Türk savunma sanayisi 10 yıla 13 havacılık motoru sığdırdı

Türk savunma sanayisi 10 yıla 13 havacılık motoru sığdırdı

Türkiye'nin havacılık motorlarında lider şirketi TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI), yaklaşık 10 yıllık dönemde 12 milli, 1 yerli olmak üzere 13 motora imza attı.

Türkiye, 2010'lu yıllara kadar havacılık motorları alanında neredeyse tamamen dışa bağımlı bulunuyordu.

1985 yılında F16 uçaklarına güç veren F110 motorlarının montajı için kurulan TEI, zaman içinde kazandığı teknoloji ve kabiliyetlerle motor ve parça imalatı, bakım-onarım-revizyon, tasarım ve AR-GE faaliyetleriyle Türkiye'nin en önemli havacılık sanayi şirketlerinden biri konumuna geldi.

Son dönemde savunma sanayisine verilen ciddi devlet destekleri, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığının koordinasyonu ve TEI'nin yenilenen misyonu ve vizyonu ile peş peşe geliştirilen, bazıları gökyüzünde 10 binlerce saat başarılı görev süresine ulaşan milli motorlar ortaya çıktı.

TEI, Türkiye'nin motor konusundaki dışa bağımlılığını sonlandırmak için yürüttüğü çalışmalar doğrultusunda yaklaşık 10 yıllık dönemde 12 milli, 1 yerli motor geliştirdi. Bu motorlardan 7'si ile uçuş gerçekleştirildi, 6 motorun seri üretimi başladı.

TEI, 2014'te yüksek hızlı hedef uçak ŞİMŞEK için TEI-TJ90 turbojet İHA motorunu, 2015'te TEI-PG115 benzinli İHA motorunu, 2016'da ANKA için TEI-PD155 dizel İHA motorunu, 2017'de ANKA SİHA için TEI-PD170 dizel İHA ve GÖKBEY helikopteri için TEI-TS1200 çekirdek motorunu, 2018'de T70 Kara Şahin helikopteri için T700-TEI-701D, 2019'da kamikaze İHA KARGI için TEI-PG50 ve ayrıca TEI-PD222-DT motorunu çalıştırdı.

2020'de orta menzil gemisavar füzeleri için TEI-TJ300 motorunun yanı sıra TEI-PD180ST ve TEI-TS1400 motorlarını, 2021 yılında TEI-PD222ST motorlarını çalıştırmayı başardı.

TEI son olarak Mart 2024'te Türkiye'nin ilk askeri turbofan motoru TEI-TF6000'i çalıştırdı. İnsansız savaş uçakları KIZILELMA ve ANKA-III'e güç verecek TEI-TF6000, milli muharip uçak KAAN'ın motoruna giden yolu açacak.

TEI, bu motorlardan TEI-TJ90, TEI-PG115, TEI-PD155, TEI-PD170, T700-TEI-701D, TEI-PG50, TEI-TS1400 kullanılacakları platformlarla uçuş gerçekleştirmeyi başardı.

TEI-TJ90, TEI-PG115, TEI-PD155, TEI-PD170, T700-TEI-701D, TEI-PG50 motorlarında seri üretime geçildi.

Türk İHA'larının milli gücü
Başta ANKA olmak üzere orta irtifa uzun havada kalışlı İHA'ların güç ihtiyacını karşılayacak Türkiye'nin ilk yerli ve milli havacılık motorunu geliştirmek için yürütülen çalışmalar sonunda TEI-PD170 turbodizel havacılık motoru ortaya çıktı.

İrtifa kabiliyetleri, ağırlığı ve yakıt sarfiyatı bakımından rakiplerinin önünde yer alan TEI-PD170, 45 bin feet tavan irtifaya sahip bulunuyor.

8000 saatlik kalibrasyon ve test faaliyetlerinin sonunda seri üretim aşamasına gelen TEI-PD170 motoru, ANKA ve AKSUNGUR'a entegre edildi, ilk kez gökyüzüne taşıdığı Bayraktar TB3 ile uçuş testleri gerçekleştiriyor.

Milli helikopter motoru birçok kazanım getirdi

TEI, genel maksat helikopteri GÖKBEY için Türkiye'nin ilk milli helikopter motoru TEI-TS1400'ü geliştirdi. 1660 beygire kadar güç üretme kapasitesine sahip motorun üretiminde imalat ve malzeme teknolojileri alanlarında TEI pek çok ilke imza attı. Türkiye'de ilk tek kristal türbin kanadı üretimini gerçekleştiren şirket, ilk kez nikel ve titanyum alaşımları için havacılık kalitesinde dövme teknolojisi geliştirdi. GÖKBEY helikopteri ile başarılı uçuş testi yapan TEI-TS1400, geliştirme, uçuş testleri ve seri üretim çalışmalarının ardından milli helikopterlere güç vermeye başlayacak.

TEI tarafından hedef uçaklar için geliştirilen ve 400 newton güç üreten TEI-TJ90 Turbojet Motoru, Türk Havacılık Uzay Sanayiinin ŞİMŞEK platformu ile ilk uçuşunu 2017'de başarıyla tamamladı.

