Türkiye-Mısır yakınlaşması bölgeye neler sunabilir?

Geçen hafta İstanbul´da düzenlenen Türkiye-Afrika Ortaklık Konferansı  Zirvesi , Türkiye ile Afrika ülkeleri arasında artan siyasi ilişkiler ve ekonomik bağlara odaklanarak medya ve siyasi çevreler tarafından yoğun bir şekilde ele alındı. Ancak gözlemciler önemli bir ayrıntıyı gözden kaçırdı: Konferansa Mısır Dışişleri Bakan Yardımcısı da  katıldı . 

Türkiye-Mısır ilişkileri, Mısır´ın demokratik olarak seçilmiş tek cumhurbaşkanı Muhammed Mursi´yi deviren 2013 darbesinden bu yana gergin durumda. Ancak son aylarda ülkeler , nihai amacı ilişkileri yeniden kurmak olan keşif görüşmeleri yaptılar . 

BAE ile Türkiye´nin en yakınlaşma sonra, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir Türk-Mısır normalleşme, kartları da sinyalini anlatan Ankara 'Tanımlanmış takvim çerçevesinde büyükelçiler atamayı konumunda' olacağını gazetecilere.

Her iki ülkenin de ilişkileri yeniden kurma konusunda güçlü bir çıkarı var, ancak iç politika ve engeller tarafından engelleniyor. Bu nedenle, siyasi pragmatizm bağları yeniden kurmaya yetmeyecektir; bunun yerine, ülkelerin tam bir yakınlaşma için yeni bir mesajlaşma stratejisi üzerinde anlaşmaları gerekiyor. 

Kahire açısından önemli bir konu, Türk tarafının Başkan Abdel Fattah el Sisi hakkında konuşmaktan kaçınması. Türkiye Cumhurbaşkanı Sisi´den bahsetmek yerine Mısır´daki darbeci hükümet için büyük bir endişe kaynağı olan “Mısır halkı” hakkında konuşmayı tercih ediyor. 

Kahire, Türkiye´nin Mısır cumhurbaşkanını normalleştirmeden ilişkileri normalleştirmek istediğini düşünüyor ki bu da iç siyaseti açısından endişe verici. Böyle bir senaryoda Türkiye ile normalleşme Mısır´a fayda sağlarken rejimin duruşuna ve gücüne zarar verir.

Öte yandan, Türkiye´nin uzun bir darbe tarihi var ve Türk kamuoyu onları hatırlatan her şeye içerliyor. Darbeci bir cumhurbaşkanının normalleştirilmesi, genel olarak darbecilere yönelik duruşun yumuşaması olarak görülecektir. Ayrıca, Türkiye´de işleyen bir demokrasiye sahip olduğundan, Türk muhalefeti iç destek toplamak için Mısır´la normalleşmeyi siyasi bir kart olarak oynayacaktır.

İşbirliği ile olanaklar

Görünür engellere rağmen, bir yakınlaşmanın her iki ülke için de sunacağı çok şey var. Mısır Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamdi Sanad Loza yaptığı açıklamada,  zirveye katılan ülkelerin bölgesel kalkınma, istikrar ve güvenliğe katkıda bulunacağını yazdı. Dışişleri Bakan Yardımcısı yaptığı açıklamada, Türkiye ile Mısır arasında karşılıklı ticaret, yatırım ve turizm alanlarındaki işbirliğine de değindi.

Hamdi Sanad Loza geçerli bir noktaya değiniyor: Her iki devletin de daha fazla geliştirilebilecek güçlü ekonomik bağları var. Örneğin , 2021´in dördüncü çeyreğinde şimdiye kadar yedi kargo sevkiyatı yapan Mısır, Türkiye pazarına sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) önemli bir tedarikçisi olarak  ortaya çıktı .

Ayrıca, Türk-Mısır işbirliği, bölgesel istikrar ve güvenliğe büyük fayda sağlayacaktır. Birincisi, en tartışmalı bölgesel konulardan birinde destek sağlayacaktır: Filistin. Son İsrail sırasında  bombardıman Gazze ve İsrail girişimleri  ele geçirmek Filistin özelliği, hem  Türkiye ve  Mısır Filistinlileri korumak ve ateşkes kolaylaştırmada önemli bir rol oynamıştır. Her iki devlet de aynı amaç için çalışırken, çabaları koordineli değildi. Normalleşme, koordinasyonun önünü açacak ve bu çalışmaların etkinliğini artıracaktır.

Libya´da Türkiye´nin BM tarafından tanınan hükümetle  güçlü bağları var ve Mısır´ın ülkenin doğusundaki siyasi figürler ve aşiretlerle  güçlü ilişkileri var. Her iki devlet de sorunlarını çözerek Libya´daki geçiş sürecine ve seçim sonrası döneme başarıya yardımcı olabilir. Libya´nın toprak bütünlüğünü korumak ve silahlı çatışmaya son vermek her iki tarafın da ortak çıkarınadır. Libya´daki istikrar, üç ülkeye de ekonomik faydalar sağlayacaktır.

Ortak çıkarlar açısından Türkiye ve Mısır´ın pek çok ortak çıkarları var. Ankara ve Kahire , Doğu Akdeniz´de bir  deniz sınırlandırması anlaşması üzerinde anlaşabilirse , her iki devlet de bundan fayda sağlayacaktır. Türkiye-Libya deniz sınırlandırma anlaşmasının arkasındaki akıl Cihat Yaycı´ya göre, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi deniz sınırlarını belirlemesi durumunda, Türkiye´nin geniş alanlarını ve Mısır´ın münhasır ekonomik bölgelerini ihlal edecekti. Kahire için son gaz keşiflerinin değerini akılda tutarak, Ankara ile yapılan bir deniz sınırlama anlaşması, anlaşmalar ve keşifler için yeni kazançlı fırsatlar vaat ediyor.  

Son olarak, Türk halkı ve Mısır halkı ortak bir tarihe, ortak değerlere ve kardeşçe ilişkilere sahiptir. Her iki ülke arasındaki olumlu ve güçlü ilişkiler her iki halk tarafından da memnuniyetle karşılanacaktır. Ancak normalleşme çabalarını engelleyen de halk, daha doğrusu iç siyasettir.

Ankara ile Kahire arasındaki yakınlaşma umut verici ama zorlu bir engelle karşı karşıya. Bu nedenle, tek başına siyasi pragmatizm yeterli olmayacak, ancak her iki ulusun da yerel yansımaları azaltmak için ortak söylem ve ortak adımlar üzerinde anlaşmaya ihtiyacı olacaktır.

Kaynak: https://www.trtworld.com/opinion/what-a-turkish-egyptian-rapprochement-could-offer-the-region-52887