Türk Akımı Sonbahara Kaldı

Yuri Barsukov

Moskova ile Ankara arasındaki “Türk Akımı” müzakerelerinde ilerlemeye sadece sonbahar aylarında ulaşılabilir. Bu döneme kadar yeni Türkiye hükûmetinin oluşturulması bekleniyor. Sonrasında iki ülke devlet başkanlarının görüşme yapması planlanıyor. Kommersant gazetesi kaynaklarına göre görüşmede, muhtemelen sadece Türkiye´ye yönelik doğal gaz sevkiyatı ele alınacak. Rus doğal gazının Avrupa´ya yönelik sevkiyatı ise henüz görüşme konuları arasında yer almıyor.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanlığı Basın Sözcüsü Dmitri Peskov, Vladimir Putin´in Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile sonbahar aylarında görüşeceğini ve “Türk Akımı” projesinin ele alınacağını açıkladı. İki lider, Aralık 2014 tarihinde yapılan Üst Düzey İşbirliği Konseyi (ÜDİK) toplantısında, söz konusu projenin başlatıldığını açıklamıştı. ÜDİK´in gelecek toplantısının ekim ayında Kazan şehrinde düzenlenmesi bekleniyordu ancak Peskov toplantının zaman ve yeri konusunda daha sonra mutabakat sağlanacağını açıkladı. Gazeteye konuşan Rusya hükûmeti kaynaklarına göre Putin ve Erdoğan, Türkiye´de yeni hükûmetin kurulmasının ardından görüşülmesi hususunda mutabık kaldı.

Gazeteye konuşan bir kaynak, “Putin ve Erdoğan, “Türk Akımı”nın sadece bir ayağıyla ilgili görüşme yapma konusunda anlaştı. Kalan üç ayak daha sonra ele alınacak.” dedi.

Tarif edilen 47 milyar metreküp kapasiteli üç ayağın, Rus doğal gazının Avrupa´ya sevkiyatını sağlaması bekleniyor. Türkiye´nin ise, ilk hattan 15,75 milyar metreküp doğal gaz alması bekleniyor. Ancak Rus kaynağa göre taraflar arasında ilk ayağın kara güzergâh kısmı ve deniz kısmında BOTAŞ´ın katılımıyla ilgili iki konuda görüş ayrılığı hâlen sürüyor. Bunun dışında BOTAŞ için resmî indirim de hâlen kayıt altına alınmadı.

Gazprom kaynağı BOTAŞ´a yüzde 10,25 indirimin sağlandığını, fakat belgenin imzalanmadığını belirtiyor. Çünkü Moskova ilk önce Türk Akımı ile ilgili hükûmetler arası sözleşmenin imzalanmasını istiyor. Kommersant´ın hesaplamalarına göre yapılacak indirimle BOTAŞ yıllık 500 milyon dolar kâr edecek.

5 Mayıs günü “Gazprom”dan indirim alabilen özel ithalatçılar, Türk lirasının değer kaybetmesi nedeniyle karlılığını kaybetmek üzere ve Rusya´dan aldığı miktarı düşürüyor. Bu yılın başından beri yedi ay içinde Trans-Balkan Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden Türkiye´ye yapılan doğal gaz sevkiyatı yüzde 26 oranında düştü. Türkiye´ye yapılan ihracat toplam yüzde 7,5 oranında düştü. Türkiyeli kaynaklar, Türkiye´nin özel ithalatçılar için de indirim istediğini, ancak Gazprom´un bu konuda görüşmeler yapmaya hazır olmadığını belirtiyor. .

Kommersant´a konuşan hem Türk, hem de Rus uzmanlar, yeni hükûmet kurulmadan “Türk Akımı”nın kaderinin çözüme kavuşmayacağı konusunda hemfikir.. Konuyla ilgili konuşan Rusya sivil toplum örgütü Savunma ve Dış Politika Konseyi Başkanı Fyodor Lukyanov, “Yeniden yapılacak olan seçimler müzakere sürecini mutlaka geciktirecek. Üstelik Gazprom´dan farklı olarak Türkiye´nin acele etmesini gerektiren bir durum yok.” ifadelerini kullandı.(Rusya, Kommersant.ru - 03 Ağustos 2015)