Sınıfının en güçlü motorları

TÜBİTAK desteğiyle geliştirilen TEI-PG50 Türkiye'nin ilk iki zamanlı havacılık motoru olma özelliği taşıyor. 300 kilogram altı İHA'lar için üretilen motor, 50 beygir kalkış gücü ve 16 bin fit irtifadaki 30 beygir gücüyle dikkati çekiyor. Sınıfında kullanılan rakip İHA motorlarına göre daha fazla güç ve daha yüksek güç/ağırlık oranı sunan TEI-PG50 motoru, ilk uçuşunu Mayıs 2019'da gerçekleştirdi.

Türkiye'nin ilk orta menzilli gemisavar füze motoru TEI-TJ300, yerli ve milli imkanlarla tasarlanarak üretildi. 30 kilogramdan daha az ağırlığa sahip ve 24 santimetre dar bir çaptaki motor, kendi itki sınıfında 1300 newton itki üretebilen dünyadaki ilk turbojet motoru olma özelliğine sahip bulunuyor. TEI-TJ300 ses hızının yüzde 90'ına ulaşan hızlarda 400 beygire yakın güç üretiyor.

 



Türksat 6A ile Türkiye'nin uzaydaki aktif uydu sayısı 9'a yükseldi

Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'nın uzaya gönderilmesiyle ülkenin aktif uydu sayısı 9'a yükseldi.

Teknoloji

Türkiye yeni uydusuyla "uzay vatan"daki gücünü pekiştirecek

Türkiye'nin uydu serüveni, yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'nın temmuzun ikinci haftasında fırlatılmasıyla yeni bir boyuta taşınacak.

Teknoloji

Üç ülke Türkiye'ye karşı birleşti! Bayraktar TB2'nin adı bile yetti, hemen veto ettiler

Yunan medyası, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali için Kiev'e mühimmat sağlamak için Türkiye'nin kapısının çalınacağını ancak üç ülkenin birleşip bu konuyu veto ettiklerini yazdı.

Teknoloji

Engeller yapay zeka uygulamalarıyla daha kolay aşılıyor

Yapay zeka uygulamaları birçok alanda olduğu gibi engellilerin hayatına da olumlu etki ediyor.

Teknoloji

İNCEĞİZ’DE BİR GURUR ABİDESİ: BAYRAK ANITI

29 YILDIR DİNMEYEN ACI: SREBRENİTSA

Hizbullah 'Amerikan askerlerini' vurdu! Orta Doğu'da tarihi saldırı

Rusya, Kiev'i vurdu: "Başkente yapılan en büyük saldırılardan biri"

Çin otomobil markaları Türkiye'de yatırım atağına kalktı

Türksat 6A ile Türkiye'nin uzaydaki aktif uydu sayısı 9'a yükseldi

Suriye'deki tüm birliklerimize "Bayrağa dokunanı vurun" emri verildi

İran Hizbullah'a destek sözü verdi ve uyardı: Savaşın tüm bölgeye yayılma riski var

Esed rejimi güçleri Şam'daki bir köye kara saldırısı düzenledi! Ölü ve yaralılar var

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kamu düzeni kırmızı çizgimizdir, bunun aşılmasına eyvallah demeyeceğiz

Netanyahu’nun Gazze planları suya düşüyor! Raporlar ortaya çıktı: Generaller ayaklandı!

'Güney Kıbrıs'ı vururuz' dedi, ortalık karıştı! En kısa mesafe 160 km

Yeni savaş kapıda: İsrail'den Hizbullah hedeflerine saldırı! İran'dan tansiyonu yükselten açıklama...

Türkiye yeni uydusuyla "uzay vatan"daki gücünü pekiştirecek

Pakistan kavuran sıcaklarla mücadele ediyor! Karaçi’de son 24 saatte 14 can kaybı

"Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi geleceği belirleyecek önemli tarihi adım niteliği taşıyacak"

Türk partisi birinci oldu! Avrupa’da siyasi deprem, Fransa erken seçim ilan etti

Üç ülke Türkiye'ye karşı birleşti! Bayraktar TB2'nin adı bile yetti, hemen veto ettiler

Netanyahu'nun savaş kabinesi adeta dağıldı, peş peşe istifalar...

Ukrayna, ilk kez bir Rus Su-57 savaş uçağını vurduğunu duyurdu

Maduro'dan muhalefete 'suikast' suçlaması: Beni arıyorlar, bana zarar vermek istiyorlar

Arsuz’da maden tepkisi: İstemiyoruz

AVRASYA BİR’Lİ GENÇLERDEN ‘TURAN’ RÜZGARI

FETHİN 571. YILI KUTLU OLSUN

KARDEŞ AZERBAYCAN’IN BAĞIMSIZLIK GÜNÜ KUTLU OLSUN

‘ALTIN İNSAN ÖDÜLLERİ’ SAHİPLERİNİ BULDU

Türkiye`nin dünya çapında tanınan stratejisti:”Gazze konusunda Türkiye üzerine düşenleri fazlasıyla yerine getiriyor”

HUN TÜRK KURULTAYI KONFERANSI

TANTAN: ZENGEZUR KORİDORU MUTLAKA AÇILMALI

SEVGİLİ BAŞKANIMIZ ŞABAN GÜLBAHAR’A ŞİFALAR DİLİYORUZ

Yükleniyor