirilene kadar yüzyıllar boyunca minareler ve diğer camii öğeleri eklenmiştir.

Türkiye`de bazı İslami gruplar Ayasofya`nın müze hâline getirildiği o günden bu yana ibadete açık bir camii olarak eski durumuna getirilmesi çağrısında bulundu. Bugün bu yapı artan bir şekilde siyasi ve dinî farklılıklar için mimari bir eksen ve zemin sağlamaktadır.

Jetlerin ufukta kaybolması ile birlikte birkaç konuşmacı geçmişteki ve gelecekteki Türk zaferlerinden bahsetmek için sahne aldı. Söz alanların hepsi, birçok 'fethet ve inşa et' benzetmesi ile stratejik bir şekilde muzafferane kelime dağarcığını fevkalade kullandı. Gösteri, 'Yeniden diriliş ve yeniden yükseliş' gibi bir uyanış başlığı altında kamuoyuna duyuruldu ki bu söz sanatına özgü taktik bir sürpriz değildi.

İlk söz alan gösteriye katılanları 'Fethi gerçekleştirenlerin torunlarıyız.' diyerek selamlayan Başbakan Ahmet Davutoğlu idi. Başbakan ardından 1453`te Bizans`ın başkentinin karman çorman bir durumda olduğuna dikkati çekerek Konstantinopolis`in fethini övdü ve Osmanlı yönetimi altında şehrin bir imparator şehrine yakışır ihtişamı ve bir dünya imparatorluğu yapısının altında güzelliğinin iade edildiğini belirtti.

Kendilerini gidişata yön verenler olarak lanse eden AKP liderleri, cumartesi günkü gösteride de kendilerini Konstantinopolis`i fetheden yiğit cengaverlerin evlatları olarak ifade etmişlerdir.

Törensel Osmanlı yeniçerilerinin çıkışının hemen ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan sahneye geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan sahneye adımını atar atmaz sunucu bir Super Bowl anonsçusu gibi Cumhurbaşkanı`nı gösterişli, kafiyeli ve üç kere onore ederek 'Fatih Han Recep Erdoğan' diyerek tanıttı.

Bu yeni adlandırılan Fatih Sultan Mehmet, akabinde Kur`an`dan günün anlamına binaen bir ayet okudu. Cumhurbaşkanı Erdoğan Allah`ın Hz. Muhammed`e ilettiği Fetih Suresi`nin ilk ayetini seçmişti 'Şüphesiz biz sana apaçık bir fetih verdik.' (Kur`an-ı Kerim 48:1)

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasını, İslam`da savaşlarda sıklıkla kullanılan bu Kur`an-ı Kerim ayetinin yanında özellikle Allah`ın adını zikrederken kullandığı Ya Rabbi gibi diğer Arapça ifadelerle de tatlandırdı.

Cilalanmış Osmanlı tarihi ve İslami dindarlık ile farklılaştırılsa da bu gösteri her şeye rağmen büyük ölçüde AKP mitingi olarak işlev görmüştür.

Bütün bu olanlar, daha sonra bir Osmanlı mehteran takımının ordu marşı çalması ve kutlama töreni için hazırlanmış olan Osmanlı`nın Konstantinopolis`i fethini gösteren bir film ile sarılıp sarmalanmıştır. Filmin en can alıcı kısımları arasında Ayasofya`nın Osmanlı dönemi minarelerinden okunan kelimeişahadet`tir.

AKP tarafından açıkça söylenen ve yayılan bu tür birçok fetih, yükselme ve mağduriyet söylemi ve görüntüsü, cumartesi günündeki fetih kutlamalarında milliyetçi yücelişine kavuştu. Ancak bu etkinlikler ne yeni ne de bu tür kutlamalarla sınırlı. Örneğin bir hafta öncesinde oldukça benzer bir gösteri Ayasofya`da yapılmıştı.

Yüzlerce protestocu Bizans anıtı önünde durarak laiklik boyunduruğundan 'zincirleri kır' talebinde bulunarak sloganlar attı. Kalabalık, Fatih Sultan Mehmet`in Ayasofya`yı cami yapan ve bu statüyü değiştiren her kim olursa Allah`ın lanetinin üzerinde olacağını taşıyan Fatih`in mührünü taşıyan büyük bir poster taşıdı. Bu noktada küresel İslami politik söylem, boyun eğdirme ve Ayasofya`dan başka bir hâle kurtuluş kavramları ile birleşti.

Türk Cumhurbaşkanı`nın destansı masalının sonunu kendisinin mi yazacağı aksi hâlde Türkiye`deki sıkı iktidar dizginlerini gevşetmek zorunda mı olacağını belirlemesi açısından 7 Haziran`daki seçimler önemlidir. ( ABD, Newsweek – 02 Haziran 2015 )