Türkiye ve Rusya Hala Aynı Frekansta

Agence France Presse

Suriye`deki savaş gibi hassas konularda fikir anlaşmazlıklarına rağmen, pazartesi günü bir araya gelecek olan Türk ve Rus yöneticilerin, Batı ile bağlarının kötüleştiği bir zamanda sıkı bir ilişkileri bulunuyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan ile iş birliği komisyonu toplantısı vesilesiyle ticaret ve enerji konularında büyük uluslararası dosyaları görüşmek üzere Türk başkentine bekleniyor.

Sıklıkla birbirleriyle savaş yapmış ulusların mirasçıları, Erdoğan`ın NATO üyesi Türkiye`si ve Putin`in Rusya`sı, daha önce görülmemiş bağlar örüyorlar.

İstanbul Üniversitesinden İlter Turan, 'Her iki tarafında ortak menfaatleri var ve en ufak bir anlaşmazlığın bile kendilerini rahatsız etmesini istemiyorlar.' dedi.

Pek çok yorumcu, 60 yaşındaki Recep Tayyip Erdoğan ile 62 yaşındaki Vladimir Putin arasındaki benzerliği vurguluyor. İki lider de karizmatik, hırslı ve geçen yüzyılın imparatorluğunun parçalanmasının ardından ülkenin başındalar.

İkisi de şiddetli gösterilerin hedefi oldu -Rusya, 2011-2012 ve Türkiye 2013 ortasında-. Ancak ikisi de ülkelerinin başına yeniden seçilerek zafer kazandılar. Her ikisi de bugün otoriter sapma ile suçlanıyor.

Turan, Rus siyasi rejiminin daha 'güçlü' karakterde olduğunu kabul ederek 'Muhakkak çevrelerinde farklılıklar var ancak otoriter kişilikleriyle ilgili olarak şaşırtıcı bir şekilde benziyorlar.' vurgusunu yaptı.

Bu benzerliklere rağmen Türkiye ve Rusya, pek çok 'sıcak' dosyada karşıt tutumları savunuyorlar.

İlk olarak Suriye konusunda… Putin, Beşar Esad`ın son ağır müttefikiyken Erdoğan, düşmanı Esad`ın düşmesini istemek için hiçbir fırsatı kaçırmıyor.

İstikrar ve Devamlılık

Aynı şekilde Ankara, Ukrayna bölgesi olan Kırım`ın Rusya`ya bağlanmasını kınadı ve Türk Tatarların akıbetiyle ilgili kaygısını dile getirdi.

Moskova`da bir Carnegie düşünce merkezi ve İstanbul`daki uluslararası ilişkiler üzerine bir düşünce forumu, buna rağmen iki ülkenin 'başarılı bir şekilde' ortak menfaatlerini 'korumayı' başardıklarını, yakın zamanda yayımladıkları bir raporda vurguladılar.

Şimdiye kadar Erdoğan, Batılılara seslendiğinde kullandığı söylemleri Rus partnerine kullanmamaya özen gösterdi.

Ziyareti öncesinde Anadolu Ajansına verdiği bir mülakatta, 'Tabii ki bazı dosyalarda tutumlarımız farklı olabilir.' diyen Putin, 'Ancak Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkiler istikrarlı, devamlılık havasında ve anlık atmosfere göre değişmiyor.' diye ekledi.

Suriye dosyasında, 'Cihatçı tehdidin ortaya çıkması, iki ülkenin İslam Devleti (İD) grubuna karşı mücadele gerekliliği için bir araya gelmelerine neden oldu.' ifadelerini kullandı.

İlter Turan`a göre 'Suriye konusunda bir yakınlaşma olabilir. Çünkü İD`nin ortaya çıkmasına karşı Türkiye`nin olduğu kadar Rusya`nın da -hatta daha fazla- mücadele etmesi çıkarına olan bir gelişme.'

Türkiye, başlıca Batılı müttefiklerle ilişkilerinin gergin olduğu bir zamanda Rusya ile iyi ilişkilerini yararlı bir siper olarak görüyor.

Ancak her şeyin ötesinde, iki ülkenin de enerji konusunda birbirine ihtiyacı var. Türkiye, Rusya`nın doğal gaz müşterileri arasında Almanya`nın ardından ikinci sırada geliyor. Hatta Moskova, 2022`ye kadar ilk Rus nükleer santral yapımının 20 milyar dolar değerindeki kontratını elde etti.

İki ülke arasındaki ticaret, 2013 yılında 32,7 milyar dolara ulaştı. Kendilerinden emin olan iki başkent, birbirlerine 100 milyara kadar hızlı bir sıçrama yapma sözü verdiler.

Turan, bunu, 'gerçekleşmesi imkânsız bir istek' olarak değerlendiriyor ve 'Niyet var ancak gerçekleşmesi daha olasılık dışı.' diyor. (Fransa, AFP - 30 Kasım 2014)