Türkiye, Mülteci Akınıyla Boğuşuyor

Piotr Zalewski

Türkiye Mültecilere Yardım Etmek Konusunda Fazlasını Yapıyor ancak Yükün Kaldırılamayacak Kadar Ağır Olduğu Anlaşılıyor.

Mülteci akını, Suriye`de neredeyse dört yıldır süren iç savaşın standartlarına göre bile görülmemiş derecede olağan dışı. 72 saatten kısa bir süre içinde, İslamcı militanların Suriye`nin kuzeyindeki Kobani kenti yakınlarındaki saldırılarından kaçan yaklaşık 130 bin Suriyeli Kürt sınırı geçerek komşu Türkiye`ye aktı.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Sözcüsü Melissa Fleming, Cenevre`de salı günü, 'Tüm nüfusun Türkiye`ye kaçması ihtimaline hazırlanıyoruz. Her şey olabilir ve Kobani`nin nüfusu 400 bin.' dedi.

Salı günü ayrıca, Kobani`yi savunan Kürt milis Halk Savunma Birlikleri (YPG), ABD ve Arap müttefiklerinden, hava saldırılarını Irak Şam İslam Devletinin (IŞİD) kent civarında elinde tuttuğu mevzilere genişletmesi çağrısında bulundu. Zaten -yaklaşık 220 bini sınır civarındaki çadır ve konteyner kamplarında yaşayan- 1,3 milyon Suriyeliye ev sahipliği yapan Türkiye, mültecilere yardım konusunda komşularının hepsinden daha iyi bir iş çıkarıyor. Ancak son çatışmalarda yerlerinden edilenlere yardım sağlamanın yükü, kaldırılamayacak kadar artmaya başladı.

Türk yetkililer, cumadan bu yana gelen mültecilerin bir bölümünün yeni kurulan çadır kentlere yerleştirildiğini söyledi. Bazılarıysa aile üyeleriyle kalıyor. Diğerleri ise o kadar şanslı değil. Kobani`ye yaklaşık on üç kilometre uzaklıktaki Suruç`ta binlerce Suriyeli halka açık meydanlarda, camilerde ve kuru toprak üzerinde kalıyor.

Kobani civarındaki çatışmalar, kitlesel mülteci akını ile birlikte IŞİD tarafından Suriyeli Kürtlere yapılan yeni saldırı haberlerinin gelmesiyle Türkiye`yi hem içeride hem dışarıda politika seçeneklerini gözden geçirmesi konusunda baskı altına soktu. Bu hafta sonuna kadar Ankara, haziran ayında cihatçılar tarafından ele geçirilen 46 Türk rehinenin hayatlarını riske atmaktan endişe ettiği için IŞİD`e yönelik ABD önderliğindeki koalisyonda daha büyük bir rol oynayamayacağı konusunda ısrar ediyordu. Ancak 20 Eylül`de, bir mahkûm takasının da büyük olasılıkla dâhil olduğu bir operasyonda rehineler serbest bırakıldı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, hükûmetinin IŞİD`e yönelik tutumunun yeniden değerlendirilmesinin zamanının gelmiş olabileceğini belirtti. Erdoğan pazar günü, 'Şu andan itibaren olanlar ayrı bir konu. Nasıl bir tutum takınılacağına karar vermemiz gerekiyor.' dedi.

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, artık Türkiye`den ittifaka somut bir katkıda bulunmasını beklediğini açıkça ifade etti. Kerry pazartesi günü, 'Türklerin önce rehine kriziyle ilgilenmesi gerekiyordu. Şimdiyse denemeden sonucu bilemezsiniz.' dedi.

Lehigh Üniversitesi profesörlerinden ve eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Henri Barkey, Türkiye`nin IŞİD`e karşı silahlı operasyonlara katılmak üzere olduğunu düşünenlerin bunu tekrar gözden geçirmesi gerektiğini söyledi.(ABD, TIME - 23 Eylül 2014)