Süper Bilgisiyarlarla Hava Tahminleri

Amerikanın Sesi

Birçok Amerikalı, kasırga sezonunun hareketlenmeye başladığı sonhabar aylarında hava tahminlerini çok daha yakından izlemeye başlar. Büyük can ve mal kaybına neden olabilen kasırgaların gücünü ve izleyecekleri rotayı tahmin etmek meteoroloji uzmanları için son derece önemli. Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, yeni süper bilgisayarlar sayesinde altı gün öncesinde bile hava durumuna ilişkin çok daha tutarlı tahminlerde bulunabiliyor.

Geçtiğimiz Ekim ayında Amerika’nın doğu kıyılarını vuran, 285 kişinin ölümüne, milyarlarca dolarlık mal kaybına neden olan Sandy Kasırgası, Amerikan tarihinin faturası en ağır ikinci kasırgasıydı. Kimileri, meteoroloji uzmanlarını, kasırganın rotasını iyi tahmin edememekle suçlamıştı.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin Ulusal Çevresel Tahmin Merkezi Direktörü Ben Kyger, hava tahmini yapmanın son derece zor bir iş olduğunu söylüyor: “Atmosferde jet akımı gibi büyük hava hareketleri vardır. Daha küçük akım ve anaforlara da her yerde, gün boyunca, sık sık rastlarız. Tüm bu küçük değişiklikler gün boyunca birbiriyle etkileşime girer. Hava olaylarına uydulardan bakarsanız atmosferde hem büyük hem de küçük hareketler olduğunu görürsünüz.”
Kyger, okyanusların atmosferle sürekli etkileşim içinde olduğunu ve fırtınaları yakından etkilediğini söylüyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, hava tahminlerinin güvenilirliğini arttırmak için iki süper bilgisayara 20 milyon dolar harcadı. Bilgisayarlar, 25 Temmuz’da hava tahminlerine başladı.

Kyger, “Bu bilgisayarlar, tüm hava tahmini sürecine rehberlik edecek temel modeli oluşturuyor. Kar fırtınaları, hortumlar, kasırgalar, bugün havanın kaç derece olacağına dair tüm tahminler, bu süper bilgisayarlardan alınan bilgilere göre hesaplanacak,” diyor.

Hava sıcaklığı, basıncı, nem oranı ve rüzgar hızına dair meteoroloji uydularından ve yeryüzündeki meteoroloji istasyonlarından toplanan verileri analiz etmek için gereken hesaplama gücü, çok büyük. Ancak insan beyni ve deneyiminin de yeri çok önemli. Ulusal Çevre Tahminleri Merkezi’ndeki meteorologlar, hava tahmininde bulunmadan önce süper bilgisayarlardan çıkan aynı verileri tarıyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosferik Araştırmalar Dairesi Merkezinden Ben Kyger: “Meteorologlar birçok farklı modeli inceledikten sonra beş günlük hava tahminlerini hazırlıyor. Yıllardır bu işi yaptıkları için konuya ilişkin geniş bilgileri var. Hangi modellerin güçlü, hangi modellerinse zayıf olduğunu biliyorlar. Bu nedenle modellerin tek başına yürütecekleri tahminlerden daha güvenilirler,” diyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosferik Araştırmalar Dairesi Merkezi her gün altı saatte bir tüm ülkelerdeki hava durumuna ilişkin tahminlerini yayınlıyor. Kendi meteoroloji dairesi olmayan yoksul ülkelerin de yararlanması için bu tahminlere erişim, ücretsiz.